තලුමසුන් රෑනක් පානදුර වෙරළට ඇවිත්

පසුගියදා (2020-11-02) පානදුර වෙරළට තල්මසුන් රෑනක් පැමිණි බව දැන ගන්නට ලැබුණි. ඒ පිළිබඳව පුවත්පත්වල ඵලවූ  ලිපි කිහිපයක් මෙසේ උපුටා දක්වමි.

අරුණ සිදුවීම වාර්තා කළේ පහත ආකාරයෙනි

 

ප්‍රේමයෙන් මුසපත්ව ගී ගයමින් තම බල ප්‍රදේශ ලකුණු කර ගන්නා යෝධ තල්මසුන් මුහුදු දිය දෙබෑ කරමින් එකිනෙකා පරයා වරින් වර ඉහළ පහළ යන්නේ, දියඹෙහි චමත්කාරජනක දසුන් මවමිනි. අපේ රටේ එවන් දර්ශනයක් නරඹන්නට නම් අපි එක්කෝ ගාල්ලෙන් නැව් නැග මිරිස්ස මුහුදට යා යුතුය. නැත්නම් කල්පිටියට හෝ තිරිකුණාමලයට යා යුතුය. ඒ සඳහා එක් අයකුට රුපියල් හාරපන්දහසක් දැරීමට ද සිදුවේ. ඒ ගියද අපිට වරකට දැක ගන්නට ලැබෙන්නේ එක් තල්මසෙකු හෝ දෙදෙනෙකු පමණි. ඒකත් පැය දෙක තුනක් මුහුදේ රස්තියාදු වීය. එහෙත් යෝධ තල්මසුන් රංචුවක් ම නොමිලයේම දැක බලා ගන්නට ඉකුත් සතියේදී පානදුර වෙරළවාසීන්ට නම් අරුමපුදුම අවස්ථාවක් හිමි විය. ඒ, තල්මසුන් විශාල සංඛ්‍යාවක් පානදුර වෙරළට ඉකුත් දෙවෙනිදා පස්වරුවේ හිටිහැටියේ පිහිනා ඒම නිසාය.

මේ සිද්ධිය සමග බොහෝ දෙනා මත පළ කළේ, මත්ස්‍යයන් විශාල රංචුවක් ගොඩබිමට ඇදී ඒම අසාමාන්‍ය සිද්ධියක් බවයි. සාගර පත්ලේ කිසියම් වූ අන්තරායකාරී සිද්ධියක් වීම නිසා මොවුන් මෙලෙස ගොඩබිමට ඇදී එන්නට ඇතැයි ඔවුහු සැක පහළ කළහ.

එහෙත් තල්මසුන් එලෙස ගොඩබිමට ඒම කිසිම ආකාරයක අසාමාන්‍ය තත්ත්වයක් නොවන බව සමුද්‍ර ක්‍ෂීරපායි සංරක්ෂණ විද්‍යාඥ රනිල් නානායක්කාර පවසන්නේය. ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ, ඉතා ඉක්මනින් රංචු ලෙස ගොඩබිමට එන සත්ත්ව විශේෂයක් ලෙස මේ තල්මසුන් ලොව පුරා වාර්තාගත බවයි.

පානදුර වෙරළට හදිසියේ ගොඩබට මේ දැවැන්තයන් “ග්ලොබිසිෆෙලා මැක්‍රන්චස්” (Globicephala macronhynchus) යන විද්‍යාත්මක නාමයෙන් හඳුන්වන “ඩෙල්ෆිනිඩේ” (Delphinidae) පවුලට අයත්, කෙටි වරල් සහිත තල්මසුන් විශේෂයකි. මොවුන් සිය වාස භූමිය කරගෙන ඇත්තේ ඉන්දියානු සාගර කලාපයයි. ලෝකයේ වැඩිම බුද්ධියකින් යුත්, “නියමු තල්මසා” (Pilot whales) ලෙසින් නම් දරන මොවුන් ධීවරයන්ට නම් “කළු තල්මසා”ය.

“නියමු තල්මසාගෙ තියෙන විශේෂත්වය තමයි, ඔවුන් හැමවිටම ඉන්නෙ තමන්ගෙ පවුලෙ අය එක්ක එකටමයි. ඔවුන්ගෙ පවුල් සම්බන්ධතාව ඉතාම වැඩියි. ඒ නිසා එක්කෙනෙක් කොහේ හරි තැනකට ගියොත් රංචුව ඒ පිටුපසින් ගමන් කිරීම තමයි එයාලගෙ සිරිත.” සමුද්‍ර සම්පත් සුරකින්නෝ සමුද්‍ර පර්‌යේෂණ කණ්ඩායම් නායක ප්‍රසන්න වීරක්කොඩි පවසන්නේය.

සමුද්‍ර ක්‍ෂීරපායි සංරක්‍ෂණ විද්‍යාඥ රනිල් නානායක්කාර පවසන්නේද, මොවුන් හැමවිටකම පුරුදුව ඇත්තේ සිය නායකයා අනුගමනය කරන්නට බවයි. ඔහු පෙන්වා දෙන පරිදි ඔවුන්ගේ නායකයා බොහෝ විට ගැහැනු සතෙකි. ඒ පිටුපසින් හැමදෙනා එකම තැනකට යාමත්, කිසිවකුට හෝ කරදරයක් වුවහොත් ඔහුව තනි නොකිරීමත් ඔවුන්ට ආවේණික ගති ලක්‍ෂණයකි.

සමුද්‍ර විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ, මේ තල්මසුන් ගොඩබිම දෙසට පැමිණීමට විවිධ හේතු බලපෑ හැකි බවයි. එනම්, ඇතැම් අවස්ථාවක රංචුවේ එක් අයකුට යම් ආකාරයක තුවාලයක් වීම නිසා ඒ තල්මසා ගොඩබිමට ඇදී ආවොත්, අනෙක් පිරිසද ඔහුගේ සහයට ගොඩබිමට පැමිණේ. නියමු තල්මසුන් ඒ තරම්ම ශක්තිමත් පවුල් බැඳීමකින් ජීවත්වන්නෝ ය. එබැවින් කිසිදු අවස්ථාවකදී එක් අයකු පමණක් තනි කිරීම ඔවුන්ගේ සිරිත නොවේ.

“ඒ වගේ ම තවත් අවස්ථාවලදී මෙයාලා වැරදීමකින් නොගැඹුරු දියට එන්න පුළුවන්. ඒ වගේ අවස්ථාවකදී නොගැඹුරු දියේ රැළිවලට වැලි ගතිය මුසු වෙලා තිබුණොත් නොගැඹුරු ජලයෙදි තමන්ගෙ පාර නිවැරිදිව හොයා ගන්න එයාලට තරමක් අපහසු වෙනවා. එවැනි අතරමං වීමකින් ගොඩබිමට එන්නත් පුළුවන්.” ප්‍රසන්න වීරක්කොඩි පෙන්වා දෙන්නේය.

තල්මසුන් දියඹේදී සිය මාර්ගය තෝරා ගන්නේත්, ඔවුන්ගේ සියලු තොරතුරු එකිනෙකා සමග සන්නිවේදනය කරගන්නේත්, ශබ්ද තරංග (සෝනාර්) උපයෝගී කරගනිමිනි. නාවික කටයුතු මෙන්ම හමුදා කටයුතුවලදීද එවැනි රේඩාර් පද්ධති සඳහා ද එවැනි ශබ්ද තරංග උපයෝගී කරගන්නා බවයි. නොගැඹුරු මුහුදේ රැළි සමග වැලි මුසු වූ විටෙක තල්මසුන්ට සිය මාවත නිසි ලෙස තෝරා ගන්නට නොහැකි වෙන්නේ එකී ශබ්ද තරංග එවැනි පරිසරයක් තුළ නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක නොවන හෙයිනි.

සාගර දියවැල්වල සිදුවන වෙනස්කම් හෝ සුනාමි තත්ත්වයන් ඇති කරන ආකාරයේ භූ කම්පන සාගරයේ වූ අවස්ථාවලදී මේ ආකාරයෙන් මත්ස්‍යයින් වෙරළට ඇදී ආ හැකි බවට ඇතැම්හු මත පළ කරති. එහෙත් සාගර විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ, එවැනි කම්පන අවස්ථාවකදී මත්ස්‍යයින් ගැඹුරු මුහුදට යනවා මිස වෙරළට ඇදී එන්නේ නැති බවය. “ඒ වගේම කම්පනයක් වුණොත් එයාල ඊට විරුද්ධ දිසාවට තමයි යන්නෙ. ඒත් ගොඩබිමටම එන්නෙ නෑ. පසුගිය කාලවල අන්දමන් දූපත් ආශ්‍රිතව ඇති වූ එවැනි කම්පන තත්ත්වයන්වලදී මත්ස්‍යන් අපේ වෙරළ පැත්තට රංචු පිටින් ආව.”සමුද්‍ර ක්ෂීරපායි පර්‌යේෂණ විද්‍යාඥ රනිල් නානානයක්කාර පවසන්නේය.

මේ ආකාරයෙන් තල්මසුන් ගොඩබිමට ආ අවස්ථා ද බොහොමයකි. එක්දහස් නවසිය විසි නවය වසරේදී යාපනේ කයිට්ස් දූපත් ආශ්‍රිතව මේ ආකාරයෙන් ම තල්මස්සු විශාල සංඛ්‍යාවක් ගොඩබිමට පැමිණියහ. එක්දහස් නවසිය තිස් හතරේදී මුතූර් වෙරළට ද තල්මසුන් එකසිය හැටකට අධික සංඛ්‍යාවක් පැමිණ ඇති බවට තොරතුරු වේ. මීට වසර දෙකකට පමණ ඉහතදී සාම්පූර් වෙරළට ද තල්මසුන් විස්සක් පමණ පැමිණි අතර කොළඹ ගාලුමුවදොර වෙරළට තල්මසුන් පැමිණියේ මීට වසර දහයකට පමණ ඉහතදීය. එවර ඔවුන්ගේ කණ්ඩායම දහදෙනෙකුගෙන් පමණ සමන්විත විය. ලෝක මට්ටමින් ද ඔවුන්ගේ ආගමනයන් ගැන තොරතුරු වාර්තා වේ. දකුණු ඕස්ට්‍රේලියාවේ තස්මේනියා වෙරළ තීරයට තල්මසුන් විශාල සංඛ්‍යාවක් පැමිණ තිබුණේ ඉකුත් වසරේදීය. ඒ අවස්ථාවේදී වෙරළට ආ තල්මසුන් තුන්සියකකට අධික සංඛ්‍යාවක් මියගොස් තිබුණි.

එහෙත් ඉකුත් දෙවෙනිදා පස්වරුවේ තල්මසුන් රංචුව පානදුර වෙරළට ඇදී එන්නට බලපෑයේ, මීට හාත්පසින් ම වෙනස් ආකාරයේ හේතුවක් වන්නට ඇති බවට සමුද්‍ර විද්‍යාඥයෝ සැක පළකරති. ඔවුන් අනුමාන කරන්නේ, මේ දිනවල ඉන්දියානු සාගර කලාපය තුළ රටවල් කිහිපයක් එක්ව දියත් කර ඇති නාවික මෙහෙයුම්, යුද අභ්‍යාසවල අහිතකර බලපෑමකින් මේ දැවැන්තයන් මෙලෙස ගොඩබිම කරා පැමිණෙන්නට ඇති බවය. ඔවුන් පෙන්වා දෙන්නේ ඉන්දියාව, ඕස්ට්‍රේලියාව, ජපානය හා ඇමරිකාව එක්ව දියත් කර ඇති මෙම මෙහෙයුම්වලදී භාවිත කරන අධි ශබ්ද තරංගවලින් මේ සතුන්ගේ තරංග පද්ධතිවලට හානි විය හැකි බවයි.

“ගොඩක් වෙලාවට මේ වගේ අභ්‍යාසවලදී සබ්මැරීන සොයා ගැනීම සඳහා ඔවුන් අධික ශබ්ද සහිත පද්ධති භාවිත කරන්න පුළුවන්. එතකොට ඒ ආකාරයේම ශබ්ද තරංග භාවිත කරන මත්ස්‍යයින්ට එමගින් ලොකු බලපෑමක් එල්ල වෙනවා.” ප්‍රසන්න වීරක්කොඩි අවධාරණය කරන්නේ ය. ඔහු පෙන්වා දෙන්නේ ඇතැම් විටක එවැනි ශබ්ද දරා ගැනීමට නොහැකිව මත්ස්‍යයින්ගේ ඉන්ද්‍රීය පද්ධතින්ට පවා හානි විය හැකි බවයි. මෙහිදී ද එවැනි තුවාල වීමකට ලක් වූ තල්මසුන් ගොඩබිම දෙසට ඇදී එද්දී අනෙක් රංචුව ම ඒ පිටුපස එන්නට ඇතැයි සිතිය හැකි බව සමුද්‍ර විද්‍යාඥයන්ගේ මතයයි. එමෙන් ම එවැනි අවස්ථාවල ඇති වන අධික කම්පනය නිසා ඔවුන්ගේ සමස්ත සන්නිවේදන පද්ධතියම අවුල් වී යා හැකි අතර ඒ නිසා ඔවුන් එක්තරා ආකාරයක අතරමං වීමකට ලක්විය හැකිය. ඒ නිසා මේ තල්මසුන් ගොඩබිමට පැමිණෙන්නට ඇතැයි යන කාරණාව ද මතු වී තිබේ. විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙන්නේ මේ කාරණය නිශ්චිතව තහවුරු කරගන්නට සාධක තවම හෙළි වී නැති බවයි. එහෙත් එවැනි අවස්ථාවක මිය යන තල්මසුන්ගේ මොළය, පෙණහලු ආදිය ගැන පරීක්‍ෂා කිරීමෙන් ඒ පිළිබඳව නිගමනයකට පැමිණිය හැකි බව ද ඔවුහු පවසති.

කාගේ වරදින් හෝ පානදුර වෙරළට ද අසරණ වූ නියමු තල්මසුන් සියයකට ආසන්න සංඛ්‍යාවක් ඇදී ආ බව අපි දුටිමු. ඉහළ නැගෙන රළ සමගද පොර බදමින්, වෙරළට ආ දැවැන්තයන් යළි දියඹට හරවා යවන්නට පානදුර ප්‍රදේශවාසීන්ටත් ආරක්‍ෂක අංශ නිලධාරීන්ටත් දැඩි වෙහෙසෙක් දරන්නට සිදුවිය. නාවික හමුදාවේ වේග යාත්‍රා හයක් ද ඒ සඳහා යොදා ගැණිනි. මේ තත්ත්වය වඩාත් බරපතළ වූයේ දියඹට හරවා යවන තල්මසුන් යළි යළිත් වෙරළ දෙසට ම ඇදෙන්නට වූ නිසාය. “වෙරළෙ තමන්ගෙ සගයො කිහිප දෙනෙක් රැඳිලා විලාප නගද්දි තනියම මුහුදට යන්න මෙයාලා කැමති නෑ. ඒ නිසයි එයාල යළි යළිත් වෙරළටම ආවෙ. වෙරළෙ එක්කෙනෙක්වත් නොසිටින විදිහට රංචු වශයෙන් එයාලව එක වතාවෙම මුහුදට ගෙනියන්න කටයුතු කළාම තමයි ඔවුන් දියඹට ගියේ.” ප්‍රසන්න වීරක්කොඩි මහතා පවසන්නේය.

එහෙත් මේ ඇබැද්දියේදී නියමු තල්මසුන් පස් දෙනෙකුට සිය දිවි අහිමි විය. වනජීවි දෙපාර්තමේන්තුවේ පශු වෛද්‍ය නිලධාරී සුහද ජයවර්ධන මාධ්‍යයට අදහස් දක්වමින් පැවසූයේ ඔවුන්ගේ සිරුරු පිළිබඳව කළ පරීක්‍ෂණවලදී, පෙණහලු සහ අක්මාවට බරපතළ හානි සිදු වී ඇති බවක් දැක ගන්නට ලැබුණු බවයි. වැඩිදුර පරීක්‍ෂණ සඳහා ඒ කොටස් පර්‌යේෂණාගාරවලට යොමු කර ඇති බව ද ඔහු කීය.

කමනාකාරයෙන් වුවද මේ අහිමිව යන්නේ සොබාදහමෙන් ලද සාගර මත්ස්‍ය සම්පතයි. තවම නිශ්චිතව කරුණු තහවුරු කර ගැනීමට නොහැකි වුවද, ලොකු ලොකු රටවල්වල අදූරදර්ශී ක්‍රියාකලාපයන් මේ විපත්තියට ද හේතු වන බැව් දැන් පැහැදිලිය. සාගර පර්‌යේෂණ විශේෂඥයන් මීට පෙර අවස්ථා කිහිපයකදී ම පෙන්වා දී ඇත්තේ, මෙවැනි නාවික මෙහෙයුම්වලට භාවිත කරන අධි තරංග නිසා තල්මසුන්ට හානි වන බැවින් එවැනි ශබ්ද තරංග මෙහෙයුම්වලට භාවිත කිරීමෙන් වැළකිය යුතු බවයි. එහෙත් ලෝක බලවතුන් එවැන්නකට තවමත් කන්දුන් බවක් පෙනෙන්නට නැත. ජාත්‍යන්තර කටයුතු පිළිබඳ ප්‍රකට විද්වතෙක් වන මහාචාර්ය රොහාන් සමරජීව පවසන්නේ තවමත් ඒ සම්බන්ධයෙන් පැහැදිලි නීතියක් හෝ ප්‍රකාශයට පත්වී නැති බවයි. එහෙම නීතියක් හැදුවත් කවුද ඒ ගැන සොයා බලන්නේ. මේ ගැන බලන්න ජාත්‍යන්තර ආයතනයක් නෑ.’’ ඔහු කීවේය.

අනෙක් අතට තමන්ගේ අධි තාක්‍ෂණික නවීන යුද උපකරණ සියල්ල සඳහා මෙම තාක්‍ෂණය භාවිත කර ඇති පරිසරයක ඔවුන් මත්ස්‍යයෙකුගේ ජීවිතයක් වෙනුවෙන් ඒ සියල්ල අත්හිටුවන්නට එකඟ වනු ඇතැයිද සිතිය නොහැකිය. අපිත් ඔවුන්ගේය. මුහුදත් ඔවුන්ගේය. එබැවින් හැමදාමත් සේ මෙවරත් සිදු වූයේ මහඋන්ගේ වරදට පොඩිඋන්ට තැළෙන්නටය.

