Friday, October 16, 2015

ලෝක ආහාර දිනය අදයි (2015 ඔක්තෝබර් 16)

ලෝක ආහාර දිනය අදට (2015 ඔක්තෝබර් 16) යෙදී ඇත. 1979 වර්ෂයේදී ප්‍රථම වරට ලෝක ආහාර දිනය සමරමින් කුසගින්නෙන් පෙළෙන්නන් සඳහා විවිධාකාර ව්‍යාපෘති රැසක් ක්‍රියාත්මක කිරීම ආරම්භ කර ඇත .
විවිධ තේමාවන් යටතේ ලෝක ආහාර දිනය  එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජික රාජ්‍යයන් විසින් වාර්ෂිකව සමරනු ලබන අතර මෙවර ලෝක ආහාර දිනයේ තේමාව වන්නේ "සමාජ අරක්ෂණය සහ කෘෂිකර්මය ග්‍රාමීය දිළිඳු බවේ චක්‍රය බිඳ දැමීම" යන්නයි.

සෑම වසරකදීම ලෝක ජනගහනයෙන් මිලියන 180ක ජනයා කුසගින්නෙන් පෙළෙන ජනගහනයට එක්වන බව වාර්තා වේ. ඒ අතරට ලෝක කාන්තා ජනගහනයෙන් 60%ක් ඊට ඇතුළත් බව සදහන් වේ. ඒසේම ලෝක ළමා ජනගහනයෙන් සෑම වසරක ම මිලියන 5ක පමණ ප්‍රමාණයක් මන්ද පෝෂණයෙන් පෙළෙන බව සංඛ්‍යාලේඛන පෙන්වා දෙයි.


2013 වසර සඳහා ලෝක ආහාර දිනය තේමාව වූයේ "ආහාර සුරක්ෂිතභාවය සහ පෝෂණය සඳහා තිරසාර ආහාර ක්‍රමවිධිය" යන්නයි.

 අද ශ්‍රී ලංකාව තුළ ආහාර සම්බන්ධයෙන් පවත්නා ගැටළුකාරී තත්වය http://sinhala.sritvnews.lk/ හි ඵලවූ ලිපිය ඔබගේ දැනුම් වර්ධනය සදහා පහතින් උපුටා දක්වා ඇත.

ඔක්තෝබර් 16 වැනිදාට යෙදී තිබෙන ලෝක ආහාර දිනය සැමරීමට බලධාරීන් විවිධ වැඩසටහන් දියත් කළද, මෙරට ජනතාවට වසවිසෙන් තොර ආහාර ලබාගත හැකි ජාතික වැඩපිළිවෙළක් මෙතෙක් සකස් කර නොමැති බව පාරිභෝගික අයිතීන් සුරැකිමේ සංවිධානය සඳහන් කරයි.

වර්තමානයේදී රට තුළ මිය යන පුද්ගලයන් 10 දෙනෙකුගෙන් 07 දෙනෙකු මියයන්නේ බෝනොවන රෝගවලින් බවට සෞඛ්‍ය අංශ සොයාගෙන තිබෙන බවත්,බෝනොවන රෝග ඇති වීමට ප්‍රධාන හේතුව වී තිබෙන්නේ පිළිකාකාරක අඩංගු රසකාරක සහ ක්ෂණික  කෙටි ආහාර වර්ග ශීඝ්‍ර ලෙස මෙරට තුළ ව්‍යාප්ත වීම නිසා බවත් එම සංගමයේ සභාපති රංජිත් විතානගේ මහතා සඳහන් කළේය.

මේ නිසා වහාම රට තුළ ක්‍රියාත්මක කළහැකි ජාතික ආහාර ප්‍රතිපත්තියක් වහාම සකස් කරන ලෙසත්, එම ප්‍රතිපත්තියට අනුව රටට ආගන්තුක රසකාරක වර්ග, ක්ෂණික කෙටි ආහාර වර්ග පාලනයට අවශ්‍ය නීතිද ඇතුළත් කළ යුතු බවත් ඔහු පවසා සිටියේය.

හෘද රෝග,කොලෙස්ටරෝල්, අධිරුධිර පීඩනය ඇතුළු රෝග විශාල ප්‍රමාණයකට මෙරට ජනතාව ආහාරයට ගන්නා ආහාරවල තිබෙන විවිධ කොටස් බලපා තිබෙන බවත්,මේ නිසා ශීඝ්‍රයෙන් පැතිර යන බෝනොවන රෝග වළක්වා ගැනීම සඳහා ආහාර රටාව විධිමත් වීම අත්‍යවශ්‍ය කාරණයක් බවත් සභාපතිවරයා සඳහන් කළේය.

Monday, October 12, 2015

ජල සනීපාරක්ෂාව හා ස්වස්ථතාව පිළිබඳ ජාත්‍යන්තර සමුළුව අද (2015 ඔක්තොබර්12)

දකුණු හා නැගෙනහිර ආසියානු රටවල ජල, සනීපාරක්ෂාව හා ස්වස්ථතාව පිළිබඳ අත්දැකීම් හුවමාර කර ගැනීමේ ජාත්‍යන්තර සමුළුවක් අද සිට ලබන 16 වැනි දා දක්වා පැවැත්වේ. (2015 ඔක්තොබර්12 සිට 16)

එහි සමාරම්භක උත්සවය හෙට අධ්‍යාපන අමාත්‍ය අකිල විරාජ් කාරියවසම් මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ටාජ් සමුද්‍රා හෝටලයේදී පැවැත් වේ.

උපුටා ගැනීම - news.lk

Thursday, October 1, 2015

උතුරු මැද පළාතේ පරිසර නියමුවෝ ප්‍රථම වතාවට ජනාධිපති පදක්කම් ලබති

මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය 1984 වර්ෂයේ මාළිගාවත්ත ප්‍රදේශයෙන් නියමු ව්‍යාපෘතියක් ලෙස ආරම්ඹ කරන ලද, "පරිසරය අප රකියි - රකිමු අප පරිසරය" ආදර්ශ පාඨය කර ගත් පරිසර නියමු වැඩසටහන පදක්කම් 05ක ක්‍රියාවලියකි. එය පරිසර නියමු, හරිත වර්ණ, රජත වර්ණ, ස්වර්ණ වර්ණ හා ජනාධිපති පදක්කම ලෙසින් දිනාගත යුතු වේ.  06 ශ්‍රේණියෙන් වැඩසටහන වෙත ඇතුළත් වන දරුවෙකුට ජනාධිපති පදක්කම 10 හෝ 11 ශ්‍රේණියේදී දිනාගත හැකිය.

පරිසර නියමුවා යනු අනාගතය සදහා බිහිවන පරිසර හිතකාමි මිනිසාය.

උතුරු මැද පළාතේ පරිසර නියමු වැඩසටහන කාලයක පටන් ක්‍රියාත්මක විය. ඒ හරහා පරිසර නියමුවන් සැළකිය යුතු ප්‍රමාණයක් ස්වර්ණ පදක්කම දිනාගෙ තිබුණද ජනාධිපති පදක්කම දිනා ගැනිමට කිසිවෙක් සමත් වී තිබුණේ නැත. මේි සදහා විවිධ හේතු දුෂකරතා බලපාන්නට ඇත.

සියලු දුෂ්කරතා පසෙකලමින්, සියලුදෙනාටම ආදර්ශයක් සපයමින්  අනුරාධපුර දිස්ත්‍රික්කයේ කැබිතිගොල්ලෑව අධ්‍යාපන කලාපයේ පදවිය අධ්‍යාපන කොට්ඨාශයේ  පදවි ඊ යාය 5 කණුව විද්‍යාලයේ පරිසර නියමුවෝ සය දෙනෙකු පසුගිය දා පැවති ජනාධිපති පදක්කම් පරික්ෂණයෙන් සමත් වූහ. මෙම ජයග්‍රහණය මෙම කණ්ඩායමේ කාර්යභාර නිළධාරි වශයෙන් කටයුතු කළ එම විද්‍යාලයේ ඒ.එම්.ඒ.සි.ජයලක්ෂ්මි ගුරු මහත්මියගේ  අපරිමිත උත්සාහයේ  ප්‍රථිපළයකි. එතුමිය නොසිටින්නට මෙය තවත් වර්ෂයක පමණ සිහිනයක් වන්නට තිබුණි. මේ සදහා විද්‍යාලයේ විදුහල්පති ඩබ්.පී.එම්.එම්. විජේසූරිය මහතගේ මග පෙන්වීම සහ සහයෝගයද විද්‍යාලයේ අනෙකුත් ගුරු භවතුන්ගේ සහයෝගයද ලැබුණි. එසේම මේ පැමිණි ගමනට පරිසර නියමුවන්ගේ දෙමාපියන්ගේ නොමද සහාය නිරතුරුව ගුරුතුමියට ලැබිම, මෙම ගමන පහසු කිරීමට ඉමහත් ශක්තියක් විය.

2015 ඔක්තොබර් 22 දින අති ගරු ජනාධිපතිතුමා අතින් ජනාධිපති පදක්කම් පළදින මොහොත උදාවන තෙක් ඇගිලි ගනිමින් බලා සිටින, මේ සදහා ඇප කැප වූවෝ, එය බලා, එදිනට සතුටු කදුළු වගුරුවණු ඇත. 

වැදගත් අවස්ථාවල ඡායාරූප කිහිපයක් පහතින් දක්වමින්, ජනාධිපති පදක්කම් ලබන්නාවූ පරිසර හිතකාමී මිනිසුනි ඔබට අපගේ හද පිරි උණුසුම් සුබපැතුම් එක්කරන්නෙමු.

පරීක්ෂණයට මුහුණ දීමට සූදානම් වූ පරිසර නියමුවන්



පරීක්ෂණ මණ්ඩලය පිළිගනිමින්


පදක්කම් පරීක්ෂණය සදහා මුහුණ දෙමින්.









විදුහල්පතිතුමා සහ කාර්යභාර නිළධාරිතුමිය සමග පරීක්ෂණය සමත් නියමුවෝ 


පරීක්ෂණ මණ්ඩලය විදුහලින් නික්ම යාමට පෙර නියමුවන් සමග


Wednesday, September 16, 2015

2015 ජාත්‍යන්තර ඕසෝන් දිනය අද(සැප්තැම්බර් 16)

ජාත්‍යන්තර ඕසෝන් දිනය අද (16)ට යෙදී ඇත. 2015 වසරේ ඕසෝන් දින සැමරුම් උළෙලේ ප්‍රධාන තේමාව වී ඇත්තේ 30 Years of Healing the Ozone Together - "Ozone: All there is between you and UV.” යන්නයි. එහි සිංහල තේරුම "තිස් වසරක ඕසෝන් වියන සුරැකීම සඳහා ගෝලීය සාමුහිකත්වය" යන්නයි.