ගයාත්‍රි ගීගනආරච්චි

http://www.aruna.lk

-----------------------------------------------------------------------------------------------------------

දිවයින සිදුවීම වාර්තා කළේ පහත ආකාරයෙනි

සෝනාර් රහස් රැගෙන පානදුරට පැමිණි කෙටි වරල් තල්මස් රංචුව යළිත් දියඹට ගෙන ගියේ මෙහෙමයි

 ජගත් කණහැරආරච්චි ඡා යාරූප -

 ආශා ඩි වොෂ් හා අන්තර්ජාලය ඇසුරෙනි 

ඉකුත් 2 වැනි දා සවස් භාගයේ පානදුර මුහුදු තීරය වෙනදා මෙන් නොව තද අඳුරු පැහැයකින් දිස්වන්නට විය. කොරෝනා ඇඳිරි නීතියට කොටු වී කර කියා ගත නොහැකිව සිටි පානදුර වෙරළබඩ ජනතාව මෙසේ එකවරම වෙනස් වූ අඳුරු මුහුදු තීරය දැක තව තවත් වික්ෂිප්ත වූයේ සුනාමිය වැනි තවත් මරාලයක් තමන් ගිල ගන්නට එන්නේදැයි සැකයෙනි.

 එනමුත් මදක් විමසිලිමත්ව බැලීමේදී ඔවුන්ට හඳුනා ගත හැකි වූයේ දැවැන්ත මසුන් රංචුවක් වෙරළ දෙසට පීනා එන බවකි. මේ අනුව වෙරළ තීරයට රැස් වූ පානදුර ජනතාවට දකින්නට ලැබුණේ වෙරළ කරා ඇදී එන දැවැන්ත තල්මස් රංචුවකි. මඳ වෙලාවක් නොගැඹුරු මුහුදේ එකට තෙරපෙමින් ඔබ මොබ පිහිනමින් අපහසුවෙන් වරල් ගසමින් සිටි සිය ගණනක මේ තල්මස් රංචුව තවත් නිමේෂයකදී වෙරළත සිප ගත්තේ යළි දියඹට නොයන අපේක්ෂාවෙන් බව ජනයා තේරුම් ගත්හ. වෙරළේ සිර වූ තල්මසුන් ගැන ප‍්‍රවෘත්තිය හීයක වේගයෙන් සමාජ ගත වෙන්නේ ඉන්පසුවය.

පානදුර වෙරළේ සිර වූ සියයක පමණ තල්මස් රංචුව පිළිබඳ මේ ප‍්‍රවෘත්තිය ඉන් පසු පරිසරවේදීන්, පොලිසිය, නාවික හමුදාව, වෙරළාරක්ෂක බලකාය ඇතුළු ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම් වෙතද ක්ෂණිකව ගලා ගෙන ගියේ ය. ඉන්පසු වහ වහා තල්මසුන්ගේ ජීවිත ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුම ක‍්‍රියාත්මක වන්නට පටන් ගත්තේය.

පානදුර පොලිසිය, නාවික හමුදාව, වනජීවී සංරක්ෂණ කණ්ඩායම්, පරිසරවේදීන් හා එක් වුණු පානදුර ජනයා ලෝකයේ පළමුවරට ක‍්‍රියාත්මක වන තල්මසුන් බේරාගැනීමේ මහා මෙහෙයුමට එක් වූහ. විශේෂත්වය වන්නේ පානදුර ප‍්‍රමුඛ බස්නාහිර පළාතටම කොරෝනා නිරෝධායන ඇඳිරිනීතිය පනවා තිබියදී මෙවන් ගලවා ගැනීමේ කටයුත්තකට මුල පිරීමය. පරිසරවේදීන් පවසන ආකාරයට මේ තල්මස් රංචුවේ සාමාජිකයන් ගණන 70 කටත් වඩා වැඩිය. ඒ අතර මුල්ලා නොහොත් ඩොල්ෆින් මත්ස්‍යයකු ද සිටියේය. සාගරයේදී කුමන හෝ අකරතැබ්බයකට හසු වීමෙන් මෙසේ මංමුලා වී ගොඩ පැමිණි තල්මසුන් රංචුවට ශ‍්‍රී ලාංකිකයින්ගේ සුහදත්වයේ දෑත් මෙන්ම මනුෂ්‍යත්වයේ ලෙන්ගතුකම දිගු කෙරිණි. ඒ අනුව කොරෝනා වසංගතය නොතකා තල්මසුන් බේරා ගෙන මහා මුහුදට රැගෙන යන මහා මෙහෙයුම අඳුරේම ක‍්‍රියාවට නැගිණි. ලෝකයේ දියුණු යැයි කියන රටවලදී මෙසේම අතරමං වන තල්මසුන්, ඩොල්ෆින් මසුන් හිත් පිත් නැති අමානුෂිකයින් විසින් තියුණු ආයුධවලින් කපා කොටා මරා ඒ මුහුදු තීර රුධිර සාගර බවට පත්කරද්දී, සංග‍්‍රහශීලී ශ‍්‍රී ලාංකිකයෝ එදා පානදුර වෙරළ තීරය තල්මසුන්ට ආදරයේ උල්පතක් බවට පත් කළහ. 

මේ අනුව ගලවාගැනීමේ කණ්ඩායම් විසින් එක් එක් තල්මසා යළිත් මුහුදු රැළි අතර හොවා, ඩිංගි යාත‍්‍රා මඟින් දියඹට රැගෙන ගොස් මුදා හළහ. රෑ පහන් වන තුරා සිදු කරන ලද මේ මෙහෙයුම අපූර්වත්වයෙන් සමන්විත වුවත් අතිශය දුෂ්කර කටයුත්තක් බවට පත්ව තිබිණි. මන්ද, දියඹට ගෙන

 ගොස් මුදා හැරී ඇතැම් මත්ස්‍යයින් යළිත් ගොඩ බිම බලා පැමිණීම ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම් අපේක්ෂා භංගත්වයට පත් කිරීමට හේතුවක් වූ නිසාය. එනමුත් වෙරළට පැමිණ සිටි බොහෝ සත්වලෝලීන් තම ජීප්රථවල විදුලි ලාම්පු දල්වමින් මෙහෙයුම් බිම ආලෝකවත් කරන අතරේ ජනතාව සහ අනෙකුත් පරිසරලෝලීන් වෙරළේ සිරවුණු තල්මසුන් මහත් වැර යොදා, රළ කපා දමමින් මුහුදට තල්ලූ කරදීම ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම් වෙත මහත් ශක්තියක් ගෙන දුන්නේ ය. ඒ අනුව තල්මසුන් ගලවා ගැනීමේ යෝධ මෙහෙයුම අවසානයක් දක්වා ක‍්‍රියාවට නැගුන මුත් ඒ වන විටත් එක් තල්මසකු අවාසනාවන්ත ලෙස දිවිය හමාර කළේය.

 මෙහෙයුම අවසාන වන විට වටින් ගොඩින් එළිය වැටි තිබුණු අතර, ඒ වන විට දියඹට ගෙන ගොස් දැමූ තවත් තල්මසුන් තිදෙනකු හා ඩොල්ෆින් මත්ස්‍යයා ද මෙලොව හැර ගොස් ඔවුන්ගේ අප‍්‍රාණික සිරුරු යළිත් පානදුර වෙරළට පැමිණ තිබිණි. ඒ සියල්ලන්ගේ සිරුරු වනජීවී පශු වෛද්‍යවරුන්ගේ පශ්චාත් මරණ පරීක්ෂණයෙන් හා මුහුදු ක්ෂීරපායින් පිළිබඳ පර්යේෂණවලට යටත්ව පසු දා හිරු නැගුණු උදයේ පානදුර වෙරළේදී සිදු කෙරිණි. ඒ කනගාටුදායක සිදුවීම හැරෙන්නට පානදුර වෙරළ බලා මං මුලා වී පැමිණි තල්මසුන් පිළිබඳ ලොව අංක එකේ මෙහෙයුම අතිසාර්ථකව නිමාවට පත් වූයේ සත්ව අවිහිංසාව පිළිබඳ ශ‍්‍රී ලාංකිකයින්ගේ පූර්වාදර්ශය ලොව සියලූම රටවලට පසක් කරමිනි.

 නමුත් මෙම අති සාර්ථක මෙහෙයුමට සම්බන්ධ වූ හා තල්මසුන් පිළිබඳ දේශීය විද්වතුන්ගේ, පරිසරවේදීන්ගේ හඬටද අප යම් ඉඩ කඩක් ලබා දිය යුතුය. මන්ද, මෙසේ හිටි හැටියේම තල්මසුන් රංචුවක් වෙරළට පැමිණීමට හේතු පහදන්නට හා මේ කුමන වර්ගයේ තල්මසුන්ද යන්න හා මෙසේ පැමිණි තල්මසුන් ගේ ගලවාගැනීමේ මෙහෙයුමේ සාර්ථකත්වය පිළිබඳව කරුණු කාරණා ඔවුන්ගේ හඬින් අසා දැනගත යුතු වන නිසාය. මේ ඒ සඳහා අවස්ථාවයි.

 ”හවස 2-3 ට විතර ඈත මුහුදේ කළු පාට යමක් ගොඩ ගහනවා දැක්කා. අපි හිතුවේ සුනාමි වගේ මුහුද ගොඩ ගලනවා වෙන්නැති කියලා. ඒත් බලපුවහම සීයක් විතර ඉන්න විශාල මාළු රැලක් තමයි ගොඩබිම පැත්තට ආවේ. ටික වෙලාවකින් උන් ඔක්කොම ගොඩ එන්න පටන් ගත්තා. ඒ පාර තමයි මේ ආරංචිය කටින් කට ගියේ’ යැයි වෙරළේ පදිංචි අයෙකු පැවසී ය.

 මේ කුමන වර්ගයේ තල්මසුන් ද, මෙවන් අනපේක්ෂිත ගොඩගැසීමකට ඔවුන් ලක්වන්නේ කෙලෙසකද යන්න පිළිබඳව අප ප‍්‍රශ්න කළේ සාගර ජීවීන්, සාගර ක්ෂීරපායින් හා සාගර සම්පත් පිළිබඳව ප‍්‍රවීණයන් දෙපලකිනි. ඒ සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරියේ සාමාන්‍යාධිකාරී ආචාර්ය ටර්නි ප‍්‍රදීප් කුමාර මහතාගෙන් හා ආචාර්ය ආශා ඩි වොෂ් මහත්මියගෙනි. ආශා ඩි වොෂ් මහත්මිය සෘජුවම තල්මසුන් ගලවාගැනීමේ මෙහෙයුමට තම ක‍්‍රියාකාරී දායකත්වය හා මගපෙන්වීම ලබාදුන් අතර, පළමුව මියගිය තල්මසා තම දිවිය හමාර කරන ලද්දේ වොෂ් මහත්මියගේ රැකවරණය යටතේ සිටිද්දීය.

 ”මේ තල්මස් වර්ගය, එහෙමත් නැතිනම් විශේෂය අප හඳුන්වන්නේ පයිලට් තල්මසුන් කියලා. සාමාන්‍යයෙන් අපේ රට ප‍්‍රසිද්ධවෙලා තියෙන්නේ ලෝකයේ විශාලතම තල්මස් විශේෂය දකින්න පුළුවන් රටක් හැටියට. ඒ කියන්නේ නිල් තල්මසුන්ට. නමුත් මෙසේ පැමිණ තිබෙන්නේ පයිලට් වේල්ස් (Pilot Whales) නමින් හඳුන්වන තල්මසුන්. මොවුන් වඩාත් නිවැරදිව හඳුන්වනවා නම්, කෙටි වරළ දරන පයිලට් තල්මසා Short finned tailed whales ලෙස තමයි නම් කරන්නේ ,මේ තල්මසුන් ගණයේ (Globicephala) විශේෂ දෙකක් දිවි ගෙවනවා. ඒ short finned tailed (Globicephala macrorhynchus) සහ long finned tailed (Globicephala melas) වශයෙන්. කොහොම වුණත් පළමු කාරණය තමයි මේ තල්මසුන් නිල් තල්මසුන්ට වඩා රංචු ලෙස දිවිගෙවීමට ඇති ලැදියාව සහ තල්මස් රංචුව නිරන්තරයෙන්ම නායකයා අනුගමනය කරමින් කටයුතු කිරීම. ඒ අනුව තමයි මෙවන් ගමනක් එන්න ඇත්තේ. ඒ කියන්නේ නායකයා අනුගමනය කරමින් වෙරළ කරා එන්න ඇති. ගැඹුරු මුහුදේ ජීවත්වන තල්මසුන් තම පණිවිඩ හුවමාරු ක‍්‍රමවේදය සහ ගමන් දිශානතිය තෝරාගන්නේ සෝනාර් තරංග ක‍්‍රමවේදයක් ඔස්සේ. ඒ කියන්නේ තමන් විසින් නිකුත් කරන තරංග ධාරාවක් මගින්ම යළිත් යම් දැනීමක් ලබා ගන්නවා. මේ සෝනාර් තරංග පද්ධතිය අවුල් තත්ත්වයට පත්වන යම් ක‍්‍රියාවක් හේතුකරගෙන ඔවුන්ගේ දිශානතිය වෙනස් වෙන්න පුළුවන්.

 එහෙමත් නැතිනම්, මුහුදේ පාරිසරික තත්ත්වයේ වෙනස්වීමක් මීට බලපාන්න පුළුවන්. එනම්, සාගරයේ උණුසුම් දියවැල් හා සිසිල්වීම යන කාරණා අතර සිදුවන සංවහන ධාරා ක‍්‍රියාවලිය නිසා උන්ගේ පරිසරය මෙන්ම, සෝනාර් පද්ධතිය වැරදි විදිහට ක‍්‍රියාත්මක වී මාර්ගය වෙනස් වෙන්න පුළුවන්. එසේ මාර්ගය වෙනස් වී නොගැඹුරු මුහුදු ප‍්‍රදේශයකට ආවොත් අර කියන සෝනාර් ක‍්‍රියාවලිය හරි හැටි පවත්වාගෙන යන්න ඔවුන්ට අපහසුයි. අන්තිමේ රළ පහරට අසුවෙලා ගොඩට ගසාගෙන එන එක සිදුවෙනවා. ඉතිං මෙසේ අතරමං වන සතුන් ගලවාගැනීමේ කටයුත්තක් සිදුවුණේ නැතිනම්, අනිවාර්යන්ම ඒ සතුන් මිය යනවා. මේ සතුන් මුහුදට යළි යොමුකිරීම අතිශයෙන්ම වෙහෙසකර හා දුෂ්කර කාර්යයක් වුණා. මන්ද, මේ සතුන් සිටියේ දැඩි ආතතියකින්. ඒ වගේම මේ සතෙකුගේ බර කිලෝ 1000 -3000ත් අතර වෙනවා. දිගින් අඩි 10-18 ක් විතර වෙනවා. වරල් ගහනකොට, දඟලනකොට ඔවුන් හසුරවන්න අමාරුයි. නමුත් අපේ උත්සාහය සාර්ථක වුණා’ යැයි ඔවුහු සඳහන් කරන්නේය. එක් එක් ශරීර ප‍්‍රමාණ දරන තල්මසුන් විශේෂ 13 කට වැඩි ප‍්‍රමාණයක් මහ මුහුදේ දිවි ගෙවති. ඒ අතරින් බහුතරයක් ශ‍්‍රී ලංකාවෙන්ද වාර්තා වෙති. ලොව දිවිගෙවන විශාලතම ක්ෂීරපායි සත්වයා වන නිල් තල්මසාද, ගොඩබිම වසන විශාලතම සත්වයා වන අලි ඇතුන්ද වාර්තාවීම නිසා ශ‍්‍රී ලංකාව ඉන්දියන් සාගරයේ මුතු ඇටය නොව, ලෝකයේම මුතු ඇටය බවට පත්ව තිබේ.

වන ජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ සාගර සම්පත් අංශයේ හිටපු නියෝජ්‍ය අධ්‍යක්ෂ හා වත්මන් දකුණු කලාපය භාර අධ්‍යක්ෂ චන්න සුරවීර මහතා ප‍්‍රකාශ කරන පරිදි, පසුගිය කාලයේදී අහම්බයෙන් මෙරටට පැමිණ සිටි එලිපන්ට් සීල් සමග සමුද්‍රීය ක්ෂීරපායින් විශේෂ 34 ක් ශ‍්‍රී ලංකාවේ මුහුදු තීරයෙන් වාර්තා වේ. ඒ අතර, අතිශය දුර්ලභ මුහුදු ඌරා (Sea Cow/ Dugon) ද වේ. බහුතරය ඩොල්පින් හා තල්මසුන් ය.

 එසේම, සමුද්‍රීය ක්ෂීරපායින් පිළිබඳ විද්වතුන් පවසන පරිදි තල්මසුන් හා ඩොල්පින් විශේෂ අතරද යම් සමානකම් දක්නට ඇත. එනිසා විටෙක අප තල්මසුන් යැයි සිතන සතකු ඩොල්පින් සතුන් ලෙස වර්ගකරන අවස්ථා ඇත. නිදසුනක් ලෙස සුප‍්‍රකට ෆ‍්‍රී විලී චිත‍්‍රපටයේ කුඩා දරුවකු හා රඟපාන කිලර් වේල් වර්ගයේ සත්වයා සැබෑ තල්මසෙකු නොව, ඩොල්පින් පවුලේ විශාලතම සත්වයා ලෙස වර්ගීකරණය කරනු ලැබේ.

 ඒ කෙසේ වෙතත් ශ‍්‍රී ලංකාවට මෙවර 60-70 ක රංචුවක් ලෙස පැමිණ ඇත්තේ සැබෑ තල්මසුන්ට අයත් කෙටි වරල් පයිලට් තල්මසුන් රංචුවකි. ධීවරයින් විසින් මොවුන් හඳුන්වන්නේ කොමඩුවා යන නමිනි. මග වැරදීමෙන් මෙසේ පැමිණීමට මොවුන්ට සිදුවූයේ ඔවුන් පණිවිඩ හුවමාරු කරගන්නා සෝනාර් පද්ධතියේ අවුලක් නිසා බව විශ්වාස කරයි. මෙසේ ඔවුන්ගේ සෝනාර් ක‍්‍රියාවලිය අවුල් වීමට හේතුව ඇමරිකාව, ඉන්දියාව හා ජපානය එක්ව ඉන්දියන් සාගරයේ සිදුකරන ලද එක්තරා යුද අභ්‍යාසයක් බවට ඉඟි පහළ වී ඇත. ඉන්දියන් සාගරයේ බල තුලනය සඳහා ඇමෙරිකාව හා ඉන්දියාව එක්ව හොර රහසේ දිය යටින් ගින්දර ගෙනයෑම නිසා සිදු වූ සිද්ධියක් හේතුවෙන් මෙසේ තල්මසුන් ගොඩ පැමිණි බවට ද මත පළ වී ඇත. එනම්, සබ්මැරීන යාත‍්‍රා ගමන් ගන්නේද සෝනාර් තාක්ෂණය උපයෝගී කරගනිමිනි. අධි බලැති සෝනාර් තරංග ධාරාවක් (ප‍්‍රහාරයක්) එල්ලවන විට තල්මසුන්ගේ සෝනාර් ක‍්‍රියාවලිය අඩපන වී මෙවන් සංසිද්ධීන් සිදුවීමට ඇති ඉඩකඩ බැහැර කිරීමට නොහැකිය. එය එසේ නම්, හොර රහසේ සිදුවී ඇති එවන් මෙහෙයුමක රහස් මේ වන විට තල්මසුන් ?න විසින් ගොඩ රැගෙන පැමිණ තිබේ. එය එසේ නම්, චීනයට හෝ චීන වරායකට නොගොස් ශ‍්‍රී ලංකාවට පැමිණියද තල්මසුන්ගේ ගොඩ පැමිණීම අපට වඩා කලාපීය වෙනත් බලවතුන් විසින් ජෛව විද්‍යාත්මකව නොව තාක්ෂණිකව පිරික්සුමට ලක් කෙරෙන බව නම් ඉතා පැහැදිලිය. නමුත් එය වෙනම කතාවකි.

 කෙසේ නමුත්, තල්මසුන්ගේ මෙහෙයුමට දායකත්වය දරා ඔවුන් බේරා ගැනීමට ශ‍්‍රී ලාංකිකයින් ගත් උත්සාහය අද ලෝක ජනයාගේ පැසසුමට ලක්ව තිබේ. මෙම අවස්ථාව යළිත් වරක් ශ‍්‍රී ලාංකිකයින්ගේ සංග‍්‍රහශීලී බව, කාරුණිකත්වය, දයාව කරුණාව ආදරය හා සත්ව අවිහිංසාව පිළිබඳව වන අපගේ අනන්‍යතාව ලොවට කියන කදිම පරමාදර්ශයකි. එසේ හෙයින් මෙම අවස්ථාවට සහභාගී වූ සියල්ලන්ටම සුබපතන්නට අප මෙය අවස්ථාවක් කරගන්නා බවද ලියා තබන්නට කැමතිය.

https://divaina.com/

---------------------------------------------------------------------------------------------------------

එම සිදුවීම සිළුමිණ වාර්තා කළේ පහත ආකාරයෙනි

පානදුර වෙරළට ආ තල්මසුන් බේරා ගැනීමේ මානුෂීය මෙහෙයුම

 මිහිතලයට යුතුකම් ඉටු කළ මිනිසුන් දියත් කළ පානදුර තල්මස් මෙහෙයුමේ නෑසුණු කතාව

ජාලිය වීරක්කොඩි

70ක රංචුවකින් දිවි අහිමි වූයේ 5කගේ පමණයි

- 2017 දී නවසීලන්ත වෙරළට ආ තල්මසුන් 400ක් මිය ගිහින්; 97 දී ඕස්ට්‍රේලියා වෙරළේ 320 ක් මිය ගිහින්...

- අයන් මෑන් සමූහය ඉටු කළ මෙහෙය අද්විතීයයි

එය වෙරළට පැමිණි තල්මසුන් රෑනක් මුහුදට යැවූ සරල කතාවක් නොවේ. මිහිතලයේ ආත්මීය රිද්මය ස්පර්ශ කළ අප්‍රමාණ මනුෂ්‍යත්වය සම්බන්ධව කියැවෙන ලෝක ඉතිහාසයේ උත්තුංග මෙහෙයුමක මියුරුම අඬහැරය ය. කුණු වූ මජර ගොහොරුවක ගිල්වා තබන්නට හැදුවත් එක් පුංචි සිදුවීමකින් උත්තේජනය වී බලාපොරොත්තු සහගතව ප්‍රභාවත් වන අපේ මිනිස්සුන්ගේ මනුෂ්‍යත්වය පිළිබඳ ඇසට කඳුළු නංවන කතාවය.

මීට දෙමසකට පෙර එනම් සැප්තැම්බර් මාසයේ තුන්වන සතියේ දී ඕස්ට්‍රේලියාවේ බටහිර තස්මේනියා වෙරළට හාරසියයකට ආසනන් තල්මසුන් රංචුවක් ඇදී ආහ. ඉන් 380ක් මිය ගියේය. බේරාගත හැකි වූයේ 20 දෙනෙක් පමණි. ඔස්ට්‍රේලියානු ඉතිහාසයේ මුහුදු ජීවීන් සම්බන්ධව ඇසුණු සිත් සසල කරවනම ඛේදවාචකය එයය. වර්ෂ 2017 දී මේ ආකාරයෙන්ම නවසීලන්ත වෙරළ තීරයකට වැදුණු 600කට ආසන්න තල්මස් රංචුවකින් 400ක් මිය ගියහ. එය සොබා දහමේ කණාගාටු දායක නියමයක් බව කියැවිනි. වර්ෂ 1997 දී බටහිර ඕස්ට්‍රේලියා වෙරළට ගොඩගැසුණු තල්මස් රංචුවකින් 320ක් මිය ගියේය. එයත් එක් සිදුවීමක් පමණි. මෙතෙක් ලෝක ඉතිහාසයේ සිදුවීම් පෙළගැසුණේ ඒ ආකාරයටය.

අප දන්නා තරමින් අපේ වෙරළ තීරයට පාව ආ විශාලම තල්මසුන් රංචුව වාර්තා වූයේ පසුගිය 02 දාය. සියයකට ආසන්න බව කියැවුණත් බොහෝවිට ගහණයේ තල්මසුන් 70ක් පමණ සිටින්නට ඇත.

මේ සිදුවීම ඉතිහාසය අලුතින් ලීවේය. මෙවැනි අවස්ථාවකට මුහුණ දීම සම්බන්ධව ප්‍රායෝගික අත්දැකීම් රහිතව, වසංගත උවදුරු බිය පසෙක ලා ස්වකීය ජීවිතවල ඉරණම අඩි පහළොවක් විස්සක් පමණ උස් රැළි නගන දළ සයුරට බාර දී දියත් කළ උත්තුංග මෙහෙයුමකින් පසු මේ තල්මසුන් රංචුවෙන් සියයට අනූපහකගේ ජීවිත බේරා දෙන්නට අපේ මිනිස්සු සමත් වූහ.

අප දන්නා පරිදි එය ලෝක ඉතිහාසයේ මෙතෙක් වූ මෙවැනි ඵලදායී හා සාර්ථකම මෙහෙයුමය.

පානදුර වෙරළට පැමිණි තල්මස් රංචුව

දිනය පසුගිය 02 දාය. දහවල් 1.30 පමණ වනවිට වෙරළ අසල ජීවත් වෙමින් සිටි ධීවරයන් දුටුවේ දැවැන්ත තල්මස් සේනාවක් ගොඩබිම් තීරට පැමිණ අන්ත අසරණව සිටි අයුරුය.

කොවිඩ් බිය පැතිර යමින් තිබිණි. මුළු කලාපයටම ඇඳිරි නීතිය ය. එහෙත් මේ දැවැන්තයන්ගේ ජිවිත රැක ගැනීමට මුලින්ම වෙරළට බැස්සේ මේ මිනිසුන්ය. ඔවුන් තමන්ට හැකි අයුරින් මේ තල්මසුන් දියඹට තල්ලු කරමින් සිටියහ. ඒ සමගම මේ ව්‍යසනය පොලිස් ජීවිතාරක්ෂක බලකායට, නාවික හමුදාවට, යුද හමුදාවට දැනුම් දී තිබිණි. ආරංචිය ලැබ පැයක් ගතවීමට පෙර ඔවුහු කණ්ඩායම් ලෙස පැමිණියහ. මේ පිරිස හැකි ජවය උපරිමව යොදමින් වෙරළට පැමිණෙන තල්මසුන් යළි දියඹට තල්ලු කර දැමීමේ වෙහෙසකර වෑයමක නිරතවෙමින් සිටියහ. එහෙත් එසේ දියඹට දැමූ තල්මස්සු යළි ගොඩබිම වෙත පැමිණෙමින් උන්හ.

කළු කොමදුවො

මෙම තල්මස් වර්ගය මෙරට ධීවර ප්‍රජාව හඳුන්වන්නේ කළු කොමදුවා ලෙසිනි. එසේම මෙම තල්මසුන් කෙටි වරල් තල්මසා ලෙස ලෙසද හැඳින්වූයේය. පයිලට් වේල් (Pilot Whale) නමින් හඳුන්වන මේ තල්මස් ගණයේ (Globicephala) විශේෂ දෙකක් සිටින අතර ඔවුන් දිගු වරල (Long Finned ) දරන විශේෂ (Globicephala melas) සහ කෙටි වරල (Short Finned) දරන විශේෂ Globicephala macrorhynchus ලෙස සඳහන් කර ඇත. මේ පැමිණ සිටියේ කෙටි වරල් තල්මස් විශේෂය ය.

සිද්ධිය සැලවීමත් සමග පානදුර වෙරළ තීරයට විෂය පිළිබඳ ප්‍රාමාණිකයන්, පරිසරවේදීන්, ස්වේච්ඡාවෙන් කැපවුණු මිනිසුන්, දේශපාලකයන් ඇතුළු සෑම තරාතිරමකම කණ්ඩායමක් එක් වූහ.

තල්මසුන් පිළිබඳ පර්යේෂිකාවක සහ සමුද්‍ර ජීව විද්‍යාඥවරියකු ලෙස ලෝකයේ නමක් දිනා සිටින ශ්‍රි ලාංකික විද්‍යාඥවරියක වන ආචාර්ය ආශා ද වෝස් ද එතන සිටියාය. ජාතික සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරියේ ප්‍රාමාණිකයෝ සිටිහය. වනජීවී සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුවේ නියෝජයනයන් පෙනුණි. නාවික හමුදාවේ, යුද හමුදාවේ පොලිසියේ ජීවිතාරක්ෂක අංශ මෙහෙයුම අරඹා තිබිණි. පරිසරවේදීහු උන්හ. විශාල ස්වේච්ඡා කණ්ඩායමක් එක් වී සිටියේය.

මේ අවස්ථාවේ දී වඩාත් ප්‍රායෝගික එළඹුමක් සඳහා මෙහෙයුම යොමු කරන්නේ ඒ අවස්ථාවේ එතැනට එක්වන ප්‍රවීණ පරිසරවේදී නයනක රන්වැල්ලගේ මෙහෙයවීමෙනි. 

සංකීර්ණ මෙහෙයුම

ඒ මොහොත වනවිටත් සියලු දෙනාම උත්සාහ කරමින් සිටියේ මේ තල්මසුන් හැකි පමණින් දියඹට යොමු කිරීමය. එහෙත් එය ප්‍රායෝගික නොවන බව තේරුම් ගත් මොහොතේ සිට මේ මෙහෙයුම වෙරළේ සිට බලාගෙන ඉන්නවුන් දකිනවාට වඩා සංකීර්ණ හා අවදනාම් සහිත එකක් විය.

දැන් ඝන අන්ධකාරය පානදුර වෙරළ වසාගෙනය. දැන් එකිනෙකා තමන්ට හැකි අයුරින් මෙහෙයුමට එක් වූහ. ශ්‍රී ලංකා 4X4 සමාජය එම ස්ථානයට පැමිණ මෙහෙයුම් ප්‍රදේශය ආලෝකකරණය කළේය. සියල්ලෝ හැකි පමණ තමතමන්ගේ දායකවත්වය සැපයූහ.

ආශා ඩි වෝස් ගේ අදහස වී තිබුණේ මේ තල්මසුන් පැය තුනකට ආසන්න කාලයක් තුළ ජීවිතය හැර යා හැකි බවය. ඒ වනවිට මේ සතුන් දැඩි ආතතියකට පත්ව සිටියේය.

දිවා කල සිට කළ උත්සාහයේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස තල්මස් රෑණේ විස්සකට අධික පිරිසක් ගැඹුරු මුහුදට ගොස් සිටියහ. එහෙත් අවදානම වන්නේ අතිශය සමාජ නැඹුරුවක් සහිත මේ ජීවීන්ගේ අවදානමට ලක්ව සිටින තම සමූහයේ පිරිස සොයා ගෙන ඔවුන්ගේ සංඥා ඔස්සේ යළි ගොඩබිමට පැමිණීමේ හැකියාවක් තිබීමය. එසේ වුවහොත් මේ මෙහෙයුම තවත් සංකීර්ණ එකක් වනු ඇති බව පෙනුණි. එ් අතිශය තීරණාත්මක මෙහෙයුමට ස්වෙච්ඡාවෙන් එක්වන්නේ අයන්මෑන් සමූහය ය. පැය දෙකක් ගත වේ යැයි තක්සේරු කර කී ගමන පැයකින් සම්පූර්ණ කරමින් ඔවුහු සිය අධිබල යාත්‍රා සමග පානදුර වෙරළට පැමිණියහ.

දැන් මේ සතුන් අදින්නට සුදුසු මාර්ගය තෝරා ගත යුතුය. එය ගල්පර නැති බාධක නැති මුහුදු ප්‍රවේශයක් විය යුතුය. වෙරළේ සිට කිලෝමීටර තුනක් වත් ඈතට මේ සතුන් ඇදිය යුතුය. ඒ සඳහා අවශ්‍ය මං ලකුණු පළපුරුදු ධීවරයන් ගේ දැනුමෙන් තෝරාගන්නා මෙහෙයුම් කණ්ඩායම අදින තල්මසා මුදා හරින ස්ථානය සලකුණු කරගැනීමට විදුලි ආලෝකය සහිත බෝට්ටුවක් නවතා තැබුවේය.

දැන් මේ තල්මසා අදින ආකාරය ගැන විද්‍යාත්මක පැහැදිලි කරගැනීමක් අවශ්‍ය විය. මේ සතෙක් කිලෝ දහසකටත් වඩා බරින් යුතුය. හිස ප්‍රදේශයෙන් ගැටයක් ගසා අදිනවිට ඉදිරි වරල්වලට හානි වන්නට ඉඩ තිබේ. ඒ අවස්ථාවේ සාගර විද්‍යාඥ ආශා ඩිවොස් ගේ නිර්දේශය වූයේ වඩාත් සුදුසු වලිගය ප්‍රදේශයෙන් ගැටයක් ගසා ඇදගනෙ යෑම බවය. එහෙත් මෙවැනි අවස්ථාවක ප්‍රයෝජනයට ගැනීමට කිසිම උපකරණයක් තිබුණේ නැත. තිබුණේ නයිලෝන් කඹය. එය මෙවැනි කටයුත්තක් සඳහා කිසිසේත්ම සුදුසු නැත.

අවසානයේ අයන් මෑන් සමූහය තමන්ගේ ජිප් රථ අදිනු ලබන විශේෂ කපු කඹ වර්ගයක් මේ සඳහා ලබා දුන්නේය. දැන් තල්මසා ඇදීමට සූදානම්ය. එහෙත් මෙය ජීවිතය පරදුවට තබා කළ යුතු අතිශය අවදානම් කටයුත්තක් වූයේ ගැඹුරු මුහුදේ දී මේ දැවැන්තයාට අධිවේගී යාත්‍රාව කොස් කොළයක් තරම් වන හෙයිනි. යොදන ගැටය නිසි ලෙස නොගැලවුණහොත් අධිවේගී යාත්‍රාව සමග ජීවිතාරක්ෂකයන් ද මුහුදු බත් වන්නේය.

නාවික හමුදා විසින් තල්මසා ගැටගැසීමට විශේෂිත ගැටයක් යෙදුවේය. එක් පැත්තකින් ඇද්ද විට ගැටය ගැලවී යන්නේය. මේ ගැටය සහිතව තල්මසා අදිනවිට යාත්‍රාව ගැස්සීමක් නැතිව දැවැන්ත දිය රැළි සහිත දිය කඩනය පසුකළ යුතුය. යාත්‍රාව හසුරුවන්නෝ ස්වකීය කෘතහස්ථ බව ප්‍රකට කරමින් ඒ බැරෑරුම් කාර්ය කළහ. අඩි හතළිස් පහක් පමණ ගැඹුරු මුහුදට තල්සුන් එකා බැගින් ඇද දැමිනි.

පාන්දර තුන පමණ වනවිට මේ අතිශය දැවැන්ත මෙහෙයුම හමාර වන ලකුණු පෙනුණි. එහෙත් ඒ වනවිට වාද්දූව ප්‍රදේශයට තල්මසුන් දෙදෙනෙක් ගොඩගසා ඇති බව මෙහෙයුම් කණ්ඩායමට සැලවිණි. ඒ අතරම නිරීක්ෂණය වූ සිද්ධියක් වූයේ තල්මසුන් තිදෙනෙක් යළි යළිත් ගොඩබිම වෙත පැමිණෙන බවය. ගලවා ගැනීමේ කණ්ඩායම මේ සතුන් හඳුනාගෙන තිබුණේ ඔවුන්ගෙ කැළැල් වලිනි.

මෙහෙයුමේ තරම

“ මෙය විශාල වෙහෙසකර වැඩක්. සාමාන්‍යයෙන් මෙම තල්මසකුගේ බර කිලෝ ග්‍රැම් 1000ත් 3000ත් අතර වෙනවා. ඒ කියන්නේ ටොන් එකත් තුනකුත් අතර බරක්. අනෙක මේ සතුන් සාමාන්‍යයෙන් අඩි 10ත් 18ත් අතර වෙනවා. ඔවුන් හැසිරවීමට මෙයට සහභාගී වූ අයට තමන්ගේ සියලු ශක්තිය යොදන්න වුණා. දිගු වෙලාවක් වෙරළේ සිටින්නට සිදුව ඇති නිසා ඔවුන් හිටියේ තල්මසුනුත් හිටියේ දැඩි ආතතිකාරී තත්ත්වයක. අනෙක ඔවුන් ද වෙහෙසට පත්ව තිබුණා. මේ නිසා මිනිසුන් ඔවුන් හසුරවද්දී ඔවුන් දඟලනවා. ඔවුනගේ සියලු ශක්තිය යොදල වලිගය වනත්දී මේ තත්ත්වය පාලනය කරගෙන වතුරේදී මිනිසුන්ට තමනුත් බේරී සතුනුත් බේරා ගන්න අපමණ වෙහෙසක් දැරිය යුතුව තිබුණා. “

“තල්මසුන් හුස්ම ගන්නේ ඔවුන්ගේ හිසේ ඉහළ කොටසේ තිබෙන පුඩුවලින්. ඒ නිසා හැම වෙලාවෙම අපි උත්සාහ කළේ සතුන් මුහුදට යොමු කරන විට ඔවුන්ගේ හිස ඉහළට සිටින සේ හරවා තල්ලු කිරීමයි. නමුත් මුහුදු රළත් එක්ක මේ දැවැන්ත බරකින් යුතු සතා ඉහළට ඔසවා තල්ලු කිරීම ඔබට හිතා ගන්න පුළුවන් කෙතරම් අසීරු දෙයක්ද කියල. දැඩි මුහුදු රළ එනකොට මේ දැවැන්ත තල්මසුනුත් මිනිස්සුත් එක්කම ආපසු ගොඩ බිම දෙයට විසි වෙනවා.“

“මේක මහා උවදුරු සමයක තමන්ගේ ජීවිත පරදුවට තබලා මනුස්සකම පිරුණු මිනිස්සු ටිකක් කළ ඓතිහාසික මෙහෙයුමක්.“ කීර්තිමත් සාගර විද්‍යාඥ ආශා ඩිවෝස් කීවාය.