වැඩි විස්තර සදහා http://www.un.org/en/events/ozoneday/ වෙත පිවිසෙන්න

ඕසෝන් දිනය වෙනුවෙන් ශ්‍රී ලංකාවේදී පැවැත්වෙන ප්‍රධාන උත්සවය ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මැතිතුමාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් අද (16) රත්මලාන ජර්මන් කාර්මික අභ්‍යාස ආයතනයේ දී පැවැත්වෙන බවට වාර්තා වේ

ශ්‍රී ලංකාවේදී ඕසෝන් වියනු සුරැකිම සදහා කටයුතු කරනු ලබන ආයතනය වන්නේ ජාතික ඕසෝන් ඒකකයි. ඒ මගින් ශිතකාරක පවිත්‍රකිරීමේ මධ්‍යස්ථාන 08ක් දිවයින ආවරණය වන පරිදි තාක්ෂණික හා වෘත්තීය පුහුණු ආයතනයන් හි ස්ථාපිත කිරීමට තීරණය කර ඇති අතර එහි පළමු වැන්න අද ලංකා ජර්මානු කාර්මික අභ්‍යාස ආයතනයේ දී ජනාධිපතිතුමාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් ස්ථාපිත කෙරෙන බව News.lk වෙබ්අඩවිය දක්වා ඇත..

වාර්තා වලට අනුව ලෝකය පුරා රටවල් 197ක් මොන්ට්‍රියල් සංවිධානයේ සාමාජිකත්වය ලබා සිටින අතර එම සියලු රටවල් මෙදින ඕසෝන් දිනය සමරමින් විවිධ වැඩසටහන් පවත්වනු ලබයි.

Thursday, September 10, 2015

කැළණි ගං ජලයේ ආසනික්

බස්නාහිර පබළාතේ ජනතාවටග් පානීය ජල අවශ්‍යතාවයෙන් වැඩිම ප‍්‍රමාණයක් සපුරා ගන්නා කැළණි ගංගා ජලයේ ඉතා ඉහල ආසනික් ප‍්‍රමාණයක් මුසු වී ඇතැයි තහවුරු වී ඇති බව පරිසරවේදීහු පවසති.
ස්ථාන කිහිපයකින් ජලය ගෙන කල පරීක්‍සණවලදී ලීටරයකට මිලි ලීටර 04ක් ආසනික් ඇතැයි හෙළිවූ බව සොබාදහම් අධ්‍යයන මධ්‍යස්ථානයේ ජාතික සංවිධායක රවින්ද්‍ර කාරියවසම් මහතා පවසයි.
මෙය පරිසර පද්ධතියටමත්, ජනතාවත් දැඩි අවදානමක්ද ඇති කරවන බවද ඔහු කියා සිටියේය.
වැසි කාලයන්හිදී කැළණි ගඟ දෙපස කර්මාන්තශාලා ඒවායේ අපද්‍රව්‍ය කැළණි ගඟට ඝෘජුව බැහැර කරන බවත් එනිසා එම කාලවලදී ගඟේ ආසනික් තත්ත්වය ඉහළ යන බවත් ඔහු කියා සිටියේය.

උපුටා ගැනීම - http://lankacnews.com/sinhala/news/135558/

දූෂිත දුමාරය ඉන්දියාවට අනතුරු අඟවයි

a dilhi
ඉන්දියාවේ අගනුවර වන නව දිල්ලියේ වාසය කරන මිලියන 2.2ක් පමණ වූ කුඩා ළමුන් ට දූෂිත විෂ දුමාරය ආඝ්‍රහණය වීම නිසා නැවත ප්‍රකෘති තත්ත්වයට පත් කළ නොහැකි පෙනහලු ආබාධ ඇති වී ඇතැයි ටයිම්ස් සඟරාව වාර්තා කරයි.
වසර 2010 සිට කල්කටාව නගරය පදනම් කරගෙන චිත්‍රාරන්ජන් ජාතික පිළිකා ආයතනය විසින් සිදු කළ පර්යේෂණ වාර්තාවක් මගින් මෙම තත්ත්වය වාර්ත කර ඇත.


මෙම වාර්තාවෙන් තවත් කරුණක් සැළකිල්ලට භාජනය වී තිබේ.එනම්, ඉන්දියාවේ බොහෝ ප්‍රදේශවල කාබන් අංශු වාතයට මුදා හැරීම ඉහළ යාම නිසා ඉදිරි දශක කීපයතුල දී ඉන්දීය පරිසර දූෂණය ඉහළ යන බවයි.



තවද, ලෝකයේ විෂදුමරය පවතින නගරය බීජිං නගරය වුවත්,මෙම දත්ත වාර්තාව අනුව බීජිං වායුවේ ඇති කාබන් අංශු ප්‍රචාරණයට වඩා දෙගුණයක් දිල්ලියේ වයුවේ අන්තර්ගතව පවතී.එබැවින් දිල්ලියේ ජීවත්වන ළමුන්ගෙ පෙනහලු අනෙකුත් අයට වඩා තෙගුණයකින් පමණ ආරක්ෂා කිරීමට අදාළ බලධරීන් පියවරගත යුතු බවයි.

එසේ නොවුණ හොත් අනාගතයේ දී ඔවුන්ට විවිධ සෞඛ්‍ය ගැටලුවලට මුහුණපෑමට සිදුවන බව ද මෙම වාර්තාව පෙන්වා දෙයි.එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්තාවට අනුව ලෝකයේ වඩාත්ම පරිසර දූෂිත නගර 20 අතරින් 13 වන ස්ථනය ඉන්දියාව පත්ව තිබේ.එයට හේතු වී ඇත්තේ වාහන මගින් නිකුත් කරන කාබන් දුමාරය පිළිබඳ අඩු අවධානයක් යොමු කිරීම, කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රය අධික ලෙස වර්ධනය වීම,නගරයේ ජනගහනය අධික ලෙස ඉහළ යාම, අපද්‍රව්‍ය අපරික්ෂාකරී ලෙස දහනය කිරීම ආදී කරුණු නිසා නගරික වායුව දූෂණය වීමට හේතු වී තිබේ.

a dill 2
කෙසේ වෙතත් ඉන්දීය අග්‍රාමාත්‍ය නරේන්ද්‍ර මෝදි මැතිතුමාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් India's first air-quality Index (පළමු ඉන්දියානු වායු තත්ත්ව දර්ශකය)අප්‍රේල් මාසයේ දී එළිදැක් වීය.එහෙත් ගල් අඟුරු ආශ්‍රිත කර්මාන්ත නිසා ඉන්දියාවේ වාර්තාවන වායූදූෂණය තව තවත් ඉහළ යන බව ටයිම්ස් සඟරාව තවදුරටත් වාර්තා කරයි .


උපුටා ගැනීම - news.lk 2015-06-10
ටයිම්ස් සඟරාව-2015-06-15කලාපයේ උපුටාගෙන සකස් කරන ලද බව සදහන් වේ.

Wednesday, September 9, 2015

ලෝක ආදීවාසී දිනය අදට (අගෝස්තු 09) යෙදී ඇත.



2015 වසරේ ලෝක ආදීවාසී දින තේමාව වී ඇත්තේ "ආදීවාසීන්ට සෞඛ්‍ය ආරක්ෂණ සේවා සඳහා වූ ප්‍රවේශය පුළුල් කිරීම" යන්නයි.

ලෝකය තුළ ආදීවාසීන් මිලියන 370ක් පමණ වාසය කරනු ලබයි. ලෝක ජනගහනයෙන් 5% ක් නියෝජනය කරනු ලබන බව කියන ආදීවාසී ජනතාව භාවිත කරන භාෂා සංඛ්‍යාව 7000 ඉක්මවන බව සදහන් වේ.

ලෝකයපුරා රටවල් 90 ක ජන කණ්ඩායම් 5000කට අධික සංඛ්‍යාවක් නියෝජනය කරනු ලබයි. මෙම ආදිවාසීන්ගෙන් 70% ක්ම ආසියාකරයේ ජීවත්වන බව එක්සත් ජාතින්ගේ සංවිධානයට අනුබද්ධ කෘෂිකර්ම සංවර්ධනය සදහා වන ජාත්‍යන්තර අරමුදල පවසන අතර දරිද්‍රතාව, ඉඩම් ගැටළුව හා මන්ද පෝෂණය ඔවුන් මුහුණදෙන ප්‍රධාන ගැටළු බව සදහන් වේ.

ලංකාවේ වෙසෙන ආදීවාසී ජනතාව වැද්දන් ලෙස ව්‍යවහාර වේ. ලෝක ආදීවාසීන් අතර වැදගත් ස්ථානයක් හිමිකරගෙන ඇති මොවුන්  ක්‍රි.පු. යුගයේ සිට පැවත එන බව පර්යේෂකයින් රැසක් කළ පර්යේෂණවලදී හෙළි වී ඇති බව සදහන් වේ. වර්ථමානයේ  මෙරට ආදීවාසී ජනතාවගේ නායකයා වන්නේ ඌරුවරිගේ වන්නිලෑඇත්තන්ය.

Wednesday, September 2, 2015

හංවැල්ල ප්‍රදේශයේ අනවසර වැලි ගොඩ දැමීම වැළැක්වීමට පියවර ගැනේ

හංවැල්ල ප්‍රදේශයේ කැළණි ගගේ ගම්පහ ඉවුරෙහි මෙන්ම කොළඹ දිස්ත්‍රික් ඉවුරෙහි ද වැලි ගොඩ දැමීම දිගින් දිගටම සිදු වන බව හංවැල්ල වැඩ බලන ප්‍රාදේශීය ලේකම් ජී.එස්.කේ.කන්නංගර මහතා පැවසීය.
ඒ මහතා එසේ ප්‍රකාශ කළේ පසුගියදා  කොළඹ දිස්ත්‍රික් ලේකම් එච්.ටී.කමල් පත්මසිරි මහතාගේ ප්‍රධානත්වයෙන් පැවති පරිසර හා ඩෙංගු කමිටු රැස්වීමේ දීය.
 
මෙම අනවසර වැලි ගොඩ දැමීම හංවැල්ලේ සිට කැළණි ගග දෙපස සිදු කෙරෙන අතර එය වැලැක්වීම සදහා කඩිනම් වැඩපිළිවෙලක අවශ්‍යතාවය මෙම කමිටු රැස්වීමේ දී සැලකිල්ලට භාජනය කෙරුණි. දැනටමත් හංවැල්ල ප්‍රදේශයේ කැළණි ගග මුහුදු මට්ටමේ සිට මීටර් 02 ක් පමණ පහලින් ගැඹුරු වී ඇති බැවින් කර දිය ගලා ඒම හංවැල්ල දක්වා සිදු වන බව භූ විද්‍යා සමීක්ෂණ හා පතල් කාර්යංශය විසින් පෙන්වා දී ඇත. එසේම කැළණි ගග දෙපස ඉවුරු කඩා වැටීම ද නොකඩවා සිදු වේ. මේ පිළිබද මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය විසින් කැළණි ගග දෙපස අඩි 50 ක රක්ෂිතයක් පවත්වා ගත යුතු බව තීරණය කර ඇත.
 
මේ සම්බන්ධව වාරි මාර්ග දෙපාර්තමේන්තුවට ලිපියක් යොමු කරන ලෙසත්, අනවසර වැලි ගොඩ දැමීම් පිළිබද පොලිස් පරිසර ආරක්ෂණ කොට්ඨාශය මගින් වැටලීම් සිදු කිරීමටත්, පවතින ගැටළුව පිළිබද පොලිස්පති හා ගම්පහ දිස්ත්‍රික් ලේකම් දැනුවත් කිරීම සදහා කටයුතු කරන ලෙසත් කොළඹ දිස්ත්‍රික් ලේකම් එච්.ටී.කමල් පත්මසිරි මහතා උපදෙස්  දුන්නේය. 
 
මෙම අවස්ථාවට ප්‍රාදේශීය ලේකම්වරු,මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ නිලධාරින් ආපදා කළමණාකරන මධ්‍යස්ථානයේ නිලධාරින් ඇතුලු නිලධාරීන් රැසක් සහභාගී වී සිටියහ.
උපුටා ගැනීම - news.lk වෙබ් අඩවිය (2015-09-01)

කසළ කළමනාකරණ වැඩ පිළිවෙල යටතේ කසළ වෙන්කර ලබා ගැනීම අනිවාර්ය කෙරේ.(කොළොඹ)


කොළඹ දිස්ත්‍රික්කයේ කසළ කළමණාකරණ වැඩපිළිවෙල ක්‍රමවත් කිරීම සඳහා  කසල වෙන් කර ලබා ගැනීම  අනිවාර්ය කරන ලෙස සියලු පළාත් ආයතන වලට දැනුම් දී පළාත් පාලන කොමසාරිස් වරුන් ඒ පිළිබද දැනුවත් කිරීමට කටයුතු කරන ලෙස කොළඹ දිස්ත්‍රික් ලේකම්  එච්.ටී.කමල් පත්මසිරි මහතා උපදෙස් දී ඇත. 
ඒ මහතා මෙසේ උපදෙස් දී ඇත්තේ පසුගියදා පැවති පරිසර කමිටු රැස්වීමේ දීය.මෙහිදී කරදියාන කසළ කළමණාකරන ව්‍යාපෘතිය වර්තමානයේ පත්ව ඇති තත්ත්වය පිළිබද දැඩි අවධානය යොමු කෙරිණි.මෙම ව්‍යාපෘතිය වෙත කසළ ප්‍රවාහනය කිරීමේ දී පළාත් පාලන ආයතන මගින් දුර්ගන්ධය වැලැක්වීමේ උපක්‍රම භාවිත නොකර අපද්‍රව්‍ය විවෘත රථ වල ප්‍රවාහනය කිරීම නිසා ගැටලු සහගත වී ඇති බව එම ව්‍යාපෘතියේ ව්‍යාපෘති අධ්‍යක්ෂ චමිල සිල්වා මහතා පවසයි.
කෝට්ටේ සහ මොරටුව මහ නගර සභාවල කසල ඉවත් කිරීම සාර්ථකව සිදු වුවද මෙම ව්‍යාපෘතිය සදහා කාබනික අප ද්‍රව්‍ය ගෙන ඒම අඩු වීම ව්‍යාපෘතිය පවත්වා ගෙන යාමට ගැටළුවක් වී ඇති බවද ඒ මහතා වැඩි දුරටත් පවසයි.2015 ජුනි මාසය තුල මිශ්‍ර කසල මෙට්‍රික් ටොන් 13650.24 ක් ලැබී ඇත. ඉන් වැඩිම මිශ්‍ර කසල ප්‍රමාණය වන මෙට්‍රික් ටොන් 4976.05 ක් දෙහිවල ගල්කිස්ස මහ නගර සභා බල ප්‍රදේශයෙන් ලැබී ඇත. වෙන් කරන ලද කාබනික  අපද්‍රව්‍ය පසු ගිය ජුනි මාසය තුළ මෙට්‍රික් ටොන් 1004.79 ක් ලැබී ඇති අතර‍ ඉන් වැඩිම ප්‍රමාණය වන මෙට්‍රික් ටොන් 999.81 ක් මොරටුව මහ නගර සභා  බල ප්‍රදේශයෙන් ලැබී ඇත.
මෙම කරුණු සලකා බලන විට කසල වෙන් කර ලබා නොදීමත් කසල විවෘතව ප්‍රවාහනයේ දී 
ඇති වන දුර්ගන්ධයත් කරදියාන පසු විපරම් කමිටුව මාස කිහිපයක සිට රැස් නොවීමත් මෙම 
තත්ත්වයට හේතු වී ඇත. එහෙයින් උසාවි නියෝගයක් අනුව ස්ථාපිත කරන ලද පසු විපරම් 
කමිටුව නැවත සක්‍රීය කරන ලෙස කොළඹ දිස්ත්‍රික් ලේකම් එච්.ටී.කමල් පත්මසිරි මහතා 
කැස්බෑව සහකාර ප්‍රාදේශීය ලේකම්  කේ.ජී.සුමුදු දිනේෂා මහත්මිය වෙත උපදෙස් දෙන ලදී.

උපුටා ගැනීම - news.lk වෙබ් අඩවිය 2015.09.01

Tuesday, September 1, 2015

ගොවි බිම්වල රසායනික පොහොර විෂ නැසීමට ජීව අගුරු

ගොවි බිම්වල රසායනික පොහොර විෂ නැසීමට ජීව අගුරුකෘෂි රසායන, පලිබෝධ නශක යෙදීමෙන් විනාශ වූ කුඹුරු ඇතුළු ගොවිබිම් වල ඇති විෂ නැසීමට ජීව අගුරු යොදා ගත හැකි බව සබරගමුව සරසවියේ කථිකාචාර්යවරයකු වන ආචාර්ය පී.අයි. යාපා මහතා පවසයි.
ජීව අගුරු යනු නිර්වායු තත්වයක් යටතේ (ඔක්සිජන් රහිතව) දර හෝ ශාක පත‍්‍ර පුළුස්සා ලබා ගන්නා අගුරුවේ.  අළු බවට පත් විමට පෙර ලබා ගන්නා අගුරු දැමීමෙන් පරිසරයේ ඇති බැරලෝහ එම අගුරුවලට උරාගන්නා බව මේ වන විට පර්යේෂණ මගින් ඔප්පු වී ඇතැයි ආචාර්ය යාපා පැවසීය.
දැනටමත් හානි වී ඇති ගොවි බිම්වලට ඉක්මණින් කාබන් යොදිය යුතු යැයි රජයට යෝජනා කළ බවත්, ශ‍්‍රී ලංකා රතු කුරුස සංගමය සමග එක්ව රජයට ඉදිරිපත් කිරීම සඳහා පුළුල් වාර්තාවක් සකස් කළ අතර අද හෙටම එය භාරදෙන බවත් ආචාර්යවරයා සඳහන් කළේය.
හම්බන්තොට දිස්ත‍්‍රික්කයේ කුඹුරු ගොවිහු 300කට අධික පිරිසක් මේ වන විටත් ජීව අගුරු තම කුඹුරුවලට යොදන අතර ඔවුන්ගේ කුඹුරු මේ වන විට විස රහිත පරිසර හිතකාමී තත්වයට පත්ව ඇති බවද හෙතෙම ප‍්‍රකාශ කළේය.

October 21, 2013 at 11:03 am | lanka C news

අපේ විද්වතුන් බ‍්‍රසීලයටත් උගන්වයි.. මොන්සැන්ටෝ රවුන්ඩ්-අප් තහනම් කරයි

අපේ විද්වතුන් බ‍්‍රසීලයටත් උගන්වයි.. මොන්සැන්ටෝ රවුන්ඩ්-අප් තහනම් කරයිග්ලිපොසෙට් රසායනය අඩංගු රවුන්ඩ් අප් ඇතුළු තවත් කෘෂි රසායන කිහිපයක් තහනම් කිරීමට බ්‍රසීලය සැරසෙන බව අන්තර්ජාතික මාධ්‍ය වාර්තා කර ඇත.
රවුන්ඩ් අප් තහනම් කිරීමට යෝජනා වී ඇත්තේ ශ්‍රී ලාංකික විද්වතුන් පිරිසක් සිදු කල පර්යේෂණයක ප්‍රතිපලයක් ලෙස ද දක්වා ඇත.
බ්‍රසීලය යනු රවුන්ඩ් අප් රසායනය ලොව දෙවනියට වැඩියෙන්ම භාවිතා කරන රටයි.
මේ සම්බන්ධයෙන් සිදු කල විමසීමක දී රවුන්ඩ් අප් පිළිබද පර්යේෂණය සිදු කල කණ්ඩායමේ වෛද්‍ය චන්න ජයසුමන පැවසුවේ තමන්ගේ පර්යේෂණයේ  ප්‍රතිපල පිළිබද එරට පලිබෝධ නාශක අධිකාරිය තමන්ගෙන් විමසීමක් කල බවත් මේ වන විට ලැබී ඇති ප්‍රතිපල පිලිබඳ විද්‍යාත්මක වාර්තාවක් බ්‍රසීල විද්‍යාඥයන්ට ලබා  දුන් බවත්ය.
කෙසේ වෙතත් ලංකාවේ පලිභෝධනාශක රෙජිස්ටාර්වරයාවරයා හෝ කිසිවකුත් තමන්ගෙන් එවැනි ඉල්ලීමක් වත් නොකළ බවත් ඒ වෙනුවට ඔහු තම කණ්ඩායම කල්පිතයක් පමණක් ඉදිරිපත් කර ඇති බව පවසමින් පුවත්පත්වලට ප්‍රකාශ නිකුත් කරමින් සිටින බවත් පැවසීය.