“ මම හිතන්නෙ තල්මසුන්ගේ දිවි බේරා ගැනීම සඳහා ලෝකයේ සිදු කෙරුණු විශාලතම මෙහෙයුම මෙය විය හැකි බවයි. පැය 16ක් විතර අඛණ්ඩව මිනිස්සුන්ට මේ තල්මසුන්ගේ ජීවත සමඟ හැපෙන්න සිදුවුණා. සමහරු මේ පැය 16ම වතුරේ හිටියේ. විශේෂයෙන් නාවික හමුදාවත් සතුන්ගේ දිවි බේරාගැනීම සඳහා ඉක්මනින් සහ ස්වේච්ඡාවෙන් ඉදිරිපත් වූ ටීම් අයන් මෑන් කියන ජෙට්ස් කී අධිවේගී කුඩා යාත්‍රා කණ්ඩායමත්, පොලිසියෙ ජීවිතාරක්ෂක කණ්ඩායමත්, සිද්ධිය ආරංචිවෙලා පැමිණි ස්වේච්ඡා කිමිදුම්කාර පිරිස් ඇතුළු විශාල කණ්ඩායමක් තම දිවි නොතකා මෙම මෙහෙයුමේ නිරත වුනා. මේ තල්මසුන් මුහුදෙ පීනා යන සෑම මොහොතකම ඒ මහා පුණ්‍යකර්මයට දායක වෙච්චි මිනිස්සුන්ගෙ තල්මසකුට වඩා බර මනුස්සකම ගැන කියවෙනවා...“ ජ්‍යෙෂ්ඨ පරිසරවේදී නයනක රන්වැල්ල කීවේය.

තල්මසුන් වෙරළට පැමිණියේ ඇයි

සමුද්‍රීය පරිසර ආරක්ෂණ අධිකාරියේ සාමාන්‍යාධිකාරි ආචාර්ය ටර්නි ප්‍රදීප් මේ පිළිබඳව මාධ්‍යයට පැහැදිලි කලේය.

” දිශානතිය සොයා ගැනීම සඳහා මේ සතුන්ගේ නලලේ තියෙනවා ඉතාම සංකීර්ණ සහ සංවේදී ඉන්ද්‍රියක්. මේ ඉන්ද්‍රියන් මගින් කරන්නේ ශබ්දය නිකුත් කිරීම සහ ලබා ගැනීම. පුද්ගලයන් විසින් විවිධ ක්‍රියාකාකරකම් සඳහා අධිශක්තියක් තියෙන සෝනාර් භාවිතා කිරීමේ දී මේ කියන ඉන්ද්‍රියන්වලට හානි වෙන්න පුළුවන්. මේ අධිසෝනාර් භාවිත කිරීමේදී මේ සතුන් කරන්නෙ තමන්ට තියෙන අපහසුතාවයන්ගෙන් මීදිම සඳහා හැකිතාක් මුහුද යටට කිමිදෙන එක. මේ නිසා තමන්ගේ දිශාව හොයා ගන්න බැරි වෙනවා. මේ තත්ත්වය නිසා මෙවැනි මේ දේ සිදුවෙන්න පුළුවන්..“

පානදුර වෙරළට තල්මසුන් පැමිණීමට හේතුව ඉන්දියාව, ඇමරිකාව, ජපානය හා ඕස්ට්‍රේලියාව ඊයේ(02) එක්ව සිදුකළ “මලබාර්” නම් නාවික අභ්‍යාසයේ දී නිකුත් කළ අධි සෝනාර් (Sonar) ක්‍රියාකාරිත්වය හේතුවෙන් විය හැකි බව නයනක රන්වැල්ල කීවේය.

තමන්ගේ ගහණයේ රෝගී වු සතෙක් යළි සමූහයට එක් කර ගැනීම, දියවැල්වලට හසුවී ගොඩබිමට ගසාගෙන ඒම, නායකයා අනුගමනය කිරීම නිසා මග වැරදීම, පරපෝෂිත ආසාදන නිසා විකල් වී මං වරදවා ගැනීම වැනි සිද්ධි නිසා තල්මසුන් ගොඩබිමට පැමිණිය හැකි බව ජ්‍යෙෂ්ඨ සාගර විද්‍යාඥ උපුල් ලියනගේ කීවේය.

පානදුර මෙහෙයුම මිහිතලයේ ඉතිහාසයට එක් වන්නේ එසේය...

අද ජාත්‍යන්තර ඕසෝන් දිනයයි (2020 සැප්තැම්බර් 16)

 අන්තර්ජාතික ඕසෝන් දිනය අදට යෙදී තිබේ.එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් 1987 අවුරුද්දේදී මෙම දිනය නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කළේය.

සූර්යයාගෙන් සිදුවන අහිතකර බලපෑම් මගහරවා ගැනීම සඳහා ඕසෝන් ස්ථරය ප්‍රධාන වශයෙන් පෘථිවි ගෝලයට වැදගත් වෙයි. විද්‍යාඥයන්ගේ දත්ත අනූව වායුගෝලයේ සියලුම වායු තරලයන්ට ඉහළින් ඕසෝන් ස්ථරය පිහිටා තිබේ. සූර්යයාගෙන් නිකුත් වන අහිතකර තරංග හා විකිරණ පෙරණයට ලක්කිරීම ඕසෝන් ස්ථරය මගින් සිදු කෙරේ.

නමුත් මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් මගින් පරිසරයට මුදා හැරෙන විවිධ වායු වර්ග හේතුවෙන් ඕසෝන් ස්ථරය විනාශ වීමට පටන්ගෙන තිබේ. ඕසෝන් ස්ථරය විනාශයට පත් කෙරෙන සීඑෆ්සී වායුව හෙවත් ක්ලොරො ෆ්ලොරො කාබන් වැනි වායූන් නිර්මාණය වීමට මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් බොහෝ සෙයින් දායක වී ඇති බව විද්‍යාඥයින් පවසයි.

හැකිතාක් කාබන් විමෝචනය සිදුවන යන්ත්‍රසූත්‍ර භාවිතය සඳහා විකල්ප යොදා ගැනීම හා අහිතකර වායු වර්ග භාවිතයෙන් ඉවත් වීම මගින් මෙම ඕසෝන් ස්ථරය ආරක්ෂා කර ගත හැකි බව ඔවුන්ගේ අදහස වී තිබේ. 'ජීවය සඳහා ඕසෝන්' මෙවර අන්තර්ජාතික ඕසෝන් දින සැමරු‍ෙමහි තේමා පාඨයයි.

පෘථිවිය මත පවත්නා ජීවය සඳහා ඕසෝන් තීරණාත්මක සාධකයක් වන බව මෙවර ඕසෝන් දින තේමා පාඨය තුළින් අරුත් ගැන්වේ.

ජීවයේ පැවත්ම සුරකින ඕසෝන් වියන සුරැකීමට ලෝක ප්‍රජාව දැනුවත් කිරීම මෙම ජාත්‍යන්තර දින සැමරුමෙහි ප්‍රධාන අරමුණ වේ.

ඒ අනුව ශ්‍රී ලංකාවෙහි ජාත්‍යන්තර ඕසෝන් දින සැමරුම බත්තරමුල්ල අපේ ගම පරිශ්‍රයේ දී පරිසර අැමැති මහින්ද අමරවීර මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන්,අමාත්‍යශ ලේකම් වෛද්‍ය අනිල් ජාසිංහ මහතා සහ පරිසර සංවිධාන වල එකමුතුවෙන් අද (16) පැවැත්විමට නියමිතය.

උත්තර ධ‍්‍රැවයට ඉහලින් ඕසෝන් ස්තරයේ පැවති විශාල සිදුර මේ වන විට සම්පූර්ණයෙන් වැසී ගොස් ඇතැයි ලෝක කාළගුණවිද්‍යා සංවිධානය පවසනවා.

ඕසෝන් ස්තරයේ ‘‘ආක්ටික් සිදුර ’’ ලෙස ප‍්‍රකටව පැවති මෙය 2011 වසරෙන් පසු ඕසෝන් ස්තරයේ හදුනා ගැණුනු විශාලතම සිදුරද බවයි ලෝක කාළගුණවිද්‍යා සංවිධානය පවසන්නේ.

ඕසොන් ස්තරයේ පැවති මෙම සිදුර හේතුවෙන් ශීත සෘතුවේදී පෘථීවියේ උතුරු අර්ධ ගෝලයේ අසාමාන්‍ය සීතලක් පැවතී තිබෙනවා.

සිදුර වැසීයාමෙන් පසු දැන් එහි තත්ත්වය සාමාන්‍ය වී ඇති බවයි ලෝක කාළගුණවිද්‍යා සංවිධානය වැඩිදුරටත් පැවසුවේ.

කෙසේ වෙතත් ඕසෝන් ස්තරයේ ‘‘ආක්ටික් සිදුර’’මෙලෙස වැසී යාම සහ නව කොරෝනා ව්‍යසනයක් සමග මිනිස් කි‍්‍රයාකාරකම් අඩු වී පරිසර දුෂණය අවම වීම අතර සම්බන්ධයක් නොමැති බවද මෙහිදී ප‍්‍රකාශ කෙරුණා.

ජගත් පරිසර දිනය ජුනි 05ට යෙදී ඇත.... (2020)

මෙවර ලෝක පරිසර දිනය යෙදෙන දිනයෙහිද ලංකාවාසී අපට අපූර්වත්වයක් ද යොදී ඇත.ඒ බෞද්ධයින්ගේ සුවිශේෂි උත්සවයක් වන රාජ්‍ය පොසොන් උත්සවය පැවැත්වෙන දිනයද ලෝක පරිසර දිනයද ජුනි 05ටම යෙදී තිබීමයි. ඒ අනුව අතිගරු ජනාධිපති ගෝඨාභය රාජපක්ෂ මැතිතුමාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ලෝකපරිසර දිනය සහ රාජ්‍ය පොසොන් උත්සවය සැමරිම සඳහා ශ්‍රී ලාංකීය බෞද්ධ ශිෂ්ඨාචාරයේ තොටිල්ල වූ මිහින්තලා පුදබිමේදී රුක්රෝපණ වැඩසටහනක්  2020-ජුනි 05 දින ක්‍රියාත්මක කිරීමට නියමිතය.

ලෝක පරිසර දින වාඩසටහනට සමගාමීව අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ සියලුම විහාරස්ථාන වල පළතුරු පැල රෝපණය කිරීමේ වැඩසටහනක් "ආරාමරෝපා වන රෝපා " නමින් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය විසින් විශේෂ වැඩසටහනක් ද ක්‍රියාත්මක කර ඇත.

1972 පැවැති එක්‌සත් ජාතීන්ගේ මහ සම්මේලනයේදී ගන්නා ලද තීරණයකට අනුව මානව පරිසරය පිළිබඳ එක්‌සත් ජාතීන්ගේ සමුළුව 1972 ජුනි 05 වැනි දින සිට ජුනි 16 වැනි දින දක්‌වා ස්‌වීඩනයේ ස්‌ටොක්‌හෝම්නුවරදී පවත්වන ලදී. 

එහි ආරම්භක දිනය වන ජුනි 05 වැනි දිනය ජගත් පරිසර දිනය වශයෙන් පසුව ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. මේ දිනය සැමරීම සඳහා නිල වශයෙන් කටයුතු කරන එක්‌සත් ජාතීන්ගේ පරිසර වැඩසටහනේ ආරම්භය සිදුවන්නේ ද මෙම සමුළුවේ ප්‍රතිඵලයකිනි. ජගත් පරිසර දින සැමරුම මුලින්ම සිදු කරන ලද්දේ 1974 දී ය. එතැන් සිට ගතවූ අවුරුදු 46ක කාලය තුළ එක්‌ එක්‌ වසරවල විවිධ තේමාවන් ඔස්‌සේ ජගත් පරිසර දිනය සමරනු ලබයි.

ඒ යටතේ එළඹෙන සෑම වසරකම වර්ධනය වෙමින් එක්සත් ජාතීන්ගේ මැදිහත්වීම මගින් පරිසරය පිළිබඳ ලෝක ප්‍රජාවගේ විශේෂ අවධානය යොමු කරවිමට කටයුතු කරයි. සියලූ දෙනාට එකට එකතු වී තමන්ට හා ඉරිදි සියලූ පරම්පරාවන්ට පිරිසිදු, හරිතවත්, දීප්තිමත් අනාගතයක් උදාකරලීම වෙනුවෙන් ගමන් කිරීමට පරිසරය සම්බන්ධයෙන් දිනයක් ප්‍රකාශයට පත් කරමින් ඒ පිළිබඳ යම් ප්‍රබෝධාත්මක වැඩපිළිවෙළක් ක්‍රියාත්මක කිරීම පරිසරය සම්බන්ධයෙන් වන කෙටි කාලීන වූ ධනාත්මක ප්‍රයත්නයකි. එම ධනාත්මක වැඩපිළිවෙළ දිගුකාලීන වූ ඵලදායී වැඩපිළිවෙළක් බවට පත්කරලීම සඳහා ලෝක වාසී සමස්ත ජනතාව තුළ පරිසරය පිළිබඳ ළෙන්ගතු ආකල්පමය පරිවර්තනයක් කිරීම කාලීන අවශ්‍යතාවකි. මෙසේ දිනයක් නම් කර සිදුකෙරෙන්නේ ලෝකවාසීන්ගේ අවධානය පරිසරය කෙරෙහි යොමු කරවිමයි.

ඒ ඒ වර්ෂ වලදී ලෝක පරිසර දිනය වෙනුවෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහන මගින් තේමාවන් නිකුත් කරයි. එහිදී ඒ වන විට අවධානය යොමු කළ යුතු විශේෂ සාධක කෙරෙහි අවධානය යොමු කරවනු ලබයි. ‍ 2020 වසරේ ලෝක පරිසර දින තේමාව ලෙස : " biodiversity " යන්න තෝරාගෙන ඇත. එහි අන්තර්ගත කරුණුද සැලකිල්ලට ගෙන ""ජෛව විවිධත්වය සොබාදහමට ඉඩක්" " යන තේමාව යටතේ අපි මෙවර පරිසර දිනය සමරන්නෙමු.

පෘථිවිය තුළ ජීවීන්ගේ පැවැත්ම රඳා පවතින්නේ ජෛව විවිධත්වය මතය. ජෛව විවිධත්වය යනු පෘථිවිය මත දක්නට ලැබෙන ජීව වස්තූන්ගේ එනම්, ශාක හා සතුන්ගේ විවිධත්වයයි.මේ සඳහා එක්සත් ජාතීන්ගේ පරිසරය හා සංවර්ධනය පිළිබඳ සම්මේලනය හෙවත් මිහිතල සමුළුව සම්මුතිය මඟින් දී ඇති නිර්වචනය වඩාත් පැහැදිලි එකකි. එනම්, ජෛව විවිධත්වය යනු 'භෞමික සමුද්‍රික සහ අනෙකුත් පරිසර පද්ධතීන් සහ පාරිසරික සංකීර්ණ ඇතුළු සියළුම මූලාශ්‍රයන්හි අඩංගු සහ ඒවායේ කොටසක් වන ජීව වස්තූන් අතර ඇති වෙනස් වීමේ හැකියාවයි'. තව ද, 'ඒ ඒ ජීවී (ශාක හා සත්ත්ව) විශේෂයන් තුළ ඇති විවිධත්වය වේ'.තවත් ලෙසකින් කිවහොත්, ජීවීන් සතුව ඇති අපරිමිත විවිධාත්මකභාවය ජෛව විවිධත්වය ලෙසින් හඳුන්වයි. නමුත් විද්‍යාත්මක ලෙස ජෛව විවිධත්වය අර්ථ දක්වන්නේ නම්, ප්‍රවේණිවල විවිධත්වය, අන්තර් සබඳතා, විශේෂවල විවිධත්වය, පරිසර පද්ධතිවල විවිධත්වය, වාසභූමි ආදී සියල්ලෙහිම පවතින්නාවූ විවිධත්වය ජෛව විවිධත්වය ලෙස හදුනාගත හැකිය.

ඒ අනුව ජෛව විවිධත්වය සුරැකීම කෙරෙහි මානව අවධානය යොමු කර එය ආරක්ෂා කිරීමට ලෝකවාසීන් පෙළවිම කෙරෙහි මෙවර ජගත් පරිසර දින තේමාව අවාධානය යොමු කර ඇත.

එදා ලෝක පරිසර දිනය සැමරීම සඳහා පරිසර හිතකාමීන් ඒකරාශීව සැමරුම් වැඩසටහන් සංවිධානය කළද කොවිඩ් 19 ව්‍යසනය හමුවේ සියලු ලෝකවාසීන්ට සෞඛ්‍යාරක්ෂිත ක්‍රමවේද අනුගමනය කරමින් මෙවර ජගත් පරිසර දිනය සැමරීමට සිදුව ඇත.

දිලිප්.සේනානායක,

ප්‍රාදේශීය පරිසර නිලධාරි,

මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය.

ජගත් මිහිතල දිනය අදයි (2020)

  මිහිතල දිනය අප්‍රේල් 22 දිනට යෙදී ඇත. 1970 අප්‍රේල් මස 22 වැනි දින ආරම්භ වූ මිහිතල දිනයට 2016 වර්ෂයේ දී වසර 46ක්‌ සම්පූර්ණ වේ. 1970 වන විට ඇමෙරිකාවේ පැවැති පාරිසරික විනාශය පිළිබඳව ජනතාව දැනුවත් කිරීම හා වගකිවයුත්තන් ගේ අවධානය යොමු කරවීම අරමුණු කරගනිමින් සංවිධානය කරන ලද සාමකාමී උද්ඝෝෂණ ව්‍යාපාරයක්‌ ලෙස මිහිතල දිනය ආරම්භ විය.
එසේ වූවද ලෝකවාසීන් මිහිකත සුරැකීමට ගෙන ඇති ක්‍රියාමාර්ග සම්බන්දයෙන් කිසී සේත්ම සෑහීමකට පත්විය නොහැක. සංවර්ධිත රටවත් පරිසරය සුරකින්නට ක්‍රියාමාර්ග ගන්නවා වෙනුවට තම රටේ නිෂ්පාදන ධාරිතාවයන් ඉහල නැංවීමට කටයුතු කරන ලදි. 

ඒ හරහා පරිසරය දැඩි ලෙස දූෂණයට ලක්වන්නට විය. පරිසරය තුළ මිනිසාට පමණක් නොව අනෙකුත් ජීවීන්ටද විසීමට නොහැකි තත්වයටම පත්විය. 

සමස්ථ පරිසරයේ උන්නතිය උදෙසා සොබාදම් මෑනියන් තම අකීකරු දරුවා වන මිනිසාට දූන් දඬුවමක් ලෙස Covid 19 හෙවත් කොරෝනා වෛරසය මේ මොහොතේ හදුනාගත්තාට වරදක් නොමැත.

දසක ගණනකින් හිමාලය පියවි ඇසින් නොදුටු දිල්ලි වැසියෝ අද එය දකිති, ඔක්ෂීජන් මිලට ගන්නට සිදුවූ චීන වැසියෝ ස්වභාවික පරිසරයෙන් එය ලබා ගනිති. අපවිත්‍ර ජලය ගලා ගිය කැළණි නදිය සුපිරිසුදුව ගලා බසිති. අනුන්ගේ කුණු සෙවූ දැවැන්තයෝ තමන් දෙස හැරී ඇත. ඛනිජ තෙල් වලින් පමණක් සෑහීමට පත්වූ ලෝකවාසීහු සොබාදහමේ තවත් දේ පවතින බව අවබෝධ කරගෙන ඇත.

මේ ආකාරයෙන් 2020 මිහිතල දිනය වන විට සමස්ථ මිනිස් ප්‍රජාවගේම අවධානය මිහිකත වෙත යොමුව ඇතැයි කීවාට වරදක් නොමැත....

විෂබීජ විනාශ කරන සබන්

සබන් වලට විෂබීජ/වෛරස නාශනය කිරීමේ ගුණය සහිතයි. විවිධ සමාගම් වලින්නිෂ්පාදනය කරනු ලබන විවිධ නම් වලින් යුක්ත සබන් විෂබීජ නසන සබන් යැයි ඔවුන් කියා ගන්නවා. විවිධ නලුවන් යොදා වෙළඳ දැන්වීම් පෙන්වා අපිව මුලා කරන්න උත්සාහ ගන්නවා. අපි මුලාවේ නොවැටී අවබෝධයෙන් මේවා භාවිතා කරමු. රෙදි ‍‍සේදීමට මෙන්ම අත සේදීමට ඕනෑම එකක් අපිට භාවිතා කරන්න පුළුවන්. ඇඟේ ගාද්දි සංවේදී ඉන්ද්‍රියයන් ගැන හිතන්න වෙනවා... පාරිභෝගික අයිතීන් සුරැකීමේ සංවිධානය විසින් මෙවැනි ජාවාරමක් පිළිබඳව හෙලි කරලා තියෙනවා.

ඔබගේ දැන ගිනීම සඳහා srilankamirror.com අඩවියේ ඵල කරන ලිපියක් මේ සමග පහතින් ඉදිරිපත් කරමි. මෙහි අයිතිය හා ගෞරවය ඔවුන් සතුය.

ලිපියේ ලින්ක් එක - https://sinhala.srilankamirror.com/news/16920-soap

lanka C news වාර්තා කළේ පහත අයුරින්

සබන් කියා ‘බේතින් බාර්’ විකුණා පාරිභෝගිකයින් මුලා කරයි.. අපිට නොදැනි අපිම විකිණෙයි..

December 27, 2018 at 6:30 am | lanka C news

සබන් කියා ‘බේතින් බාර්’ විකුණා පාරිභෝගිකයින් මුලා කරයි.. අපිට නොදැනි අපිම විකිණෙයි..

පාරිභෝගික අයිතීන් සුරැකීමේ ජාතික ව්‍යාපාරය විසින් නිකුත් කරන ලද මාධ්‍ය නිවේදනයක් මෙහි දැක්වෙයි.

සබන් කියා බේතින් බාර් විකුණා පාරිභෝගිකයින් මුලා කිරීම! අපිට නොදැනි අපි විකිණෙන අමුතු රටක් මේක!

ඈත අතීතයේ සිටම මිනිසා ශරීරය පිරිසිදු කර ගැනීම සදහා සබන් භාවිතා කර ඇත. ඒ නිසාම බොහෝ පාරිභෝගිකයින් පුරුදුවී ඇත්තේ කඩේට ගොස් ඇගේ ගාන සබන් කැටයක් ඉල්ලීමටය නැතහොත් සබන් කැටයක් මිලදී ගැනීමටය. එහෙත් වර්තමානයේ පාරිභෝගිකයින් සබන් කියා මිලදී ගෙන ඇගේ ගාන්නේ සබන් නොව බේතින් බාර්ය.

අධික ලාබ ලබා ගැනීම සඳහා මහාපරිමාණ සමාගමක් විසින් සබන්වලට කෘත්‍රිම රසායනික සංයෝග එකතුකර බේදින් බාර් යන කාණ්ඩය යටතේ සබන් වලට වඩා මිළෙන් අඩු සබන් වැනි වූ සේදුම්කාරකයක් සඳහා SLS ප්‍රමිතියක් සකස්කරවා ගෙන ඇත.

ලංකාවේ වලංගු ප්‍රමිතීන්ට අනුව ඇ‍ඟේ ගාන සබන් කැටයක් ලෙස හැඳින්වීම සදහා TFM (Total fatty matter ) අගය 76.5% ට වඩා වැඩි විය යුතුය.  TFM අගය 76.5% ට වඩා අඩු නම් එම නිෂ්පාදනය සබන් කියා හැඳන්විය නොහැක. ඒවා බේදින් බාර් (Bathing Bar)ලෙස හඳුන්වයි.

අප සබන් කියා ඇ‍ඟේ ගාන බේදින් බාර් කැටයක අඩංගු TFM  අගය 40% ක් දක්වා අඩු විය හැකිය. අපි රෙදි සේදීමට ගන්නා කෘතිම සේදුම් කාරක අඩංගු නැති සබන් කැටයක TFM අගය 59% කි. බේදින් බාර්වල කෘත්‍රිම සේදුම්කාරක කොටස සඳහා එක් මහා පරිමාණ සමාගමක් විසින් ලොව පුරා රෙදි සෝදන කුඩු සහ පිඟන් සෝදන දියර සෑදීමට ගන්නා සෝඩියම් ඩොඩෙසයිල් බෙන්සීන් සල්ෆොනේට් – Sodium Dodecyl  Benzene Sulfonate (SDBS) නැමති කෘත්‍රිම සේදුම් කාරකය එක්කර ඇත.

එම SDBS නැමති කෘත්‍රිම සේදුම් කාරකය ඇඟ ගල්වන නිෂ්පාදනවලට යෙදීමෙන් ඇස්වලට සහ සමට හානි සිදු විය හැකි බව පරියේෂණ මගින් ඔප්පු වී ඇත.

එසේ වුවද ලංකාවේ ඇති නීතිවල හිඩැස් වලින් රිංගා යන ඇතැම් මහා පරිමාණ සමාගම් SDBS  යෙදූ බේදින් බාර්, සමට සුමුදු සබන් යයි කියා අපට අලෙවි කරමින් සිටී. අපව නොමග යවමින් සිටී.

අද වන විට ජනගහණයෙන් වැඩි කොටසකට කුමක් හෝ චර්ම රෝගයකි. කණ්නාඩි පළඳින කුඩා ළමුන් පවා වැඩි වෙමින් පවතී. එවැනි කූට සමාගම් විශාල ලාභ සඳහා පාරිභෝගික අපිව නොමග යවා අපව ලෙඩ රෝග වලට නිරාවරණය කරමින් සිටී.

ජනතාව බහුජාතික සමාගම් වලින් පීඩා විදිද්දී පාලකයින් මර නින්දේය. රෝග නිධානයට පිළියම් නොකරන ඔවුන් රෝගයට පිළියම් සොයයි. පිළිකා රෝගීන්ගේ සංඛ්‍යාව සෑම වසරකම දෙගුණයක් වෙද්දී පාලකයින් පිළිකා රෝහලේ නම වෙනස් කළේය. තවත් පිළිකා රෝහල් සෑදීම සදහා යෝජන කළේය. ජනතාවට දැන් තිබෙන දැවෙන ප්‍රශ්ණය නම් වස විස තොර  ආහාර ලබා ගැනීම හා විසෙන් තොර සබන් සහ ආලේප ලබා ගැනීමට ඇති නොහැකියාවයි. එහෙත් පාරිභෝගිකයා වැඩි ඇල්මක් දක්වන්නේ දේශපාලනයටය. කරන්නට දෙයක් නොමැත. අපට කීමට ඇත්තේ “අපිට නොදැනි අපි විකිණෙන අමුතු රටක් මේක” යන්න පමණකි.

රංජිත් විතානගේ

සභාපති

පාරිභෝගික අයිතීන් සුරැකීමේ ජාතික ව්‍යාපාරය

මොන වසක් බිව්වත් ජීවිත ගොඩ දාන කිරීබ්බන්ආර වීරප්පෙරුම වෙද පරපුර

අද අපේ වෙද ගෙදරට හඳන්වා දෙනු ලබන්නේ වස විස වෙදකමට රටේ නමක් දිනූ වෛද්‍යවරයෙක්. ඒ තමයි කිරීබ්බන්ආර වීරප්පෙරුම වෙද පරපුර පවත්වාගෙන එනු ලබන වර්තමාන පුරුක වන එන්.බී.  වීරප්පෙරුම වෙද මහතාවයි. එතුමා සමග සිදු කරන ලද සාකච්ඡාවක් අන්තර්ජාලයෙන් උපුටා පහතින් ඵල කරමි. 

වෙදමහතාගේ දුරකතන අංකය - 077-484 5212  

වෙසෙසින් ප්‍රදේශය පුරා පියුමී වීරප්පෙරුම ප්‍රචලිතව ඇත්තේ කෘත්‍රිම විස සඳහා නම් දරාපු —හිච්චි වෙදහාමිනේ˜ ලෙසය’ කුඩා කල සිට සර්පයන්ගේ සහ කෘත්‍රිම විස ශරීරගතවූ රෝගීන් සම සමව ගත් නිසා පියුමී වීරප්පෙරුම තුළින් සාංකා විස නම් හරණය වී ඇති සෙයකි’ කුමන මට්ටමක සර්පයකු වුව ඇයට තවත් එක් සර්පයෙකි’ කුමන ගණයේ හලාහල විසක්වුව ඇයට තවත් එක් විසක් පම‚’ අපි මේ අපූරු සබැ¢යාව කරා යොමුවෙමු’ ඒ වෛද්‍ය මනෝජ් වාරියගොඩ හඳුනා .ksñka’

—අපේ වෙද පරම්පරාව කඩුගන්නාව වාඩියගොඩ වෙද පරම්පරාව’ මම අපේ පරම්පරාවේ පස්වැනි පුරුක’ වෙදහාමුදුරු නමකගේ අතීතය කරා අපේ පරම්පරාවේ ඉතිහාසය ඇ§ යනවා’ ගම්පහ සිද්ධායුර්වේද වෛද්‍ය විද්‍යාලයෙන් මම න්‍යායාත්මක දැනුම ලබා ගත්තා’ එහි§ තමයි මට මගේ බිරිය මුණගැසෙන්නේ’ (පියුමී වෛද්‍යරත්න වීරප්පෙරුම) අපේ පරම්පරාවම සර්වාංග වෙදකම සිදුකළ උදවිය’ තරුණ පරම්පරාව මේ විෂයයට යොමුවීම අඩුයි’ අපි හැම වෙලාවකම අපේ වැඩිහිටියන්ගේ උපදෙස් අරගෙන මහන්සි වෙන්නේ දේශීය ආයුර්වේද වෛද්‍ය ක්‍රමය ඇතුළතින් පෝෂණය කරන්න’ ගස්කොළන් සමඟ ජීවිතය බෙදාගෙන ජීවිතයේ සුවය පතා ඒ ගස් කොළන් කොහොමද ප්‍රයෝජනයට ගන්නේ කියන අදහස පුංචි සන්ධියේ ඉඳලා ගැටලු‍වක්ම ආකාරයට මා සතුව තිබුණා’ ඒ ගැටලු‍ව එහෙම තිබෙන්නට හැර ජීවිතයට මුහුණ§මයි අපේ අරමුණ’ ඒ අරමුණ කරා යන්න පරම්පරා දෙකක වෙද දැනුම එක්කාසු වීම අතිශයින්ම වැදගත්’ මගේ බිරිය වීරප්පෙරුම වෙද පරම්පරාවේ විස වෙදකම ඉහළින් ප්‍රායෝගිකවම අත්දැකපු කෙනෙක්’ රහස් බෙහෙත් වට්ටෝරු ගණනාවක හිමිකාරියක්’ ඒ කරුණු කාරණා සියල්ල මත තමයි අපි අපගේ ඉÈරි වැඩකටයුතු සකසාගෙන තිබෙන්නේ’ ඒ සඳහා සවියට අපිට වාඩියගොඩ පරම්පරාව සහ වීරප්පෙරුම පරම්පරාව කියන දෙකම සිටිනවා’ පාරම්පරික සර්වාංග වෙද පුරුකක සාමාජිකයෙක් විධියට මම මගේ බිරියව පාරම්පරික විස වෙදකම තුළ හඳුනාගත්තා’ ඇයට සහ ඇගේ පියාට සාංකා විස යන්න නොදැනෙනම යමක්’ ඒ දෙන්නට සර්පයෙක් දෂ්ට කරනවා කියන්නේ පිහියකට අත තුවාල වීම වැනි සිදුවීමක් පමණයි’ සංකා විසහරණය පිළිබඳ ගැබ්ඹ(.රින් අධ්‍යයනය කිරීමට මමත් තීරණය කර ;sfnkjd’

වෛද්‍ය පියුමී වෛද්‍යරත්න වීරප්පෙරුමගේ ueÈy;aùu

—පුංචි කාලේ ඉඳලා මම සර්පයන්ට ළැÈයාවක් දැක්වූවා’ ළැÈයාව කියන වචනය තමයි එයට සුදුසු’ මගේ පියා පාරම්පරික වෛද්‍යවරයෙක් විÈයට ශරීරගතවන විස සඳහා ප්‍රතිකාර කරන විට මම ආයුර්වේදය විස සඳහා ලබාදෙන ප්‍රතිකාර රටාව අධ්‍යයනය කළා’ එවකට මම යක්කල ආයුර්වේද වෛද්‍යායතනයේ සිසුවියක්’ ආයුර්වේදයේ§ විස ප්‍රධාන කොටසක් 4කට බෙදෙනවා’ ඒ ස්ථාවර” ජංගම” සංයෝජක” දුශී ලෙස’ එතැන§ සර්ප විෂ අයත් වන්නේ ජංගම විස කාණ්ඩයට’ යම් ස්ථානයක§ සර්පයෙක් දෂ්ට කළ විට අතිශයින් වැදගත් වන්නේ මූලික ප්‍රතිකාර’ සාමාන්‍යයෙන් සර්ප විෂ පිළිබඳ දැනුමක් නොමැති අයෙක් සර්ප ප්‍රහාරයට ලක්වුණාම ප්‍රථමව භීතියට පත්වෙනවා’ එවැනි මට්ටමකට ශරීරය පැමි‚යාට පසු සිදුවන්නේ ශරීර අභ්යෙඅන්තර ලේ ගමනාගමනය ඉහළ ගොස් විෂ ශරීරය පුරා ගමන් කිරීමේ වේගය වැඩිවීම’ සර්ප දෂ්ට කිරීමට ලක්වුණු පුද්ගලයෙක් සඳහා මූලික ප්‍රතිකාර මාÈලිය වන්නේ ඔහුගේ බිය නැතිකර දමා විවේකය ලබාදෙන අතරතුර වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ආරම්භ කිරීම’ එවිට විෂ හෘඋද වස්තුව කරා ගමන් කිරීමේ වේගය පාලනය කරගත yelshs’

තමන් විසින්ම විස ශරීරගත කර ගැනීමේ§ ඒ සඳහා වැඩිපුර පිරිස් භාවිත කරන්නේ පැරකොට් කාණ්ඩයේ වල් නාශක’ ක්ෂ‚ක කෝපය වැනි තත්ත්වයන් මත තමයි බොහෝ පිරිස් එලෙස විස ශරීරගත කර ගන්නේ’ එය ක්ෂ‚ක තීරණයක් විය හැකිය’ රෝගියාට සවන් §මේ§ ඔහු ගත් තීරණය ඔහුටම ආවේ‚ක වූවක්’ ඒ නිසා ඒ පිළිබඳ ප්‍රශ්න කිරීම සුදුසු නැහැ කියලයි මම සිතන්නේ’ ඒ ගැටලු‍ව ඔහුගේ හෝ ඇයගේ පෞද්ගලික ජීවිතයට බද්ධයි’ වස ශරීරගත වුණු පුද්ගලයන් විශාල සංඛ්‍යාවකට අපි ප්‍රතිකාර කර තිබෙනවා’ විශේෂ කරුණ වන්නේ ඒ කිසිවෙක් වස පානය කිරීමෙන් අනතුරුව මම මියයායුතුයි කියන තීරණයේ එල්බ නොසිටීම’ ඔවුන් සියල්ලන්ම උත්සාහ ගන්නේ නැවතත් ජීවත් වෙන්න’ ඔවුන්ට ප්‍රතිකාර කරන විට එවැනි කරුණු පිළිබඳ නිරවුල් දැනුමක් වෛද්‍යවරුන් ලෙස අප තුළ තිබිය යුතුයි’ මම ප්‍රතිකාර කළ රෝගීන්ගෙන් අතළොස්සක් දෙනා තමන් ගත් මුල් තීරණය” ඒ කියන්නේ මරණයට පත්විය යුතුයි යන ස්ථාවරයේ isáfha’