උපුටා ගැනිම -  April 2, 2014 at 9:08 am | lanka C news

වල් නාශක වහාම තහනම් කරයි

මහ පින්කමට ජනපති අණ දෙයි.. වල් නාශක වහාම තහනම්
රජරට ප‍්‍රදේශය මූලිකව රට පුරා පැතිර යමින් ඇති වකුගඩු රෝගයට හේතු වන බවට ඔප්පු වී ඇති අඩංගු වල්නාශක වර්ග කිහිපයක් වහාම තහනම් කර ලෙස ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා නියෝග කර ඇත.
පර්යේෂකයින් අනාවරණ කරන ලද තොරතුරු කෙරෙහි අවධානය යොමු කරමින් කෘෂිකර්ම අමාත්‍යවරයාට සහ කෘෂි රසායන පාලන අංශ වෙත ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්ෂ මහතා මෙලෙස උපදෙස් ලබාදී තිබේ.
රට පුරා වේගයෙන් පැතිරී යන වකුගඩු රෝගය පාලනය කිරීම සඳහා කඩිනමින් ගත යුතු කි‍්‍රයාමාර්ග රැසක් දේශිය පර්යේෂකයින් විසින් ජනාධිපතිවරයා වෙත භාර දී තිබින.
ජනාධිපති තුමන්ගේ මේ තීරණය සම්බන්ධයෙන් ප‍්‍රසාදය පල කරන බව මේ සම්බන්ධයෙන් පර්යේෂණ කටයුතු සඳහා මහත් දායකත්වයක් ලබා දුන් රජරට විශ්විවද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ කථිකාචාර්ය, වෛද්‍ය චන්න ජයසුමන මහතා සඳහන් කරයි.

උපුටා ගැනීම - February 27, 2014 at 1:26 pm | lanka C news

http://lankacnews.com/sinhala/main-news/111069/

නාථ දෙවියන්ගේ ආසනික් පරීක්‍ෂණය කැලිෆෝනියාවේ විශිෂ්ඨතම පරීක්‍ෂණය සම්මානයෙන් පිදේ

නාථ දෙවියන්ගේ ආසනික් පරීක්‍ෂණය කැලිෆෝනියාවේ විශිෂ්ඨතම පරීක්‍ෂණය සම්මානයෙන් පිදේ
ලංකාවේ පළාත් ගණනාවක පැතිර යන කෘෂිකාර්මික වකුගඩු රෝගයට ග්ලයිපොසේට්-පුර්ණ වල් නාශකය ඍජුව සම්බන්ධ බව හෙළි කළ පර්යේෂණය 2013 වසරේ කැලිෆෝනියා රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලයේ හොඳම පර්යේෂණය ලෙස සම්මානයෙන් පිදුම් ලබා ඇත.
එම විශ්ව විද්‍යාලයේ සේවය කරන ශ්‍රී ලාංකික මහාචාර්යවරයකු වන වෛද්‍ය සරත් ගුණතිලක මහතා සහ රජරට විශ්ව විද්‍යාලයේ කථිකාචාර්ය වෛද්‍ය චන්න ජයසුමන මහතා ඇතුළු පිරිසක් මෙම පර්යේෂණයට සහභාගී වුහ.
ලොව කෘෂි රසායන දැවැන්තයකු වන මොන්සැන්ටෝ සමාගම නිපද වන ග්ලයිපොසේට් පිලිබඳ මෙම හෙළි කිරීම අන්තර්ජාතික ජනමාධ්‍ය සහ විද්‍යාඥයන්ගේ දැඩි අවධානයක් දිනා ගැනීමට සමත් විය.
කෙසේ වෙතත් මෙම කරුණ යටපත් කිරීමට ශ්‍රී ලංකාවේ කෘෂි රසායන මාෆියාව, කෘෂිකර්ම දෙපාර්තමේන්තුවේ නිලධාරීන් කිහිප දෙනකු, පලිබෝධනාශක තාක්ෂණික කමිටුව සහ මුදලට විකුනුණු විශ්ව විද්‍යාල ආචාර්යවරු කිහිප දෙනකු ප්‍රබල උත්සාහයක නිරත විය.
මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්වූ වෛද්‍ය ගුණතිලක මහතා පැවසුවේ තමන් කෘෂිකාර්මික වකුගඩු රෝගය සම්බන්ධයෙන් ඉදිරිපත් කලේ කල්පිතයක් පමණක් ද ඒ සදහා අවශ්‍ය විද්‍යාත්මක සාධක සතුව තිබේ ද යන්න පිළිබඳව මේ ගැන ප්‍රකාශ නිකුත් කල කිසිවකු විමසීමක්වත් නොකළ බවත්, හුදුකල්පිතවලට පමණක් හොදම පර්යේෂණය ලෙස සම්මාන ලැබෙන්නේ නැති බව මේ අය දැන ගත යුතු බවත්ය.
මෙම පර්යේෂණයට දායක වීම නිසා ලංකාවේ කෘෂි රසායන මාෆියාවේ සහ ඔවුන්ට සිය ආත්මය පාවා දුන් ඊනියා උගතුන්ගේ යටිකුට්ටු කුමන්ත්‍රණවලට ලක්වීමට ඇමෙරිකාවේ සිටිය ද තමන්ට සිදුව ඇති බව හෙතෙම සම්මානය බර ගනිමින් පැවත් වූ කතාවේ දී හෙතෙම පැවසීය.
**
මේ සම්බන්දයෙන් අදහස් දැක්වීම සඳහා කොළඹදී පැවති මාධ්‍ය හමුවකදී අදහස් පල කල රජරට විශ්ව විද්‍යාලයේ වෛද්‍ය පීඨයේ පීඨාධිපති මහාචාර්ය සිසිර සිරිබද්දන මහතා සඳහන් කලේ ශ‍්‍රී ලංකාවේ ශීඝ‍්‍රයෙන් පැතිර යන වකුගඩු රෝගයට ප‍්‍රධානතම හේතුව කෘෂි රසායනික ද්‍රව්‍ය භාවිතය බවට කැලිෆෝර්නියා රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලය මගින් සිදු කළ පර්යේෂණයකින් අනාවරණය වී ඇති බවයි.
කැලිෆෝර්නියා රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලයේ මහාචාර්ය සරත් ගුණතිලක, රජරට විශ්ව විද්‍යාලයේ වෛද්‍ය චන්න ජයසුමන යන මහත්වරුන් ඇතුළු පිරිසක් විසින් කළ මෙම පර්යේෂණයේදී පූර්ණ වල් නාශකවල අඩංගු ග්ලයිපොසේට්, ආසනික් සහ බැර ලෝහ සහ කිවුල් ජලයේ එකතුවෙන් කෘෂිකාර්මික වකුගඩු රෝගය හට ගන්නා බව හෙළි වී ඇතැයි ද මහාචාර්යවරයා කිය.
ශ‍්‍රී ලංකාවේ කෘෂිකාර්මික වකුගඩු රෝගය පිළිබඳව 2013 වසරේ සිදු කළ මෙම පර්යේෂණයට කැලිෆෝනියා රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලයෙන් විශිෂ්ඨතා සම්මානයක් හිමි වී තිබෙන බවද ඔහු පැවසීය.
එහිදී වැඩිදුරටත් අදහස් දැක්වූ මහාචාර්යවරයා මේ වන විට දිවයිනේ වකුගඩු රෝගීන් 78,775 ක් හදුනාගෙන ඇතැයි ද, එයින් 16,275 ක්ම මෑතකදී සොයා ගෙන ඇතැයි ද සඳහන් කළේය.
මෙම කෘෂි රසායන භාවිතය හේතුවෙන් රජරට ප‍්‍රදේශයේ වකුගඩු රෝගයට අමතරව පිළිකා හා රක්තහීනතාවය වැනි රෝගාබාධ පවා දරුණු ලෙස වැඩි වී ඇතැයි ද ඔහු හෙළි කළේය.
ලොව කෘෂි රසායන දැවැන්තයෙකු විසින් නිපද වූ ලෝකයේ හොඳම වල් නාශකය ලෙස ප‍්‍රචාරණය සිදු කරන ග්ලයිපොසේට් පූර්ණ වල් නාශකය කෘෂිකාර්මික වකුගඩු රෝගයට සම්බන්ධ බවට කරුණු හෙළිවීමෙන් පසු මෙම නවතම පර්යේෂණයට විවිධ බලපෑම් හා චෝදනා එල්ල වන්නට පටන්ගෙන ඇතැයිද හෙතෙම කියා සිටියේය.
මෙම කරුණ වසන් කිරීමට හා නිවැරදි නොවන බව පැවසීමට මෙරට හා පිටරට ජනමාධ්‍ය ඔස්සේ පෙත්සම් ව්‍යාපාර මගින් ව්‍යාජ කරුණු එළිදක්වන්නටත්, මෙම පර්යේෂණය හුදු හිතළුවක් කල්පිතයක් බව හුවා දක්වන්නටත් වූ බවද ඔහු කීවේය.
කැලිෆෝර්නියා රාජ්‍ය විශ්ව විද්‍යාලය සිදු කළ මෙම නවතම පර්යේෂණයට සහභාගි වූ රජරට විශ්ව විද්‍යාලයේ වෛද්‍ය චන්න ජයසුමන (වකුගඩු රෝග පර්යේෂක* මහතා මෙහිදී අදහස් දක්වමින් මෙසේ පැවසිය.
‘මාස 3 ක් තිස්සේ සිදු කළ මෙම පර්යේෂණයෙන් වකුගඩු රෝගයට ප‍්‍රධානම හේතුව කෘෂි රසායන භාවිතය බවට නැවත වතාවක් සනාථ කර තිබෙනවා.
මෙහිදී පර්යේෂණය සිදු කළ මහාචාර්ය සරත් ගුණතිලක මහතාට මේ පිටුපස සිටින විවිධ පාර්ශවයන්ගෙන් බරපතල ගණයේ තර්ජන බලපෑම් එල්ල වී තිබෙනවා. කැලිෆෝර්නියා විශ්ව විද්‍යාලයට පවා ශ‍්‍රී ලාංකිකයන්ගෙන් තර්ජන බලපෑම් එල්ල වෙලා.
රෝගීන්ගේ මුත‍්‍රාවල හා පානීය ජලයේ ග්ලයිපොසේට් පූර්ණ වල් නාශකය අඩංගු වී ඇති බව මෙම පර්යේෂණයෙන් ඔප්පු වුණා. ඒ බව ඇමෙරිකාවේ වෙබ් අඩවියක් පවා ප‍්‍රචාරය කර තිබෙනවා.channa-news
මේ රටේ වෛද්‍ය විද්‍යාත්මක පර්යේෂණයක් සඳහා ලෝකයෙන් ලැබුණු ඉහළම සම්මානය ලෙස මෙය සැලකිය හැකියි.
වකුගඩු රෝගය බහුලව පැතිර යන රජරට ප‍්‍රදේශයේ ජනතාව මෙම ව්‍යසනයෙන් බේරා ගැනීම සඳහා ග්ලයිපොසේට් පූර්ණ වල් නාශකය මෙම ප‍්‍රදේශවල භාවිතය අවම කරන ලෙසට ජනාධිපතිවරයාගෙන් කරන ලද ඉල්ලීමට ප‍්‍රතිචාරය ලැබුණත්, විද්වත්හු යැයි කියා ගන්නා පිරිසක් නිසා ඒ වෑයම අසාර්ථක වුණා.
මෙම පර්යේෂණය සඳහා ලැබුණු විශිෂ්ඨතා සම්මානය පිළිබඳව මෙතෙක් මෙහිදී කිසිදු ඇගයීමක් කර නැහැ. සිනමා පටයකට සම්මානයක් ලැබුණා නම් මාධ්‍යවලින් ඉහළම ප‍්‍රතිචාරයක් ලැබෙනවා. මේ රටේ ජාතික ව්‍යසනයක් පිළිබඳව කරන ලද පර්යේෂණයකට මෙවැනි අන්දමින් සැලකීම ගැන කණගාටු වෙනවා.
මේ වන විට දිවයිනේ 1/3 ක ජනතාව වකුගඩු රෝගයට ගොදුරු වෙලා. අලූතින්ම වාර්තා වන ප‍්‍රදේශ අතර ගිරාදුරුකෝට්ටේ, මැදිරිගිරිය, හිඟුරක්ගොඩ, ශ‍්‍රීපුර, විල්ගමුව, හෙට්ටිපොල, නිකවැරටිය, මහව, යාපහුව, ලූණුගම්වෙහෙර, තිස්සමහාරාමය, මොණරාගල, වැල්ලවාය, බුත්තල හැඳින්විය හැකියි’