ඒ ආකාරයට විස ශරීරගත කරගත්තු රෝගීන්ට මූලික ප්‍රතිකාරය ලෙස වමනය සිදුකළ යුතුයි’ ඒ සඳහා ආයුර්වේදයේ§ භාවිත කරන්නේ හුලර්පට් කියලා කිරිමැටි විශේෂයක්’ එය සොයාගැනීමට නොහැකි වුණොත් හුඹස් මැටි යොදාගෙන වමනය සිදුකළ හැකියි’ හුඹස් මැටි අරගෙන Èයකරලා පෙරලා කෝප්පයක් වැනි ප්‍රමාණයක් රෝගියාට ශරීරගත කළ යුතුයි’ ඊට උඩින් වතුර පෙවිය යුතුයි’ ඒ ප්‍රතිකාර මාÈලි දෙකෙන් බලාපොරොත්තු වන්නේ වමනය ඇතිකිරීම’ තරවටු කිරීම” බැන වැ§ම” ශරීරික අඩන්තේට්ටම් සිදුකිරීම නොකළ යුතුයි’ ඒ හා සමානව හැකි ඉක්මනින් වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර සඳහාද යොමුකළ යුතුයි’ අපි විස ශරීරගත වුණු රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කිරීම සඳහා භාවිත කරන්නේ පාරම්පරික බෙහෙත් වට්ටෝරුවක්’ වැදගත්ම කාරණය තමයි දකුණු ආසියාවේ වගාබිම්වල වැඩිපුරම භාවිත වන පැරකොට් වර්ගයේ කෘෂි රසායන ශරීරගත වූ පසු ඒ සඳහා ප්‍රතිකාර ක්‍රමයක් සොයාගෙන නොතිබීම’ මම බොහොම නිහතමානීව අපේ පරම්පරාවට සිදුකරන ගෞරවයක් ලෙසින් පවසන්නේ ඒ ප්‍රතිකාර ක්‍රමය ඇත්තේ අප සන්තකයේ පමණයි කියා’ බටහිර වෛද්‍ය විද්‍යාවේත් විස ශරීරගත කරගත් රෝගීන්ට ලබාදෙන්නේ ජීවානුහරණය කරන ලද කිරිමැටි විශේෂයක්’ මේ පිළිබඳව ගැබ්ඹ(.රින් කල්පනා කරන අයෙක්ට ගැටලු‍කාරී තත්ත්වයක් ඇතිවේවි අතීතයේ§ පැරකොට් වර්ගයේ විස රසායන පැවැතියාද කියා’ ඒ පිළිබඳව පැහැÈලි කළොත් අපේ පාරම්පරික වෙද ක්‍රම වස විස කියලා දෙකොටසකට බෙදෙනවා’ ජංගම සහ ස්ථාවර විස වර්ගවලට ඒ නැවතත් බෙ§ යනවා’ කෘත්‍රිමව සාදන ලද විස වර්ග අයත් වන්නේ ස්ථාවර කාණ්ඩයට’ පාරම්පරිකව ස්ථාවර විස වර්ග සඳහා ප්‍රතිකාර කිරීමක් පැවැතී තිබෙනවා’ මේ තමයි මූලික ප්‍රතිකාර මාÈලියේ ආරම්භය’ සමහරක් රෝගීන් අප රෝහලට රැගෙන එන්නේ සැබැවින්ම මියගිය අයවලු‍න් f,i’

වෛද්‍ය මනෝජ් වාරියගොඩගේ ueÈy;aùu

—මම වෙද වීරප්පෙරුම වෙද පරම්පරාවට සම්බන්ධ වෙලා දැනට අවුරුදු 2ක් පමණ වෙනවා’ ඒ කාලය තුළ මම ලබපු අත්දැකීම් පුදුම උපදවනසුලු‍යි’ වස ශරීරගතකරගත් රෝගීන් සුව වීමෙන් අනතුරුව අප්පච්චිව මුණගැහෙන්න පැමි‚ලා කියා සිටිනවා —මම රැගෙන එද්§ මගේ අතපය කුණුවෙලා’ ඇස් පිහාටු වැටිලා’ දත් පවා හැලීගොස් තිබුණේ කියා’˜ පෙළක් රෝගීන් රැගෙන එද්§ පැමිණ සිටින රෝගීන් පවසා සිටිනවා මෝචරියට දාන්න තිබුණ කෙනා ඇයි මෙහාට රැගෙන ආවේ” අපට ප්‍රතිකාර කරන එකත් ඒ නිසා පමාවේවි˜ lshd’

වෛද්‍ය වීරප්පෙරුමයන් මැÈහත් fjhs

එහෙම ආපු රෝගීන්ට වුවමනා ජීවත් වන්නට කියන හැඟීම මම තුළ ඇතිවුණාම ප්‍රතිකාර නොකර කොහොමද’ හැම තැනම රෝගීන්’ බොහොම කුඩා ඉඩකඩක පවා’ අපි ඒ අවස්ථාවේ§ භාරගන්නේ අභියෝගයක් නොවෙයි’ ජීවත්වෙන්න මේ පොළොව මත ඉඩකඩ තිබිය යුතු අයකුගේ ජීවිතයක් රැගෙන ආවා නම් සුව කරලා දෙන්නම් කියලා පමණයි මම කියන්නේ’ අමතක නොකළයුතුම කාරණය තමයි වස විස බීලා ජීවිතය නැතිකරගන්න උත්සාහ දරපු රෝගීන් සියල්ලන්ම පාහේ හො¢න් අධ්‍යාපනය ලැබූ” බොහොම හොඳ සමාජ වටපිටාවක හැ§ වැඩුණු අය වීම’ බටහිර වෛද්‍යවරු” නීතිඥයන්” ආගමික නායකයන් වැනි විවිධ වෘත්තීමය මට්ටම්වල නිරත අය වස පානය කර අපගෙන් ප්‍රතිකාර ලබාගෙන තිබෙනවා’ මම මගේ දරුවන්ට නිතර උපදෙස් ලබා දෙන්නේ මේ තත්ත්වය පිළිබඳ නිසි අවබෝධයක් ඇතිව වස පානය කළ රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර ලබාÈය යුතුයි lshd’

වෛද්‍ය පියුමී වෛද්‍යරත්න වීරප්පෙරුම මැÈහත් fjhs’

එකක් වරක් හම්බන්තොට රෝහලේ සිට වස පානය කළ රෝගියෙක් රැගෙන ආවා’ රෝගියා සමඟ පැමි‚ අය පවා විශ්වාස කළේ නැහැ රෝගියාව ජීවත්කළ හැකියි කියා’ අප්පච්චි වුණත් රෝගියා පිළිබඳව සැක කරන්න ඇති’ නමුත් මට දැනුණා මොහුව සුවකළ හැකියි කියා’ රෝගියා රැගෙන ආ පසු රෝගියා සමඟ පැමි‚ පිරිස් පිටත්වුණේ විලාප ȧ’ මම ඔවුන් ලබාදුන් අංකයකට අමතා අප්පච්චි නැවතත් රෝගියා පරික්ෂා කර බලන්න රැගෙන එන්න පැවැසූ බව දැනුම් දුන්නා’ අප්පච්චි එය දැනගෙන හිටියේ නැහැ’ රෝගියා නැවත අප රෝහලට පැමි‚යා’ ඔහු අදටත් ජීවතුන් w;r’

වෛද්‍ය වීරප්පෙරුමයන් මැÈහත් fjhs

ඒ සිදුවීම මට මතකයි’ දුව කුඩායි’ මම දුවට තරවටුත් කළා’ ඒවා යම් තරමකට විශ්වාස කළ නොහැකි දේවල් ලෙසයි මිනිසුන් දකින්නේ’ නමුත් මම එවැනි ආශ්චර්යයන් සිදුවෙන බව විශ්වාස කෙරෙනවා’ රෝගියෙක් සුවය ලැබීමට වෙදකම සහ හෙදකම යන දෙකොටසම සම්පූර්ණ විය යුතුයි’ මගේ Èය‚යව දැනෙන ආකාරය මම වෛද්‍යවරයෙක් ලෙසයි පහදන්නේ” ඇයගේ පියා ලෙස නොවෙයි’ දුව දණ ගාන කාලේ ඉඳලා මේ ගෙදර පිල්කඩවල් ගානේ ඉඳලා රෝගීන්’ දුව දණ ගගා යන්නෙ ලෙඩ්ඩු ගාවට’ සර්පයෝ ගුළි ගුළි අතේ වෙලාගෙන’ දණ ගගා උත්සාහ ගන්නේ සර්පයෝ අල්ලන්න’ ඒ කාලේ මේ ප්‍රදේශය ජනාකීර්ණ නැහැ’ ඒ නිසා සර්ප ගහනය වැඩියි’ මමත් තරුණ සත්ත්වවේ§න්ගේ සංගමයේ සාමාජිකයෙක්’ දුවට ඒ හැමදෙයක්ම බලපාන්න we;s’

වෛද්‍ය පියුමි වෛද්‍යරත්න වීරප්පෙරුමගේ ueÈy;aùu

අප කතාබහ කළේ විස ශරීරගත වුණු අයෙක්ට ලබාදෙන මූලික ප්‍රතිකාර පිළිබඳව’ ඉන් එහාට ගොස් ප්‍රතිකාර මාÈලිය කුමක්ද යන්න විමසා බැලීම වටිනවා’ උදාහරණයක් විÈයට පෙට්‍රල් පෙවිච්ච කෙනෙක්ට ප්‍රතිකාර කිරීමේ§ වමනය කිරීම රෝග ප්‍රතිකාරය ලෙසම යොදාගත්තා කියමු’ එවිට රෝගියා දෙවරක් අනතුරට පත්විය හැකියි’ ඇසිට් වැනි රසායනික ද්‍රව්යෙඅ පානය කළ රෝගීනුත් එලෙසයි’ එවැනි රෝගීන් මූලික ප්‍රතිකාරය ලෙස වමනය කරා රැගෙන ගියත් දෙවැනිව එය සිදුකළ යුත්තේ ශරීර ගතවුණු විස නිෂ්ක්‍රිය කිරීමට සමත් ඖෂධයකුත් සමඟ’ මූලික ප්‍රතිකාරය ලෙස හුඹස් මැටි Èය කර පානය කිරීමට සැලැස්වූ රෝගියකුට අප දෙවැනුව ලබා දෙන්නේ පාරම්පරික බෙහෙත් වට්ටෝරුව සමඟ හුඹස් මැටි Èයරය’ එලෙස නොවුණහොත් උදරයේ සිට ගෙල දක්වා ශරීර අභ්යෙඅන්තරයට දැඩි හානි සිදුවිය හැකියි’ එම හානි අවම කරගත හැක්කේ බෙහෙත් වට්ටෝරුවකට පමණයි’ තෙවනුව වමනය කිරීමට නොහැකි මට්ටමේ සිටින රෝගියෙක් අප කරා පැමි‚යා කියමු’ එවැනි රෝගීන් තමයි වැඩිපුරම අපගෙන් ප්‍රතිකාර ගැනීමට පැමිණෙන්නේ’ ඔවුන්ගේ තොල් පිපිරිලා’ මුඛය විවෘත කරගන්න උත්සාහ දරද්§ ලේ පිටවනවා’ එවැනි රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කරන්නේ රෝගියාගේ උදරයට දැමූ Èග පහන් තිරයක් මඟින්’ පහන් තිරය අපේ බෙහෙත් වට්ටෝරුවේ පොඟවලා තමයි ප්‍රතිකාරය පවත්වාගෙන යන්නේ’ අවශහ් වුණොත් බටහිර වෛද්‍යවරයකුගේ සහාය ලබාගෙන සේලයින් ලබාදෙනවා’ විස වර්ගය දැන හෝ නොදෙන ශරීරගතවුණු රෝගියකුගේ අභ්යෙඅන්තර අවයව අතරින් මුලින්ම අක්‍රිය වන්නට ඉඩ ඇත්තේ වකුගඩු සහ හෘඋදය’ අප ලබාදෙන Èයර ප්‍රමාණය එක්ක රෝගියා මුත්‍රා ලෙස පිටකරන Èයර ප්‍රමාණය සසඳලා තමයි අපගේ බෙහෙත් වට්ටෝරුවලින් පසු වකුගඩු ක්‍රියාත්මක වෙන ආකාරය දැන ගන්නේ’ හෘඋද වස්තුවේ ක්‍රියාකාරිත්වය පවත්වාගෙන යෑම සඳහා හෘඋද වස්තුවට දැනෙන ලෙස මතුපිට සම මත ප්‍රතිකාර සිදුකරනවා’ පැරකොට් වැනි රසායනික ද්‍රව්යෙඅ ශරීරගතවුණු රෝගීන්ගෙන් පෙන්නුම් කරන්නේ නියුමෝනියා රෝග ලක්ෂණ’ එවිට රෝගීන්ගේ ශරීර උෂ්ණත්වය අසාමාන්‍ය ලෙස ඉහළ යා හැකිය’ ඒ උෂ්ණත්වය ඉහළ යෑම වළක්වනු ලබන්නේ පාරම්පරික රහස් බෙහෙත් වට්ටෝරුවකින්’ එම බෙහෙත් රෝගියාට ලබා§මට අවම වෛද්‍යවරු දෙදෙනෙක්වත් රෝගියා අසල සිටිය යුතුයි’ ඒ ප්‍රතිකාර මාÈලිය නිසි පරිÈ ඉටුකර ගැනීමට නොහැකි වුණොත් ශරීරයේ එක් කොටසක උෂ්ණත්වය පමණයි පාලනය වන්නේ’ මගේ අප්පච්චි හැම විටම පවසා සිටින්නේ අපගේ රහස් බෙහෙත් වට්ටෝරු ලිඛිත මාධ්‍යයට ගන්න එපා කියලා’ අපේ පරම්පරාවේ කිසිදු වට්ටෝරුවක් එලෙස ලියා තබා නැහැ’ සියල්ල මතකයේ තබාගත යුතුයි’ සැබැවින්ම පාරම්පරික දේශීය වෙදකමේ වැදගත් කරුණු කාරණා කොතැනකවත් ලියැවී නැහැ’ පුස්කොළ පොත්වල පවා ලියැවී තිබෙන්නේ සාමාන්‍ය බෙහෙත් වට්ටෝරු පමණයි’ මම හැමවිටෙක§ම උත්සාහ ගන්නේ අප්පචිචි වගේ අපගේ පාරම්පරික දේශීය වෙදකම බටහිර වෙදකම සමඟ සසදා උකහා ගත යුතු තැනින් යමක් උකහා ගන්න වෛද්‍ය වීරප්පෙරුමයන්ගේ මැහතම

—ඒක විය යුතු දෙයක්’ මටත් සමහර කාරණා පිළිබඳ නිවැරÈ අවබෝධයක් ලබාගත හැක්කේ සැස£මෙන්’ බොහෝ බටහිර වෛද්‍යවරු විස ශරීරගත වූ රෝගීන්ට ප්‍රතිකාර කිරීමේ§ මට උපකාර කළා’ ඒ අයගේ දැනුම” පරීක්ෂණාගාර මට නොමිලේ ලබාදුන්නා’ ඔවුන් මට හැම විටෙකම පවසා සිටින්නේ මෙවැනි ගැබ්ඹ(.රු දැනුමක් ඇති වෙදකම සහ හෙදකම උපයෝගී කරගෙන මිනිසුන්ට උපරිම සහන ලබාදෙන්න කියා’ දැන් මගේ Èය‚ය” පුත්‍රයා (බෑනා) මම හැරමිටියෙන් යනකල් නොඉඳ එය සිදුකරාවි කියන දැඩි විශ්වාසය මා සතුව ;sfnkjd’

උපුටා ගත්තේ - https://www.worldbnews.com

තෙතමනය රකින” පොහොර සුරකින” පාංශු සත්කාරය - ජීව අඟුරු

--------------------------------------------------------------------------------------

* වසර දහස් ගණනකට පෙර ආදිවාසීන් සොයාගත් තාක්ෂණයක්

* පසට යෙදිය යුත්තේ ජීවිතයටම එක්වරයි

* නොදිරන බඩඉරිඟු වහලූ ටොන් 40000 ක් වසරක් තුළ මෙරට පරිසරයට

* ජීව අඟුරු පොහොරක් නොවේ, පසේ පොහොර රකිනා මුරකරුවෙක්

----------------------------------------------------------------------------------------

මීට වසර පන්ස ස්‍යකට පමණ ඉහත § දකුණු ඇමරිකාවේ ඇමසන් න§ නිම්නයේ වැස s වනාන්තර පීරමින් ස sටි ස aපාඤ්ඤ ගවේෂක

පිරිසකට අමුතු දෙයක් දකින්නට ලැබුණි. දැක පුරුදු නිසරු වැස s වනාන්තර භ +මිය වෙනුවට ඔවුන් තැනින් තැන දුටුවේ, අල aලි

වශයෙන් හුදකලාව පවතින ඉතා ඉහළ පෝෂණ ගුණයකින් යුක්ත කළු පැහැති පස් සහිත ප්‍රදේශයන්‍ය. කරුණු සොයා බැලූ විට

අනාවරණය ව Qයේ, මේවා වනාහී ඒ අවට වෙසෙන ආදිවාස ස් රතු ඉන්දියානුවන් විස sන් ශාක ද්‍රව්යෙඅය අඩ වශයෙන් පුළුස්සමින්,

බිහිකරගත් සාරවත් බිම් කැබල s බවයි. ආදිවාස ස්න් මෙම කර්තව්යෙඅයය කර ඇත්තේ තමාට අවශහ් බෝග වර්ග නිසරු පසේ

වගාකිරීමට අවශහ්ය විටදීය. ඔව qහු කෘෂ sකාර්මික අපද්‍රව්යෙඅයන් ආවරණය කර අසම්පූර්ණ දහනයකට ලක්කිරීමෙන් අඟුරු වලට

පෙනුමෙන් සමාන ද්‍රව්යෙඅයක් ලබාගෙන ඇති අතර, ඒවා මිශ්‍ර වූ කළු පැහැති පස ශාක වර්ධනයට මනා සහයෝගයක් ලබාදෙන

බව තේරුම් ගෙන ස sටියහ. 1998 දී පැවති ඇමරිකානු පාංශු විද්‍යා සංගමයේ 215 වෙනි ජාතික සමුළුව තුළ§ ඉදිරිපත් ව Q පර්යේෂණ

පත්‍රිකාවක් මගින් ආදිවාස ස්න් තැනූ මේ අපූරු අඟුරු වර්ගය —බයෝචා˜ :ඊසදජයaර* වශයෙන් ලොවට හඳුන්වාදෙන ලÈ. මෙය

මෙරට § අප ජීව අඟුරු ලෙස හඳුන්වමු. මේ සම්බන්ධයෙන් වර්තමානයේ පවතින ප්‍රධාන ගැටලුව වන්නේ ජීව අඟුරු නිසිලෙස

නිෂ්පාදනය කරගැනීමේ ක්‍රමවේදය පිළ sබඳව ගොවි ජනතාව තුළ ප්‍රමාණවත් අවබෝධයක් නොතිබීමයි.