උපුටා ගැනිම - April 24, 2014 at 12:01 am | lanka C news

http://lankacnews.com/sinhala/main-news/114373/

cali-03cali-04

රට පුරා වකුගඩු රෝගීන් ලක්ෂය පනී.

රට පුරා වකුගඩු රෝගීන් ලක්ෂය පනී..මෙරට උතුරු මැද පළාත හා කුරුණෑගල හම්බන්තොට දිස්ත‍්‍රික්ක තුළින් වාර්තා වූ වකුගඩු රෝගය, වවුනියාව, මොනරාගල සහ මාතලේ දිස්ත‍්‍රික්කවලටද පැතිර ගොස් තිබෙන බවත්, වකුගඩු රෝගීන්ගේ සංඛ්‍යාව මේ වනවිට ලක්ෂය ඉක්මවා තිබෙන බවත් වකුගඩු රෝගය පිළිබද දේශීය පර්යේෂණ කණ්ඩායමේ සාමාජික රජරට විශ්වවිද්‍යාලයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය වෛද්‍ය චන්න ජයසුමන මහතා පවසයි.
සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශ වාර්තාවලට අනුව උතුරු මැද පළාත තුළ සහ කුරුණෑගල, හම්බන්තොට දිස්ත‍්‍රික්කවල වකුගඩු රෝගීන් 69,500ක් වාර්තා වන බව පෙන්වා දී ඇතැයිද ඔහු පවසා සිටියේය.
එහෙත් මේ වනවිට වවුනියාව දිස්ත‍්‍රික්කයේ වවුනියාව දකුණු ප‍්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්ඨාසය තුළින් සහ මාතලේ, මොනරාගල දිස්ත‍්‍රික්කය තුළින්ද වකුගඩු රෝගීන් වාර්තා වන බවත්, මේ අනුව මේ වනවිට වකුගඩු රෝගීන්ගේ ප‍්‍රමාණය ලක්ෂය ඉක්මවා ගොස් තිබෙන බවත් වෛද්‍ය චන්න ජයසුමන මහතා සදහන් කළේය.
වකුගඩු රෝගියෙකු ලෙස හදුනාගැනීමට හැකිවන්නේ වකුගඩු දෙකම 60% කට ආසන්න ප‍්‍රමාණයක් අකර්මණ්‍ය වූ පසු බවත්, මේ නිසා වකුගඩු රෝග වැලදීමේ අවදානමට විශාල පිරිසක් පත්ව ඇතැයි වාර්තා වන බවත් ඒ මහතා පවසා සිටියේය.

උපුටා ගැනීම -

September 18, 2014 at 8:35 am | lanka C news

වකුගඩු ලෙඩේ හැදෙන හැටි අපේ අය ලොවටම කියයි.

වකුගඩු ලෙඩේ හැදෙන හැටි අපේ අය ලොවටම කියයි…විසි වසරකට ආසන්න කාලයක්  ශ්‍රී ලංකාවේ ,ඉන්දියාවේ සහ මධ්‍යම ඇමරිකානු කලාපයේ ගොවි ජනතාව අතර පැතිර ගිය අභිරහස් වකුගඩු රෝගයේ රෝග යාන්ත්‍රණය සොයා ගැනීමට ශ්‍රී ලංකික  විද්‍යාඥයන්ට හැකි වී ඇත.
රජරට විශ්ව විද්‍යාලයේ වෛද්‍ය චන්න ජයසුමන, ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ කැලිෆොර්නියා විශ්ව විද්‍යාලයේ වෛද්‍ය විද්‍යා මහාචාර්ය සරත් ගුණතිලක සහ ප්‍රියන්තා සේනානායක මහත්මිය එක්ව මෙම සොයා ගැනීම සිදු කර ඇත. රෝගය පැතිර යන ප්‍රදේශවල බහුලව භාවිතා කරන පුර්ණ වල නාශකය (ග්ලයිපොසේට්) , කෘෂි රසායන ද්‍රව්‍ය මගින් එක්  වන ආසනික් සහ බැර ලෝහ, කිවුල වැඩි භූගත ජලය සමග එක්  වීමෙන් ඇති වන සංයෝගයක් හේතුවෙන් මෙම රෝගය ඇති වන බව ඔවුන් පැහැදිලි කර ඇත.kidn-02
මේ සම්බන්ධ ජාත්‍යන්තර විද්‍යා ප්‍රකාශනය ස්විට්සර්ලන්තයේ පලවන International journal of Environmental Research and Public Health සගරාවේ පල වී ඇත. මනුෂ්‍ය ශරීරයේ ඇතිවන රෝගාබාධයක් පිළිබද ශ්‍රී ලාංකිකයකු සිදු කල පැහැදිලි කිරීමක් අන්තර්ජාතිකව පිලි ගත් විද්‍යා සගරාවක පල වන පළමු අවස්ථාව ද මෙය වේ.
ශ්‍රී ලාංකික  විද්‍යාඥයන් සිදු කල මෙම සොයා ගැනීම පිලිබදව ලෝකයේ කෘෂිකාර්මික වකුගඩු රෝගීන් වැඩිම පිරිසක් සිටින රට වන මධ්‍යම  ඇමරිකාවේ  එල් සැල්වදෝර   සෞඛ්‍ය ඇමතිතුමිය සිය රටේ සුබ පැතුම් මේ වන විටත් ශ්‍රී ලංකා රජයට නිල වශයෙන් දන්වා  ඒවා ඇත.
එම පර්යේෂණ පත්‍රිකාව සදහා යොමු – 01 02 03 04

උපුටා ගැනීම -

February 21, 2014 at 8:50 am | lanka C news

Monday, August 24, 2015

කැළණි ගං කොමළිය දුෂණය වෙයි (කැළණි ගඟට තෙල් මුසු වේ)

කැළණි ගගේ ජලයට ඉන්ධන එකතුවීම හේතුවෙන් එම ජලයේ සෞඛ්‍ය ආරක්ෂිතභාවය පිළිබඳ බරපතල අවධානමක් ඇතිවී තිබෙනවා. අඹතලේ ප‍්‍රදේශයෙන් ජලයට ඉන්ධන කාන්දුවන බවටයි මේ වන විට තොරතුරු අනාවරණ වී තිබෙන්නේ. පෞද්ගලික සමාගමකට අයත් භූගත ඉන්ධන ගබඩාවකින් මෙලෙස ඉන්ධන කාන්දුවන බවට ද මහජනතාවගෙන් පැමිණිලි ඉදිරිපත් වී තිබෙනවා. ජලය මත තෙල් තට්ටු වශයෙන් පැතිරී තිබීම හේතුවෙන් බීමට ගන්නා ජලය දැඩි අහිතකර තත්ත්වයක පවතින බවයි ප‍්‍රදේශවාසීන් සඳහන් කර තිබෙන්නේ.
මේ අතර ලංකා ඛණිජ තෙල් සංස්ථාව පවසන්නේ පෞද්ගලික සමාගමකට අයත් නලයකින් සිදුවන මෙම ඉන්ධන කාන්දුව පිළිබඳ අවධානය යොමු කර ඇති බවයි. එමෙන්ම අදාල සමාගමට මෙම අනතුර පිළිබඳ දැනුම්දී ඇතැයි ද සංස්ථාව ප‍්‍රකාශ කලා.
උපුටා ගැනීම - vfmradio.lk වෙබ් අඩවියAugust 18th, 2015 
.

කොකා-කෝලා සමාගමේ මෙරට බලපත‍්‍රය අහෝසි කෙරේ.

කොකා-කෝලා සමාගමේ මෙරට බලපත‍්‍රය අහෝසි කෙරේ..

මෙරට ව්‍යාපාර කටයුතුවල යෙදෙන කොකා කෝලා සමාගමේ පරිසර ආරක්ෂණ බලපත්‍රය මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය විසින් අහෝසි කර තිබේ.
මීට හේතු වී ඇත්තේ කඩුවෙල පිහිටා ඇති එම සමාගමේ නිෂ්පාදනාගාරයේ භූගත ඉන්දන නලයකින් පසුගියදා කැළණි ගඟට තෙල් කාන්දු වීමෙන් සිදුව ඇති මහ පරිමාණ පරිසර දුෂණය හේතුවෙනි.
මින් සිදුව ඇති හානිය තක්සේරු කරන තෙක් මෙම බලපත‍්‍රය අහෝසි කර ඇති අතර රුපියල් බිලියනකට ආසන්න දඩයක්ද අධිකාරිය විසින් සමාගමට නියම කර තිබේ.
කෙසේ වෙතත් මේ සම්බන්ධයෙන් ඉදිරි නීතිමය කටයුතු කිරීම වලක්වන ලෙසත් දඩ වුදල අඩු කර ගැනීමටත් මෙරට පිහිටි ඇමරිකානු  කාර්යාලයේ බලධිරීන් විසින් මෙරට රජයේ බලධාරීන්ට බලපෑම් කරමින් සිටිතැයිද වාර්තා වෙයි.