දහයියා, බඩෛරි`ගු වහලු වැනි ඉවතලන ශාක කොටස් මේ සඳහා භාවිතා කළහැකි බව කෘෂ sකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ අත්හදා

බැල ස්ම් වල sන් තහවුරුවී තිඹේ ලංකාවේ දහයියා මෙට්‍රික් ටොන් ලක්ෂ 8 ක් පමණ වාර්ෂිකව නිපදවෙතත් ඉන් සැළකිය යුතු

ප්‍රමාණයක් තවමත් අපතේ යය s. බඩෛරි`ගු වහලු ද වාර්ෂිකව මෙට්‍රික් ටොන් 40,000 ක් පමණ නිපදවෙන අතර ඉන් කිස sදු

ප්‍රයෝජනයක් ගන්නේ නැත. මේවාහි අන්තර්ගත ඉහළ කාබන් ප්‍රතිශතය නිසා —ජීව අඟුරු˜ නිෂ්පාදනය උදෙසා මේවා කÈම

අමුද්‍රව්යෙඅ වේ. තාප විච්ඡේදන ක්‍රියාවල sයක් :ඡයහරදයහිසි* වන ජීව අඟුරු නිපදවීමේ § ඔක්ස sජන් රහිත හෝ අඩු පරිසරයක §

400-7500ක් අතර උෂ්ණත්වයකට අදාළ අමුද්‍රව්යෙඅ භාජනය කරනු ලබයි. මෙය වේගවත් රත්කිරීමක් ද නොවිය යුතුය. විනාඩියක්

තුළ මිශ්‍රණයේ උෂ්ණත්වය 300ක් කට වඩා වැඩි නොවිය යුතුවේ. කර දහයියා නිෂ්පාදනයට දැනට ගොවීන් විස sන් භාවිතාකරන

කුන්තානියේ දුර්වලතාවයක් ද වන්නේ මෙලෙස උෂ්ණත්වය පාලනය කළ නොහැකි වීමයි. පළම qව දර අව qළුවා, එම ගිනිමැලය

මැÈවන සේ කුන්තානිය තබා, එය වැසෙන සේ දහයියා අස qරා පුළුස aසන විට §, මෙම උෂ්ණත්ව පාලනයේ ඇති අපහස qතාවය

නිසා ඇතුලත දහයියා මුළුමනින්ම අළු බවට පත්වීමත්, පිටත ඒවා ගිනි ගැනීමත් නිසා ජස්ව අ`ගුරු නිපදවීම නිස s පරිÈ ස sදුවන්නේ

නැත. පර්යේෂණායතනයේ § කුන්තානිය නවීකරණය කර ඇත්තේ මේ නිසාය.

කෘෂි තාක්ෂණ තොරතුරු

කෘෂි තාක්ෂණ තොරතුරු කඩිනමින a ගොවි ජනතාව අතරට ලබා§මේ අත්වැලක s

තාක්ෂණික පත්‍ර sකා අංක 18 - 2019 අගෝස්තු

කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන aතුවේ ජාතික කෘෂිකර්ම තොරතුරු හා සන aන sවේදන මධ්‍යස්ථානයෙ a ප්‍රකාශනයක s

ජස්ව අ`ගුරු වලින් පාංශු පෝෂක හා ජලය රැ`§මට Èරියක්.......

නවීකරණය නොකළ කුන aතාන sය නවීකරණය කළ කුන aතානිය

2

වෙනස වන්නේ සාමාන්‍ය කුන්තානියේ බැරලයේ පහළ

කෙළවර ඇති විවරය දහයියාත් සම`ග වැස ස් යන නිසා, එය

වැළැක්වීමට කෙළවර දොරක් සහිත මීටරයකට නොවැඩි

වායු සංසරණ මාර්ගයක් බැරලයට සවි කිරීමයි. ලෝහ

තහඩුවල sන් නිමවා ඇති මෙහි දොර ඇරීම, වැස ස්ම හා

චිමිනයේ ඉහළ කෙළවරට සවිකර ඇති ඉහළ පහළ

චලනය කළහැකි බට කැබැල aල නිසා ගිනිමැලයේ උණුසුම

පාලනය වේ.

ක්‍ර sයාවල sය අවසන් ව Q වහාම ජලය දමා ජස්ව අ`ගුරු මිශ්‍රණය නිවා දැමිය යුතුවේ. ඒ තවදුරටත් අළුවීම වැළැක්වීම සඳහාය. නම qත්

මෙම උපකරණයෙන් බඩෛරි`ගු වහලු ක්‍රමවත්ව දහනය කළ නොහැකිය. දහයියා මෙන් ඉරිඟු වහලු තදින් ඇහිරී නැති බැවින්

අතරමැද ඇති වාත අවකාශයන් නිසා ඒවා ගිනිගනී. ඒ මත දහනයක් විනා තාප විච්ඡෙaදනයක් ස sදුවන්නේ නැත. ද්විත්ව බැරල්

ක්‍රමය හඳුන්වා§මට පර්යේෂකයින් කටයුතු කර ඇත්තේ මේ

නිසාය.

මෙහි§ කුඩා බැරලයකට බඩෛරි`ගු වහලු යොදා අගුලු දමන අතර

එය විශාල බැරලය තුළට බහා තිඹේ දර යොදන්නේ බැරල a දෙක

අතර අවකාශයටයි. දර දහනයේ § පිටවෙන තාපයෙන් බඩෛරි`ගු

වහලු තාප විච්ඡේදනය වේ. මෙහි§ නිපදවෙන වාතය බැරල්

පතුලේ ඇති ස sදුරු තුළින් පිටතට පැමිණෙන අතර එම වායුව

දහනයෙන් ද ක්‍ර sයාවල sයට ඇවැස s තාපය තවදුරටත් නිපදවේ.

—ජීව අඟ =රු කැබල s ඉලෙක aට්‍රෝන අන aවීක aෂයෙන a

පරීක aෂා කෙරුවොත් පේනවා එ aවාහි ව්යෙඅqහය

සාමාන්‍ය අඟුරු වලට වඩා වෙනස්බව. ජීවාඟුරු

තුළ ඉතා ක =ඩා සිදුරු තියෙනවා. එනම් සවිවර බවක a

තියෙනවා. එ aවා පියවි ඇසට තියා අන්වීක aෂයකටවත a

පෙන්නේ නැති තරම්. එ a ත =ළ ජලය සංචිත කරන aන

පුළුවන a. එ a ක sයන aනේ ජීවාඟුරු දැම Q පසක

තෙතමනය රැඳෙනවා. අනෙක මේ තුළ පො aෂ්‍ය

පදාර්ථයන aහ s අයන වර්ග ගබඩා වෙලා, එ aවා

හෙමිහිට නිදහස a කරමින් ශාකයට කලක a තිස්සේ ලබාදෙනවා. එනම් දමන පොහොර විගසින් සෙ a§ යන්නේ නෑ. ජීවාඟුරු

ක sයන්නේ පසෙ a පොහොර රක sනා මුරකරුවෙක a. සවිවර තත aවය පාංශ = ක aෂුද්‍රජීවී ගහනය වැඩි ක sරීමටත් හේතු වෙනවා. පස

ආම්ල sක නම් ජීවා`ග =රු දැමීමෙන් එය ද පහස qවෙන් කළමනාකරණය කරගන aන ප qළුවන a. මන්දයත් අඟුරු භාෂ් aමිකයි˜

පර්යේෂකයින් ජීව අඟුරු වල ප්‍රයෝජන පිළ sබඳව අදහස් දක්වන්නේ එසේය. මෙම තාක්ෂණය උදෙසා පසුගියදා පැවති තාක්ෂණ

නිර්දේශ කිරීමේ කමිටු රැස aවීමේ § කෘෂ sකර්ම දෙපාර්තමේන්තු නිර්දේශය ද ලැබී තිඹේ

පිටපත : සනත් එම්. බණ්ඩාර - සහකාර කෘෂිකර්ම අධ්‍යක්ෂ, ජාතික කෘෂිකර්ම තොරතුරු හා සන්නිවේදන මධ්‍යස්ථානය, ගන්නොරුව

තාක්ෂණික කරුණු ඃ තිලක් මුණසිංහ - සහකාර කෘෂිකර්ම අධ්‍යක්ෂ (පාංශු හා ශාක පෝෂණ)

මාශ හා තෙල් බෝග පර්යේෂණ හා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානය, අ`ගුණකොළපැළැස්ස

------------------------------------------------------------------------------------------------------------------ 

n7 1වැසි වනාන්තරවල පස පෝෂණ ද්‍රව්‍යයන්ගෙන් හීනවූ ඵලදායීතාවය අතින් දුර්වල පසක් යයි මා පැවසුවහොත් ඔබ අතරින් කීප දෙනෙක් හෝ බර අවි අමෝරාගෙන මා දෙසට කඩා පනින බව මම හොඳාකාරවම දනිමි. ඊට හේතුව සේ මා දකින්නේ ශ‍්‍රී ලංකාව වනාහී, හිතට එන සිතුවිලිවලට ජීවය කවා, සත්‍යය එය යයි තමා පිළිගන්නවාට අමතරව අන් අයද එසේම සිතිය යුතුයයි සලකන පිරිසක් සමාජය මෙහෙයවීමේ වගකීම භාරගත් රටක් වීමය. අනෙකාගේ මතයට සාවධානව සවන්දීම සහ එහි ගතයුත්තක් ඇතිදැයි මැදිහත් සිතින් විමසා බැලීමේ සිරිතක් නැති බහුතරයක් සිටිනා රටක් වීමය. අප බොහෝ දෙනා සිතා සිටියත් වැසි වනාන්තරයන්ගේ පස පෝෂණය අතින් අන්තිම දුර්වලය. එසේ කටයුතු සලස්වා ඇත්තේ අපට වඩා බුද්ධිමත් සොබා දහමේ මැවුම්කරු විසිනි. නිරන්තරයෙන්ම වැසි පතිත වෙනවිට, පසේ ගතයුත්තක් ඉතිරි නොවන බව දන්නා සොබාදහම, පසෙහි ඇති සාරය හැකි පමණ වෘක්ෂලතාදිය තුළට අවශෝෂණය කරවා ඒ තුළ ගබඩා කර තිබේ. අහස සිඹිනා තරමට උස් වෙමින් වැසි වනාන්තර සරසන මේ දැවැන්ත වෘක්ෂයන්ගේ ජෛව දේහය තුළ ඒ සියල්ල තැන්පත්කර ඇති නිසා පස නිසරුයි කීම ප‍්‍රලාපයක් වන්නේ නැත. මේ ගහකොළ තම ජීවිතය නිමවා පොළොවට කඩා වැටෙන විට ඔවුන් තුළ ගබඩා කර තිබූ පදාර්ථ නැවත භූගත වෙමින් තවෙකෙකුට පෝෂණය සපයයි. මෙය සිදුවන්නේ හෙමිහිටය. ක‍්‍රමක‍්‍රමයෙන්ය. හදිසියේ පාත්වෙන කැලෑ පාලූවෙකු විසින් වනයේ කොටසක් කපාදමා කුදලාගෙන මේ පරිසර පද්ධතියෙන් ඉවතට රැුගෙන ගියේ නැත්නම්, වැසි වනාන්තරය සතු පදාර්ථ සංචිතය වැස්සටවත් සෝදා නොයන පරිදි සොබාදහම විසින්ම මේ ආකාරයට රැුක බලාගනු ලබයි. කැලෑවට පොහොර දැමිය යුතු නැතැයිද, එහි පස සාරවත්යයිද, කවුරුන් වෙතින් හෝ නොදැනුවත්කමට හදිස්සියට කියවුණත් තෙත් වනාන්තරයේ පස නම් නිසරුය. එහි වවන්නට ගියහොත් පොහොර දමන්නටද උවමනාය. අප ලැජ්ජා විය යුත්තේ ඈත අතීතයේ විසූ ආදිවාසීන්ද මේ ටික අවබෝධ කරගෙන සිටි බැවිනි. ඔවුන් කළ කී දෑ ගැනවත් සිතන්නේ නැතිව අප තවමත් හිතට එන දේ කියමින්, මහා වීර චරිත රඟපාමින්, ස්වයං වින්දනයක් ලබමින් සිටින්නෙමු.

මීට වසර පන්සීයකට පමණ ඉහතදී දකුණු ඇමරිකාවේ ඇමසන් නදී නිම්නයේ වැසි වනාන්තර පීරමින් සිටි ස්පාඤ්ඤ ගවේෂක පිරිසකට අමුතු දෙයක් දකින්නට ලැබුණි. දැක පුරුදු නිසරු වැසි වනාන්තර භූමිය වෙනුවට ඔවුන් තැනින් තැන දුටුවේ, අල්ලි වශයෙන් හුදකලාව පවතින ඉතා ඉහළ පෝෂණ ගුණයකින් යුක්ත කළු පැහැති පස් සහිත ප‍්‍රදේශයන්ය. කරුණු සොයා බැලූ විට අනාවරණය වූයේ, මේවා වනාහී ඒ අවට n7 2වෙසෙන ආදිවාසී රතු ඉන්දියානුවන් විසින් ශාක ද්‍රව්‍ය අඩ වශයෙන් පුළුස්සමින්, බිහිකරගත් සාරවත් බිම් කැබලි බවයි. මේ සොයා ගැනීමත් සමග පාංශු විද්‍යාවේ ඇතිවූ කලබැගෑනිය නම් සුළුපටු නොවේ. ආදිවාසීන් මෙම කර්තව්‍යය කර ඇත්තේ තමාට අවශ්‍ය බෝග වර්ග නිසරු පසේ වගාකිරීමට අවශ්‍යය විටදීය. ඔවුහු කෘෂිකාර්මික අපද්‍රව්‍යයන් ආවරණය කර අසම්පූර්ණ දහනයකට ලක්කිරීමෙන් අඟුරුවලට පෙනුමෙන් සමාන ද්‍රව්‍යයක් ලබාගෙන ඇති අතර, ඒවා මිශ‍්‍ර වූ කළු පැහැති පස ශාක වර්ධනයට මනා සහයෝගයක් ලබාදෙන බව තේරුම් ගෙන සිටියහ. 1998 දී පැවති ඇමරිකානු පාංශු විද්‍යා සංගමයේ 215 වෙනි ජාතික සමුළුව තුළදී ඉදිරිපත්වූ පර්යේෂණ පත‍්‍රිකාවක් මගින් ආදිවාසීන් තැනූ මේ අපූරු අඟුරු වර්ගය ”බයෝචා” (ඊසදජය්ර* වශයෙන් ලොවට හඳුන්වාදෙන ලදී. එයටිඊසද’ හෙවත් ජීව යන පදය එකතුකර තිබුණේ, කෘෂිකාර්මික අපද්‍රව්‍ය හෙවත් ජීවී ද්‍රව්‍යයන් වෙතින් සම්භවය ලබා තිබෙන නිසාය.ික්‍ය්ර’ පදය ලැබී ඇත්තේ ‘චාකෝල්’ (ක්‍ය්රජද්ක* නොහොත් අඟුරු යන තේරුම ඇති ඉංග‍්‍රීසි වචනයෙනි.

අඟුණකොළපැලැස්සේ මාශ හා තෙල් බෝග පර්යේෂණ හා සංවර්ධන මධ්‍යස්ථානයේ පාංශු හා ශාක පෝෂණය පිළිබඳ සහකාර කෘෂිකර්ම අධ්‍යක්ෂ තිලක් මුණසිංහ මහතා මෙම ද්‍රව්‍යයෙහි උපයෝගිතාවය ලාංකික කෘෂිකර්මයට බලපාන අන්දම සෙවීමට පියවර ගත් තරුණ විද්වතෙකි.

”මේ ගැන සිත යොමුකරන්න මාව පෙලඹවූයේ මා අසා තිබෙන අමුතු තොරතුරු කීපයක්. වෙනත් රටවල ලැව්ගිනි හටගත්විට කැලෑවෙ මැද හරියේ තිබෙන පිළිස්සුනු ගස්වල අඟුරු බාහිර ප‍්‍රදේශයේ අඟුරු වලට වඩා වෙනස්. ඒ වගේම ලොකු දැව කඳක් පිළිස්සෙන විට කඳේ අභ්‍යන්තරයෙන් හැදෙන අඟුරු පිට පැත්තෙන් හැදෙන ඒවාට වඩා වෙනස්. මට අවශ්‍ය වුණා මේ ගැන සොයා බලන්න.”

සොබාදහමේ නාඩි වැටෙනා රිද්මය ගැන කල්පනාවෙන් සිටින්නකුට මිස අන් අයෙක් මේ තොරතුර ඇසුවා නම් මින් ඔබ්බට ගමනක් සිදුවෙන්නේ නැත. එහෙත් මෙම නිරීක්ෂණය පදනම් කරගෙන අන්තර්ජාලය හරහා තොරතුරු සොයා යාමේදී ‘බයෝචා’ නමැති ද්‍රව්‍යය ගැන ලොව පුරා කෙරෙන කතාබහ වෙත නිරායාසයෙන්ම තමා ඇදී ගිය බව ඔහු පවසයි. කලක් රබර් පර්යේෂණායතනයේ සේවය කර දැනට පේරාදෙණිය සරසවියේ කථිකාචාර්ය ධුරයක් උසුලන ආචාර්ය සමන් ධර්මකීර්ති මහතා ගේ ඇසුරට වැටෙන තිලක්, ජීව අඟුරු ගැන වැඩිදුරටත් හැදෑරීමට පියවර ගෙන තිබේ. මූලික කරුණු ඇසුරෙන් ඔහු විසින් ලියූ පර්යේෂණ පත‍්‍රිකාවක් පසුගිය වසරේ සැප්තැම්බරයේ පැවති කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ 20 වෙනි වාර්ෂික සමුළුවේදීද ඉදිරිපත් කළ අතර මේ වනවිට ඔහු තම ගුරුදේවයාණන් වූ ආචාර්ය ධර්මකීර්ති ගේ අධීක්ෂණය යටතේ, තම පශ්චාද් උපාධි නිබන්ධනයද, ‘බයෝචා’ තුළ හිඳිමින්ම රචනා කරමින් සිටී.