උපුටා ගැනීම - August 24, 2015 at 11:20 am | lanka C news


හිරු නිවුස් තුළින් අදාල පුවත වාර්තා කර තිබු අයුරු පහතින් නැරඹිය හැක.


Multinational company Coca-Cola is pressurizing the government after the Central Environmental Authority cancelled the environment protection licence of its Kaduwela factory.
An underground fuel pipeline of the factory leaked into the Kelani River a week ago, causing a major contamination.
The factory was also fined nearly Rs. 01 billion.
US government officials are exerting pressure on Sri Lanka to suspend the cancellation and grant some concessions to the factory.
An official at the Sri Lankan embassy in the US has telephoned a government official and asked that the fine be reduced.
The CEA says there is clear evidence the leakage has caused considerable environmental pollution, and the cancellation is pending an evaluation of the damage.
Coca-Cola claims it had repaired the damage very quickly on the same day of the leakage happened after seeking advice from the CEA and the Water Board.
The Water Board announced a water cut to prevent the distribution of contaminated water.
Together wit the CEA and the Marine Environment Protection Authority, it joined forces to flush away water from the affected area; floaters were used to sponge the oil out of the river.
Before restoring water supply officials carried out a grease content evaluation that showed grease at 0.2 mg per litre, the maximum acceptable level for drinking water, sundaytimes.lk reports.
The Board’s deputy general manager, western production, Ranjith Perera, who is based at the Ambatale plant, said that despite the beverage company claiming that there had been a leak in one of its oil tanks his officers had not been able to find anything that would support this explanation.
“Officers from the WSDB, CEA and the police went to the company to check and were not able to find the source of the leak. Even if there was a leakage it is not acceptable,” Perera said, adding that the company was CEA-approved and thus should have precautionary measures planned in case of such a leak.
CEA Chairman Prof. Lal Dharmasiri said the swift action taken to stop the oil from wholesale contamination of the water supply had cost the government more than anticipated. Apart from stopping water distribution, employing people and using resources to lift off the oil from the river the CEA also had to release water from the Laxapana reservoir to flush out the impure water.

source -  srilankamirror web 24 August 2015

Saturday, August 22, 2015

මොන්සැන්ටෝ ‘ග්ලයිපොසේට්’ රජරට වකුගඩු රෝගයට මුලයි

මොන්සැන්ටෝ ‘ග්ලයිපොසේට්’ රජරට වකුගඩු රෝගයට මුලයි‘ග්ලයිපොසේට්’ නමැති ගොවිතැනට පස  සැකසීමේදී බහුලව යොදාගන්නා රසායනිකය කිවුල් ජලය  ඇති ප‍්‍රදේශවල භාවිතා කිරීම කෘෂිකාර්මික වකුගඩු රෝගය ඇතිවීමට ප‍්‍රධාන හේතුවක් බව මේ වන විට සොයාගෙන ඇතැයි වකුගඩු රෝග පිළිබද පර්යේෂණ කණ්ඩායමේ වෛද්‍ය චන්න ජයසුමන මහතා පවසයි.
1964 දී මෙම රසායනය ලියාපදිංචි කළ ආයතනය මෙම රසායනිකය යොදාගෙන ඇත්තේ නාන කාමර වල කිවුල ඉවත් කිරීමට බවත් පසුව ඇමෙරිකාවේ මොන්සැන්වෝ  සමාගම 1970 දී එය වල්නාශකයක් ලෙස  ලියාපදිංචි කර ඇති බවත් හෙළි වී ඇතැයි චන්න ජයසුමන මහතා ලංකාදීපයට පැවසීය.
කිවුල් ජලය ඇති ප‍්‍රදේශ වල කිවුල සමග ආසනික් හා බැර ලෝහ රදවා ගැනීමේ හැකියාව ඇති මෙම රසායනිකය යෙදීම හේතුවෙන් ආසනික් ඇතුළු බැරලෝහ වකුගඩු කරා ගෙන යන වාහකයා ලෙස මෙම ‘ග්ලයිපොසේට්’  රසායනිකය ක‍්‍රියා කරන බව දකුණු කැලිෆෝනියා රාජ්‍ය විශ්වවිද්‍යාලය සමග එක්ව කළ පරීක්ෂණයකදී හෙළිවී යැයි ද වෛද්‍ය ජයසුමන මහතා ප‍්‍රකාශ කළේය.
මොන්සැන්ටෝ සමාගම මෙම රසායනිකය අලෙවි කිරීමේදී කිවුල් ජලය ඇති ප‍්‍රදේශවලට නොයොදන්නැයි කිසිවිටෙකත් කිසිදු රටක දැනුවත් කර නැතැයි ක ඒ මහතා මෙම රසායනිකය භාවිතා කළ ඉන්දියාවේ ආන්ද්‍රා හා  ඕරිස්සා ප‍්‍රාන්ත ද මධ්‍යම ඇමෙරිකානු රටවල් 5කද මෙ ආකාරයෙන්ම වකුගඩු රෝගය පැතිරී යන බව ද සදහන් කළේය.
2012 වසරේ පමණක් ග්ලයිපොසේට් අඩංගු කෘෂි රසායනික වර්ග කිලෝග‍්‍රෑම් පනස්තුන් ලක්ෂයක් ශ‍්‍රී ලංකාවට ගෙන්වා ඇති අතර මෙයින් බහුතරය වන්නේ කෘෂිකාර්මික ප‍්‍රදේශ වූ රජරට ප‍්‍රදේශයේ බවත් එහි කිවුල සමග එක්වන එම රසායනිකය ජනතාවට වකුගඩු රෝග ගෙන එන බවත් ජයසුමන මහතා තවදුරටත් ප‍්‍රකාශ කළේය.

උපුටා ගැනීම - February 9, 2014 at 4:05 am | lanka C news
round-up

රතුපස්වල ජල ගැටළුව

ඌරපල ප්‍රදේශයේ දරුවකු වන ගිම්හාන් සන්දීප්ගේ වයස අවුරුදු නවයකි. ඔහුට නිරන්තර උණ ගැනීම් තත්ත්වයක්‌ ඇතිවෙයි. අවසානයේ දී රෝගය හඳුනා ගැනෙනුයේ වකුගඩුවලට විෂබීජයක්‌ ගොස්‌ ඇති ලෙසය. බොන ළිඳේ වතුරෙන් මෙම විෂබීජය ගොස්‌ ඇතැයි විශ්වාසයක්‌ මතුවෙයි. එය කේවල කතාවකි. එතැනින් එහාට එවැනි නිදර්ශන රෝගීන් රතුපස්‌වලින් හෝ අවට ගම්වලින් තවම හමු වී නැත.
ජලයේ විෂ ඇති බවට එම කතාව සමාජගත වන්නේ 2013 වසරේ ජුනි දිනදීය. වෙනිග්‍රොස්‌ අත්වැසුම් කම්හලට යාබදව තිබෙන රෝහණ වික්‍රමාරච්චි මහතාගේ නිවසේ ලිඳේ වතුර බීමට නොහැකි තත්ත්වයක තිබේ. ළිදේ වතුර මෙසේ වීමට හේතුව අසල කර්මාන්ත ශාලාවෙන් මුදා හැරෙන ඇසිඩ් බවට වන මතයක්‌ ඒ සමග කටකතාවක්‌ ලෙස ප්‍රකාශ වෙයි. වික්‍රමාරච්චි මහතා ජල සම්පාදන මණ්‌ඩලයට සිය ළිඳේ ජල සාම්පලයක්‌ රැගෙන යන අතර, ජලයේ පී. එච්. අගය අඩු බවට වන සහතිකයක්‌ මණ්‌ඩලය විසින් නිකුත් කරයි. ඒ සමගම ආම්ලිකතාවය නිසා මෙම ජලය බීමට නුසුදුසු බවට ජල සම්පාදන මණ්‌ඩලය විසින් අදාළ වාර්තා සටහන් කර දෙයි. කලබගෑනියේ පැනනැගීම සඳහා පුළිඟු දැල්වෙන්නේ එතැනිනි.
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානය විසින් පානීය ජලය සම්බන්ධයෙන් නිකුත් කර ඇති වාර්තාවන්ට අනුව, පානීය ජලය සඳහා පී. එච්. අගයේ කිසිදු බලපෑමක්‌ නැත. නමුත් අඩු පී. එච්. අගයක්‌ ජලයේ තිබෙන විට, ජල පරිවහන නලවල යකඩ මළ බැඳීමට ඇති අවස්‌ථාව වැඩිය. මේ නිසා පරිවහනකාර්යයේදී පමණක්‌ හෙවත් යකඩ නල මගින් ජලය බෙදා හැරේ නම් පමණක්‌ ජලයේ පී. එච්. අගය සැලකිල්ලට ගත යුතු තත්ත්වයක්‌ තිබේ.
(දැනට නැඟෙන රැල්ල අනුව, මෙම වාර්තාව හේලීස්‌ ආයතනය හෝ වෙනිග්‍රොස්‌ ආයතනය විසින් ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට මුදල් ලබාදී ලියවා ගත්තත් බවට යම් සමාජ ක්‍රියාකාරියකු මිය ගිය ජනතාව හෝ රතුපස්‌වල වතුර ගැන කැක්‌කුමෙන් හෝ කිව හැකිය.)
ජල සම්පාදන මණ්‌ඩලය වැඩේ වරද්දා ගන්නේ මෙතැනදීය. ජල සම්පාදන මණ්‌ඩලය යනු ජල මූලාශ්‍ර පිළිබඳ පර්යේෂණ ඒකකයක්‌ නොවේ. එහි රාජකාරිය ජලය බෙදාහැරීම, පිරිපහදු කිරීමය. එම රාජකාරිය අනුව, ජලය බෙදීමේදී පවත්වා ගත යුතු පී. එච්. අගය ජලයේ පී. එච්. අගය සමග සසඳන විට මණ්‌ඩලය ඉක්‌මන් වන්නේ බෙදා හරින ජලයේ පී. එච්. අගය පානීය ජලයේ පී. එච්. අගය ලෙස මණ්‌ඩලය වරද්දා ගැනීම නිසාය. උගුරු දණ්‌ඩේ සිට ජලය ගමන් කරන නහර යකඩින් සෑදී ඇත්නම් මණ්‌ඩලයේ මේ නිගමනය සාධාරණය)
මණ්‌ඩලයේ වාර්තා කොලය දකින රතුපස්‌වල මිනිසුන් කියන්නේ තමන්ගේ ළිඳෙන් එන්නේ වතුර නොව ඇසිඩ් කියාය. මේ කතාව බෙලි ගෙඩිය වැටීම, ලෝකය පෙරළි මට සමාන තත්ත්වයක්‌ මතු කළා සේa රතුපස්‌වල දෙවනක්‌ කළේය. හයක්‌ හතරක්‌ නොදත් රතුපස්‌වල සමහරුන් පී. එච්. අගය පී. එච්. අයි ලෙසද පටලවා ගත්තේය. ජලයේ ආම්ලිකතාව හා අම්ල යනු දෙකක්‌ ලෙස නොවැටහෙන්නාටත්, පී. එච්. අගය හා පී. එච්. අයි එකක්‌ ලෙස තේරුම් ගන්නන් ලවා විශාල කාර්යයක්‌ කර ගත හැකිය. ඒ බව තේරුම් ගත් පිරිසක්‌ ද විය.
කොහොමටත් ගම්පහ දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ ජලයේ පී. එච්. අගය අඩුය. මහාචාර්ය ඕ. ඒ. ඉලේපෙරුම විසින් පෙන්වා දෙන්නේ, එම තත්ත්වය මතු වන්නේ එම දිස්‌ත්‍රික්‌කය ලැටරයිට්‌ පසෙන් සෑදී තිබීම නිසා බවය.
මෙය අලුත් කතාවක්‌ නොවේ. මෙම ප්‍රදේශයේ අන්නාසි සරුවට වැඩෙන්නේ .. ජලයේ ඇති මෙම ආම්ලිකතාව නිසාය. ඒ බව කෘෂිකර්ම අමාත්‍යාංශය විසින් අන්නාසි වගාවට යෝග්‍ය තත්ත්වයෙන් හා ප්‍රදේශයේa aපස පිළිබඳ වාර්තාවක සඳහන් කර තිබේ. ලැටරයිට්‌ පස රතු පැහැයෙන් යුක්‌තය. රතුපස්‌වල ගමේ නමට පවා මුල් වන්නේ මේ තත්ත්වය බව එයින් පෙනේ.
එයින් පැවසෙන්නේ, කාලාන්තරයක සිටම රතුපස්‌වල පමණක්‌ නොව ගම්පහ දිස්‌ත්‍රික්‌කයේම ජලයේ පී. එච්. අගය අඩු බවය. නමුත් මෙය ලෙඩක්‌ බවට පත් වන්නේ 2013 ජුනි මාසයේ අග සිටය. ව්‍යසනයක්‌ බවට පත්වන්නේ ජුලි මාසයේදීය. ඛේදවාචකයක්‌ බවට පත්වන්නේ අගෝස්‌තු පල වැනිදාය.
මේ තරම් සීග්‍රයෙන් රතුපස්‌වල වතුර නරක්‌ වුණේ ඇයි? හිටි හැටියේම ඒ වතුර නිසා මිනිසුන්ගේ ඇඟ දන්න ගත්තේ ඇයි?
රජරට ප්‍රදේශයේ වකුගඩු රෝගයට හේතුව තවම පැහැඳිලි වී නැතත්, එම ප්‍රදේශයේ වකුගඩු රෝගයක්‌ තිබෙන බව පැහැදිලිය. රතුපස්‌වල භූගත ජලය නිසා එවැනි රෝගී තත්ත්වයක්‌ තිබෙන බව සෞඛ්‍ය බලධාරීන් හෝ ස්‌වාධීන පරීක්‍ෂකයන් තවම කියා නැත. නමුත් ඒ ගැන මාධ්‍යයට කතා කරන ගම්මුන්ට කැසිල්ලක්‌ ඇති වී තිබේ. ඒ කැසිල්ලට ඇත්තේ මාස කිහිපයක ඉතිහාසයකි. ඇස්‌ ලෙඩ, ඩෙංගු, වැනි රෝග පැතිරෙන කාලයට එම රෝගීන්ගෙන් රෝහල් පිරීයයිs. සමාජය තුළද ඒ ගැන කතා ඇතිවෙයි. නමුත් රතුපස්‌වල කැසිල්ලෙන් අවට කිසිම රෝහලක්‌ පිරීගියේ නැත. අවම තරමින් වටපිට කිසිම රෝහලකට මෙය වැදගත් ලෙඩක්‌ යන සංඥාව හෝ ලැබෙන්නේ නැත. ඩෙංගු, රජරට වකුගඩු රෝගය නිසා යම් ප්‍රදේශයකට ලැබෙන තැන මාධ්‍යයේදී, මැති සබයේදී හෝ වෙනත් තැනකදී මේ රතුපස්‌වල කැසිල්ලට, දැවිල්ලට ලැබෙන්නේ නැත. ඒ සියල්ල ලැබෙන්නේ 2013 ජුනි අන්තිම කාලයෙන් පසුවය. රටේ මේ වන විට ප්‍රචාරය වී තිබෙන තරමට අනුව නම් යමෙකු පිටකොටුවේදී හෝ ගාල්ලේදී අතක්‌ කසයි නම් එහා පැත්තේ සිටින කෙනා ඔහුගෙන් ගම රතුපස්‌වලදැයි ඇසිය යුතු තරමටම මේ කැසිල්ල තිබිය යුතුය. කැසිල්ලේ තත්ත්වය එසේය. නමුත්, කැසිල්ලට හේතුව ගම්මුන් විසින් සැණෙන් සොයා ගත්තේය.
වෙනිග්‍රොස්‌ අත්වැසුම් කම්හලෙන් නිකුත් කරන ඇසිඩ්, වතුරට එක්‌වීමෙන් මේ දේ වුණා. එතරම්ම පර්යේෂණශීලී තත්ත්වයක රතුපස්‌වල ඇත්තෝ සිටිති.
වෙනිග්‍රෝස්‌ කර්මාන්ත ශාලාව ආරම්භ වන්නේ 1994 වසරේදීය. එය අයත් වන්නේ හේලීස්‌ සමූහ ව්‍යාපාරයටය. ලෝකයේ රටවල් හැත්තෑපහකට අධික ප්‍රමාණයකට එහි නිපදවන ග්ලවුස්‌ අපනයනය කරති. යුරෝපයේ සුපිරි වෙළෙඳ සල් ජාල වන වෝල් මාර්ට්‌ වැනි ආයතන මගින් මෙම අත්වැසුම් විකුණනු ලබයි. අවශ්‍ය ආරක්‍ෂණය සහ තත්ත්ව සහතික මෙම කර්මාන්ත ශාලාවට ඕනෑවටත් වඩා තිබෙන අතර ඒවා සියල්ලම වාගේ මාස කිහිපයෙන් කිහිපයට යාවත්කාලීන කෙරෙන හා ස්‌වාධීන පරීක්‍ෂණ මගින් විටින් විට සහතික කරන ගණයේ තත්ත්වයන්ය. ඒ උදෙසා එක්‌වරක්‌ නොව පිට පිට කිහිප වරක්‌ම වෙනිග්‍රොස්‌ ආයතනය සම්මානයටද පාත්‍ර වී තිබේ. කර්මාන්තශාලාවක දේශීයව තිබිය යුතු අත්‍යවශ්‍යම තත්ත්වයේ සිට ජාත්‍යන්තර ආයතනය සඳහා තිබිය යුතු අන්තර්ජාතික ප්‍රමිතියෙන් මෙම කර්මාන්ත ශාලාව යුක්‌ත අතර, එසේ නොමැති නම් අධිකරණය හමුවේ එම කරුණු පෙන්වා දී ඉතා පහසුවෙන් මෙම කර්මාන්ත ශාලාව වසා දමන්නට හැකිය. උද්ඝෝෂණ වැනි සංකීර්ණ ක්‍රියාදාම දක්‌වා දුර දිග යා යුතු නැත.
අනෙක්‌ අතට මෙම කම්හලේ නිපදවන අත්වැසුම් ආහාර කර්මාන්තය සඳහා යොදා ගන්නා බැවින් සුරක්‌ෂිතතා සහතික වර්ගීකරණයෙන් මෙම කර්මාන්ත ශාලාව සිය ප්‍රමිතිය පවත්වාගෙන යා යුතුය.
එසේ තිබියදී වෙනිග්‍රොස්‌ කම්හලෙන් නිකුත් වන අපද්‍රව්‍ය මගින් තමන්ගේ ජලය දූෂිත වූවා යෑයි ගමක්‌ හඬ නැඟුවේ ඇයි?