අපට නුහුරු මෙම අඟුරු වර්ගය හඳුන්වාදීමට ඔහු ”ජීව අඟුරු” යන පදය යොදාගනී. ඕනෑම දෙයක් ගිනි ගන්නා විට පළමුව අඟුරු වී අනතුරුව අළුවී ගියත් ජීවඅඟුරු සෑදෙන්නේ යම් වෙනස් ආකාරයේ ගිනිගැනීමකිනි. තවත් පැහැදිලිව කියනවානම් මෙතැනදී ඇතිවෙන ගින්නට හොඳ ඔක්සිජන් සැපයුමක් නොමැත. ලැව් ගින්නක කැලයේ මැද ගිනි ඇවිලෙන ද්‍රව්‍යයන්ටත්, දහනය වෙන ලොකු දැව කඳක මැද හරියේත් ඇත්තේ මෙවැනි තත්වයක් නිසා සෑදෙන්නේ සාමාන්‍ය අඟුරු නොව ජීවඅඟුරුය. මෙම අසම්පුර්ණ දහන කාර්යාවලිය තාපවිච්ෙඡ්දනය (ඡුහරදකහිසි* සේ හඳුන්වනු ලැබේ. අස්වැන්න ගැනීමෙන් පසු ඉතිරිවෙන කෘෂිකාර්මික අපද්‍රව්‍ය සේ හැඳින්විය හැකි ශාක කොටස්, සාමාන්‍ය පරිදි පුළුස්සා දැමීමේදී හෝ ස්වභාවික ක‍්‍රමයට දිරීමට ඉඩහැරීමේදී එහි ඇති කාබන් මූලද්‍රව්‍ය විශාල ප‍්‍රමාණයක් කාබන්ඩයොක්සයිඞ් වායුව ලෙස පරිසරයට මුදා හැරේ. ශාකයන්හි ආහාර නිෂ්පාදන කාර්යාවලියට මෙම කාබන්ඩයොක්සයිඞ් අත්‍යවශ්‍ය සංඝටකයක් වුවද, මිනිස් ක‍්‍රියාකාරකම් හරහා පරිසරයට එකතුවෙන කාබන්ඩයොක්සයිඞ් ප‍්‍රමාණය ගැන නම් පරිසරය ගැන උනන්දුවන්නන් තුළ ඇත්තේ කනස්සල්ලකි. මන්දයත් එය හරිතාගාර වායුවක් ලෙසද හැඳින්වෙන නිසා, ස්වභාවික මට්ටමට වඩා වැඩිවූ විට පරිසර උෂ්ණත්වය ඉහළ නැංවීමට දායක වන නිසාය. ජීවඅඟුරු සෑදීම සාමාන්‍ය පිළිස්සීමක් නොවන බැවින් අමුද්‍රව්‍යයන්ගේ ඇති කාබන් මෙලෙස පරිසරයට නිදහස් නොවී ඉන් සැලකිය යුතු ප‍්‍රමාණයක් ශත වර්ෂ ගණනාවක් වුවද පස තුළම ගබඩා කරවීමට මේ ක‍්‍රියාදාමය සමත්වේ.

”අපේ රටේ දකුණු පළාතේ ගොවීන් කරදහයියා කියල දෙයක් හදනවා දහයියා වලින්. ඒ අය කුන්තානිය කියල උපකරණයක් බැරල් එකකින් හදාගෙන, එය තුළට ගින්දර දාල, වටේට දහයියා ගොඩ ගහලා පුළුස්සනවා. බැරල් එක අවට දහයියා වැඩිපුර පිලිස්සෙනකොට දහයියා ගොඩ කලවම් කරනවා. අන්තිමට අස්වැන්න ලෙස ගන්නේ කරදහයියා. හැබැයි මේ දහනය සිදුවෙන්නේ ඔක්සිජන් සමග. හැදෙන්නේ බාගෙට පිළිස්සුනු දහයියා අඟුරු. මේවා ඔවුන් කුඹුරුවලට දානවා. යම් මෙහෙයක් මෙයිනුත් සිදුවෙනවා. හැබැයි මේ ද්‍රව්‍ය දිරා යනවා. ඒ නිසා කරදහයියා ප‍්‍රතිකාරකය කරනවා නම් කන්නයක් පාසා කරන්න ඕනෑ.

කරදහයියා යොදමින් කරන පාංශු සත්කාරය කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව විසින්ද පිළිගෙන ගොවීන්ට නිර්දේශ කළ තාක්ෂණයකි. ඔවුන් ගේ පුහුණු පාඨමාලාවන් තුළද කුන්තානිය යොදාගෙන කරන කරදහයියා නිපදවීම අන්තර්ගතව තිබේ. පසට යම් ප‍්‍රමාණයක් කරදහයියා එකතුකිරීමෙන් පසෙහි පෝෂක හා ජලය රඳවා ගැනීමේ බලය, ක්ෂුද්‍රජීවී ක‍්‍රියාකාරිත්වය දියුණුවීම ආදී දෑ සිදුවෙතැයි පැවසුනද, ඒ සඳහා නියම ඖෂධය වන්නේ නම් ජීවඅඟුරුය. ලූලා නැති වළට පැමිණි කනයා සේ ජීවඅඟුරු නැති තැන කරදහයියා හොඳ වැඩකාරයෙකි. අප මෙසේ කියන්නේ කරදහයියා තුළත් යම් පමණකට ජීවඅඟුරු තිබිය හැකි නිසාය. කෙසේ නමුත් එහි වැඩිපුර ඇත්තේ සාමාන්‍ය අඟුරු නිසා කරදහයියා දැමීම කන්නයක් පාසා කළයුතු වන්නේ, දිරායාමට පාත‍්‍රව කන්නයක් තුළදී දැමූ සියල්ල විනාශ වෙන බැවිනි.

අපගේ විද්වතාණන්ට උවමනා වූයේ ජීවිතයට එක වරක් පමණක් කුඹුරට දමා පසට කෙරෙන සාත්තුවක් බිහි කරන්නටය. ජීවඅඟුරුවල සම්භවය හා භාවිතය පිරික්සා බලන විට ඔහු තේරුම් ගත්තේ මෙය නොදිරන ද්‍රව්‍යයක් බවයි. වසර සිය ගණනක් වුවද මේවා පසේ පවතින අතර ඒ හරහා ගොවියාට ලබාගත හැකි ප‍්‍රයෝජනයද නොඅඩුව ලබාදෙයි. ජීවඅඟුරු නිපදවීමේදීද සිදුවන්නේ දහනයකි. නමුත් එය හොඳහැටි ඔක්සිජන් ලබා නොදෙමින් සිදුකරන්නට ජීවඅඟුරු සාදන්නා වගබලා ගත යුතුය.

ලැව්ගිනි හටගන්නා විට වනාන්තරය ඇතුළේ සිදුවූයේත්, ලොකු දැව කඳක් පිළිස්සීමෙදී එහි අභ්‍යන්තරයේ කෙරුනේත් මේ ආකාරයේ ඔක්සිජන් හිඟ දහනයකි. ප‍්‍රතිපලයක් ලෙස හැදුනේ ‘බයෝචා’ ය. නැතහොත් ජීවඅඟුරුය. උපකරණයට සුළු වෙනස්කම් කීපයක් සිදුකර, කරදහයියා නොසාදා දහයියාවලින් ජීවඅඟුරුම නිපදවීමට හැකි නවීකරණය කළ කුන්තානයක් නිපදවීමටද මුණසිංහ මහතා සමත්වී තිබේ. කෙසේ වෙතත් ඔහුගේ යටි හිත නොනවතා කොඳුරන්නට වූයේ සියයට සීයක්ම ශාක කසල ගණයට ගැනෙන, සමාජයට වදයක්ව පවතින දෙයකින් ජීවඅඟුරු හදන්නටය. මන්දයත් අපද්‍රව්‍යයක් වුවත් සමාජයේ විවිධ ක‍්‍රියාකාරකම් සඳහා දහයියා අවශ්‍ය වන බැවින් එය මුළුමනින්ම කසල ලෙස සැලකීම අසාධාරණ නිසාය.

”මට මතක් වුණා බඩඉරිඟු වහල්ල ගැන. මේක සමාජයට වදයක්. කාලෙකට දිරන්නේ නෑ. මැෂින්වලින් ඇට වෙන්කරන කොට එකතුවෙන වහලූ මිනිස්සු කැලයට ගිහින් දානවා. වැස්ස කාලෙට මේවා පොඟල පුස් හැදෙනවා. ඒවායේ බීජානු වායුගෝලයේ විසිරිලා වායු ¥ෂණය වෙනවා. ජනතාව ලෙඩ වෙනවා. මට මේවයින් ජීවඅඟුරු හදන්න ඕනවුණත් දහයියා භාවිතා කරන කුන්තානයෙන් වැඬේ කරන්න බෑ. බැරල් එක වටේ දහයියා තැන්පත් කරන විධියට තදට අහුරලා, වහලූ ගොඩ ගහන්න බෑ. කඩා වැටෙනවා. අනික දහයියා වගේ හිර වෙන්න අහුරන්න බැරි නිසා වහලූ අතරින් ඇතුළට හුළං යනවා. එතකොට සිදුවෙන්නේ සම්පූර්ණ දහනයක්. හැදෙන්නේ සාමාන්‍ය අඟුරු.”

මේ දිනවල කවුරු කවුරුත් බඩඉරිඟු ගැන කෙරෙන කතා නම් අජීර්ණ වෙන තරමට අසා තිබේ. 2018 සැප්තැම්බර් 16 වෙනි ඉරිදා මෙම පුවත්පත මගින්ම මා විසින් අනතුරක සේයාවක් ලෙස හඳුන්වා දුන් ‘සේනා දළඹුවා’ ඔක්තෝබර් 30 වෙනිදා මුල් වරට මෙරටින් සොයාගෙන තවම ගතවූයේ මාස තුන හමාරකි. මෙවැනි කෙටි කලක් තුළ මහජන අවධානය මෙතරම් ලබාගත් ප‍්‍රාණියෙක් නොමැති තරම්ය. මෙතෙක් දවස් ජනතාවගේ ඇහැට ඇඟිල්ලෙන් අනිමින් සිටි ඩෙංගු මදුරුවාට ‘සේනා’ හමුවේ ඇපත් නැත. දළඹුවා නිසාම වී වගාව ගැන කෙරෙනවාටත් වඩා ජනතා කතාබහ බඩඉරිඟු වෙනුවෙන් අද සිදුවේ. අපගේ බඩඉරිඟු නිෂ්පාදන සංඛ්‍යාලේඛණවලට අනුව වසරකට ඉරිඟු වහලූ මෙටි‍්‍රක් ටොන් 40000 ක් පරිසරයට මුදා හැරේ. මේවා අපට තඹ දොයිතුවකවත් වැඩක් නැති කෘෂිකාර්මික කසල වේ. මෙම විද්වත් තරුණයාගේ අවධානය ඒ වෙතට යොමුවීමට බලපෑ හේතුවත් එයමය.

”ලොවින් එකෙක් එක දෙයකට වෙයි සමත, එයින් අනෙක් දෙයකට අනෙකෙක් සමත” අලගියවන්න මුකවෙටිතුමා සුභාෂිතයේ එසේ ලියා තැබුවද, අපගේ තරුණයාට නම් එය වලංගු නොවන්නා සේය. කෘෂිකර්මය ඉගෙනගෙන රැුකියාව ලැබූ ඔහු, රසායන විද්‍යාවේ අකුරු අමුණමින් අඟුරු හා ජීවඅඟුරු ගැන විමසුවා පමණක් නොව, භෞතික හා ඉංජිනේරු විද්‍යාවේ සුසංයෝගයක් හැටියට බඩඉරිඟු වහලූ අසම්පූර්ණව දහනය කරමින් ජීවඅඟුරු සෑදිය හැකි නව පන්නයේ කුන්තානියක් ද නිර්මාණය කර තිබේ. ඔහුගේ නව නිපැයුමෙහි රූපයක් මෙහි පළකළද මේ මොහොතේ එහි පූර්ණ ක‍්‍රියාකාරිත්වය විස්තර කරන්නේ නැත. එවැන්නක් ගැඹුරු තාක්ෂණික ලිපියක් වන බැවිනි. අනෙක් අතට ජීවඅඟුරු භාවිතය කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුව මගින් තවමත් ගොවීන්ට නිර්දේශ කර නැති නිසාත්, තිලක් මුණසිංහ ගේ ‘නව කුන්තානිය’ වෙනුවෙන් දෙපාර්තමේන්තුවේ තාක්ෂණික නිර්දේශය ලැබී නැති නිසාත්, මෙහි විස්තර ජනගත කරන්නට තවම නැකත උදාවී නැත. එසේ නමුත් පසුගිය වසරේ පර්යේෂණ සමුළුවේදීද මෙය ඉදිරිපත්ව සාකච්ඡුාවට බඳුන්වූ බැවින් තව ඉතිරිව ඇත්තේ කඩදාසි කීපයක් මත බලධාරීන්ගේ අත්සන යෙදීමට පමණි. මඬේ බැසගෙන පර්යේෂණ කරමින් රටේ ගොවිතැනේ හිත සුව පිණිස කටයුතු කිරීම වෙනුවෙන් පොඞ්ඩ එහා මෙහා වනවිට සුදු කරපටි කාරයින්ගෙන් කෘෂි පර්යේෂකයින්ට වදින්නේ එසේ මෙසේ මඩ පාරවල් නොවේ. සේනා දළඹුවා එන්නට මාස එක හමාරකට කලින් සැප්තැම්බර් මැදදී අනාවැකි කියලාත්, පත‍්‍රිකා බෙදලාත්, පෝස්ටර් ගහලාත්, අන්තිමට අසන්නට ලැබුනේ දෙසැම්බර් වනතුරු බකන් නිලාගෙන සිට තත්වය දරුණු වූ විට වැඩට බැස්සා කියාය. මෙවැනි නිර්මාණයක් වත් හැකි පමණ විගසින් එළියට දැමීමට කෘෂිකර්මයේම බලධාරීන් උනන්දු විය යුත්තේ පෑරෙන සිත්වලට යන්තමින්වත් සහනයක් දියයුතු නිසාවෙනි.

”ජීව අඟුරු කැබලි ඉලෙක්ට්‍රෝන අන්වීක්ෂයෙන් පරීක්ෂා කෙරුවොත් පේනවා ඒවාහි ව්‍යුහය සාමාන්‍ය අඟුරු වලට වඩා වෙනස්බව. ජීවඅඟුරු තුළ ඉතා කුඩා සිදුරු තියෙනවා. එනම් සවිවර බවක් තියෙනවා. ඒවා පියවි ඇසට තියා අන්වීක්ෂයකටවත් පේන්නේ නැති තරම්. ඒ තුළ ජලය සංචිත කරන්න පුළුවන්. ඒ කියන්නේ ජීවඅඟුරු දැමූ පසක තෙතමනය රැුකෙනවා. අනෙක මේ තුළ පෝෂ්‍ය පදාර්ථයන්හි අයන වර්ග ගබඩා වෙලා, ඒවා හෙමිහිට නිදහස් කරමින් ශාකයට කලක් තිස්සේ ලබාදෙනවා. එනම් දමන පොහොර විගසින් සේදී යන්නේ නෑ. ජීවඅඟුරු කියන්නේ පසේ පොහොර රකිනා මුරකරුවෙක්. සවිවර තත්වය පාංශු ක්ෂුද්‍රජීවී ගහනය වැඩි කිරීමටත් හේතු වෙනවා. පස ආම්ලික නම් ජීවඅඟුරු දැමීමෙන් එයද පහසුවෙන් කළමනාකරණය කරගන්න පුළුවන්. මන්දයත් අඟුරු භාෂ්මිකයි.”

තරුණයා මා ඉදිරිපිට අසුන්ගෙන කළු අඟුරු සතු සුදු ගතිගුණ කියාගෙන යයි. හිමිදිරියේම අඟුණකොළපැලැස්සේ සිට ඔහු මේ පැමිණ ඇත්තේ තම නිපැයුම ගැන රටට කියන්නටය. පරිසරයට බරක් වූ බඩඉරිඟු වහල්ලෙන් පසට කළ හැකි ශාන්ති කර්මය පෙන්වා දෙන්නටය. මෙම පාංශු සත්කාරයට නිසි පිළිගැනීම ලැබී ගොවියාට නිර්දේශයක් ලෙස ලබා දෙන මට්ටමට පැමිණෙන විට, මෙම තරුණයාව පැත්තකට තල්ලූකර ජීවඅඟුරුවල උප්පැන්නේ ලියන්නට, පඳුරක් ගානේ මෙතුවක් කල් නිදි කිරා වැටුණු විද්වතුන් කී දෙනෙක් ඉදිරියට ඒවිදැයි සැඟවුණු බියක් මා සිත තුළ නම් තිබේ. සේනා දළඹුවාගේ පුවත් ටීවී නාලිකා වල ‘හිට්’ වෙන විට, දළඹුවාව ආත්මෙකටවත් දැක නොතිබුණු ඇතැම් පිරිස්, රූපවාහිණී කැමරා අස්සට මූණ ඔබාගෙන දළඹු මර්දන ක‍්‍රමවේදයන් වැමෑරුවේත්, දුර ඈත අතීතයක සිට තමා දළඹුවා ඇසුරු කළ බවට ලිපි ලීවේත්, උගේ ආච්චි අම්මාටත් බඩඉරිඟු කන්නට ඉගැන්වූයේ තමායයි සමාජයට ඒත්තු ගන්වමින් තම ඇල්මැරුණු කාර්ය සාධනය දළඹු ඉස්මෙන් හෝ පොලිෂ් කරන්නටය. අතීත තාක්ෂණයක් හෝ රටට ගැලපෙන අයුරින් සුසර කිරීමට වෙර දරන තිලක් මුණසිංහ වැනි තරුණ විද්වතුන් හට ඔවුන්ගේ අනාවරණයන් ගේ අයිතිය නිසි පරිදි ලබා දීමටත්, සිංහයාගේ දඩයම ඩැහැ ගැනීමට මාන බලමින් ලඳු කැලෑවල හිඳ හැංගිමුත්තන් කරන කපටි  හිවලූන්ගෙන් සිංහයා බේරා ගැනීමටත්, කෘෂිකර්මයේ ඉහළ බලධාරීන් සුපරික්ෂාකාරී වේ නම්, තරුණ ජවය තව තවත් ඔප මට්ටම් වී දිස්නය දෙන බවනම් ස්ථිරය.