මෙම නිෂ්පාදනයන්ම කරන වෙනිග්‍රෝස්‌ ආයතනයට අයත් කර්මාන්ත ශාලා තුනක්‌ තිබේ. එකක්‌ හංවැල්ලේ පහත්ගමය. අනික රතුපස්‌වලටත් වඩා ජනාකීර්ණ කොට්‌ටාව බ්‍රාහ්මණගමය, එම ප්‍රදේශවාසීන්ට නොතිබුණු කැසිල්ලක්‌, රතුපස්‌වලට මෙම කම්හලේ බලපෑමෙන් වූවා යෑයි කියන්නේ කෙසේද?
රතුපස්‌වල ගමේ තිබෙන වෙනිග්‍රොස්‌ කර්මාන්ත ශාලාවේ සේවකයන් හත්සිය පනහක පිරිසක්‌ 2008 වසරේ දෙසැම්බර් මාසයේ සිට දින පනස්‌ පහක වර්ජනයක්‌ දියත් කළේය. එයට නායකත්වය දුන්නේ ජ. වි. පෙ වෘත්තීය සමිති අංශය වන අන්තර් සමාගම් සේවක සංගමයයි. අන්තර් සමාගම් සේවක සංගමයට ගම්පහ ප්‍රදේශයේ ඇති පක්‍ෂ වැඩිම සාමාජිකයන් පිරිසක්‌ සිටියේ, වෙනිග්‍රොස්‌ කම්හලෙනි. ජ. වි. පෙ. මැයි රැලයේ මුල හරියේ ගමන් කරන ලද්දේ, මෙම ආයතනයේ සේවකයන්ය. 2008 දෙසැම්බර් වර්ජනයෙන් සේවකයන් 120 ක්‌ රැකියාවෙන් ඉවත් කර යළිත් සේවයට ගන්නා තැනට පරිපාලනය පැමිණියේය. යළිත් මැතිවරණයක්‌ පවත් වන්නේ 2013 ජනවාරි 29 දාය. එම වර්ජනයන් සේවකයන් 122 ක්‌ එළියට දමන්නට පාලනාධිකාරිය තීරණය කළේය.
රතුපස්‌වල කේන්ද්‍ර කරගත්, කිලෝමීටර් දොළහක සීමාව තුළ කර්මාන්තශාලා පහළොවක්‌ හා ආයෝජන ප්‍රවර්ධන කලාප හතරක්‌ තිබියදී, කැසිල්ලට හේතුව වෙනිග්‍රොස්‌ කම්හලේ අපද්‍රව්‍ය ලෙස නම් වන්නේ, මේ එකසිය විසිදෙනා එළියට විසිවීමය.
ජලය දූෂිත යෑයි ගමේ යන කතාව සංවිධානාත්මක ව්‍යාපාරයක්‌ බවට පත් කිරීමට පෙරමුණ ගන්නේ එළියට විසි වුණු පිරිස්‌ හා ඔවුන්ගේ දේශපාලනඥයන්ය.
ජුලි දාහත් වැනිදා ගමේ වතුර ගැන හා කර්මාන්ත ශාලාව පිළිබඳ සාකච්ඡා ගමේ පිරිස්‌, අදාළ බලධාරීන් හා කම්හලේ ප්‍රධානීන් අතර පැවැත්විණි.
ගම්පහ ප්‍රදේශයේ සෞඛ්‍ය බලධාරීන්, මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්‍ෂකවරු, ප්‍රාදේශීය සභා සභාපතිවරු හා ගම්වාසීන් මේ සඳහා සහභාගි වූහ. ගම්වාසීන් අතර කුමාරදාස නම් මහතෙක්‌ද සිටියේය. ඔහු ඇන්සල් ලංකා ආයතනයේ අන්තර් සමාගම් වෘත්තීය සමිතියේ අයෙකි. 1994 වසරේ වෙඩි තැබීමකින් සේවකයෙන් මියගියේ මෙම ආයතනයේදීය. එවැනි අත්දැකීම් සහිත චරිතයක්‌, රතුපස්‌වල ජලය ගැන ප්‍රශ්නය සාකච්ඡා කෙරෙන පළමු දිනයේම ගම්වාසීන් අතරට එක්‌වන්නේය.
එතැන් සිට දිනෙන් දින තත්ත්වය මෙසේ කැටිකළ හැකිය.
ජුලි – 18
මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයේ ආචාර්ය ජගත් මනතුංග හා ගම්වාසීන් කර්මාන්ත ශාලා බලධාරීන් මුණගැසෙති. මතු වී ඇති තත්ත්වය පිළිබඳව වාර්තාවක්‌ ලබාදීම සඳහා ආචාර්ය මනතුංග වෙත ආරාධනා කරන ලද්දේ කර්මාන්ත ශාලාව මගිනි. විසිදෙනකු පමණ මෙම අවස්‌ථාවට සහභාගි වූහ. මේ වන විටත්, ජල ප්‍රශ්නයට හේතුව වෙනිග්‍රොස්‌ කර්මාන්ත ශාලාවේ අපද්‍රව්‍ය බවට වන කතාවක්‌ හා එම කර්මාන්තශාලාව වැසිය යුතු බවට වන විරෝධතා තත්ත්වයක්‌ ගමේ ඇති වේ.
ජුලි 19
ගම්වාසීන්, නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ලසන්ත අලගියවන්න හා කර්මාන්තශාලා බලධාරීන්, ආයෝජන මණ්‌ඩල නිලධාරීන් ඇතුළු රාජ්‍ය නිලධාරීන් මෙදින සාකච්ඡාවට සහභාගි වූහ. කම්හලේ ජල සාම්පල පරීක්‍ෂණ සඳහා ලබාගත් අතර ගම්වාසීන් ඉදිරිපිට ඒවා ලබාගනී. මෙම සාකච්ඡාව කර්මාන්ත ශාලාව තුළ පවත්වයි. අනතුරුව නි. ඇමැතිවරයා හා ගම්වාසීන් අතර සාකච්ඡාවක්‌ ගමේදී සිදු වේ.
ජුලි 20
රාජ්‍ය නිලධාරීන් හා කර්මාන්ත ශාලාවේ බලධාරීන් අතර සාකච්ඡාවක්‌ කර්මාන්ත ශාලාවේ ඇති වේ.
ජුලි 23
ගම්වාසීන් ඉදිරිපිට මහර මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්‍ෂක විසින් ජල සාම්පල් කර්මාන්ත ශාලාවෙන් ලබාගනී.
ජුලි 24
යළිත් ගම්වාසීන් ඉදිරියේ ජල සාම්පල් ලබාගනී. කර්මාන්ත ශාලාවේ සෑම තැනකින්ම වාගේ මෙම සාම්පල් ලබාගනී.
ජුලි 25
මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ නිලධාරීන් කර්මාන්ත ශාලාවට පැමිණ ජල සාම්පල් ලබාගනී.
ජුලි 26
නි. ඇමැති ලසන්ත අලගියවන්න විසින් ස්‌ථාන තුනකදී ප්‍රදේශවාසීන් හමුවෙයි. මාස එකහමාරක්‌ තුළ ප්‍රදේශයට නළ ජලය දෙන බවට නි. ඇමැතිවරයා පොරොන්දුවක්‌ ලබාදෙයි.
ජුලි 27
ගම්වාසීන් රතුපස්‌වල මංසන්ධියේ උද්ඝෝෂණයක නිරත වෙයි. පැය දෙකකට වැඩි කාලයක්‌ පාර වසා හාරසීයක්‌ පමණ දෙනා උද්ඝෝෂණයේ යෙදෙති.
වැලිවේරිය පොලිස්‌ ස්‌ථානාධිපති, සහකාර පොලිස්‌ අධිකාරි හා පොලිස්‌ අධිකාරිවරුන් තෙරිපැහැ සිරිධම්ම හිමි සමග කර්මාන්ත ශාලාවට පැමිණෙති.
ගම්වාසීන් රැස්‌වී සිටිති. විසිර නොයන තත්ත්වය හමුවේ පොලිසිය විසින් ගම්වාසීන් විසුරුවා හරියි.
ජුලි 28
පාරවල් අවහිර කරමින් ගම්වාසීන් විරෝධතාවක යෙදෙයි. පාර අවහිර කිරීමට පොලිසිය ඉඩ නොදෙන අතර රතුපස්‌වල ක්‍රීඩාංගණයේ පිරිස රැස්‌වෙයි. එදින රාත්‍රියේ සිරිධම්ම හිමියන් සත්‍යග්‍රහයක්‌ සඳහා පිවිසෙයි.
ජුලි 29
ගම්පහ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කාර්යාලයේදී රාජ්‍ය නිලධාරීහු කර්මාන්ත ශාලාවේ බලධාරින් හා ගම්වැසියන් හැත්තෑ පස්‌දෙනකුගේ පමණ සහභාගිත්වයෙන් රැස්‌වීමකි. එහිදී රාජ්‍ය නිලධාරීන්ගෙන් යුත් කමිටුවක්‌ පත් කෙරෙයි. පසුදා දිනයම ගම්වාසීන්ගේ පැමිණිලි භාරගැනීම සඳහා කමිටුව වෙන්කර ඒ බව පැමිණි ගම්වාසීන්ට දැනුම් දෙයි. මාස එකහමාරක්‌ තුළ නළ ජලය දෙන බවට රාජ්‍ය නිලධාරීන් ප්‍රකාශ කරයි.
මෙම තත්ත්වය රතුපස්‌වල ක්‍රීඩාංගණයේ සිටින ප්‍රදේශවාසීන්ට දැනගැනීමට ලැබෙයි. උපවාසයේ නියුතුව සිටි තෙරිපැහැ සිරිධම්ම හිමියන් ප්‍රදේශවාසීන් මයික්‍රොපෝනයකින් අමතනු ලබයි. ප්‍රශ්නයට විසඳුම් ලැබී ඇති බවත්, නිවෙස්‌ බලා පිටත් විය යුතු බවත් උන්වහන්සේ ප්‍රකාශ කර සිටිති.
නමුත් එතැන සිටි කර්මාන්ත ශාලාවේ වර්ජනයෙන් එළියට දමා සිටි පිරිස හාමුදුරුවන්ගේ තීරණයට එකඟ නොවන බව ප්‍රකාශ කරයි. කර්මාන්ත ශාලාව වසන තෙක්‌ තමන් සටන අතනොහරින බව ඔවුන් ප්‍රකාශ කරයි. පොලිසියද මේ වන විට ඉවත්ව ගොසිනි.
එදින රාත්‍රි අටට පමණ පන්සියයක පමණ පිරිසක්‌ කර්මාන්ත ශාලාව දෙසට පැමිණෙයි. උපවාසය කළ ස්‌වාමින් වහන්සේද ඒ අතර වෙයි. පිරිස විසින් කර්මාන්ත ශාලාවට ගල් ප්‍රහාර එල්ල කරයි. කර්මාන්ත ශාලා භූමියට පොලිසිය පැමිණෙයි. පොලිස්‌ නිලධාරියකු ගල් ප්‍රහාරයකින් තුවාල ලබයි. රාත්‍රි 11.30 වන විට තත්ත්වය සමනය කිරීම සඳහා යුද හමුදාව ද පැමිණෙයි. සිද්ධිය නිසා ප්‍රධාන මාර්ගය රාත්‍රි 8.30 සිට වැසී ගොසිනි. සියලුම මාර්ගවල ටයර් පුච්චනු ලබයි. කර්මාන්ත ශාලාවෙන් ඉවත් කරන ලද 80 දෙනකු පමණ උද්ඝෝෂණයේ ක්‍රියාකාරීව සිටිනු පෙනේ. විරෝධතාකරුවන් මහමඟ හා පිට්‌ටනියේ කෑම පිසිමින්, තේ බොමින් කටයුතු කරගෙන යයි.
ජුලි 30
උදැසන හත වන විට ‍ ජ්‍යෙෂ්ඨ නි. පොලිස්‌පති අනුර සේනානායක ඇතුළු පොලිස්‌ නිලධාරීන් පිරිසක්‌ ප්‍රදේශයට පැමිණේ. කර්මාන්ත ශාලා කළමනාකාරිත්වය වෙනුවෙන් ආචාර්ය මහේෂ රණසෝම සමග නි. පොලිස්‌පතිවරයා සාකච්ඡා පවත්වයි. උපවාසයේ නියුතු හිමියන් සමගද සාකච්ඡාවක්‌ පවත්වයි.
මේ වන විට කර්මාන්ත ශාලාවේ සේවකයන් දෙසීයක්‌ පමණ, විරෝධතාකරුවන්ගේ ප්‍රාණ ඇපකරුවන් බවට කර්මාන්ත ශාලාව තුළ පත්වේ. සේවකයන් නැවතී සිටිනා ප්‍රදේශයේ බෝඩිං ගණනාවකට ද පහර දෙයි.
මහජන උපයෝගිතා අමාත්‍ය මර්වින් සිල්වා මහතා විරෝධතාකරුවන් හා කර්මාන්ත ශාලාවේ කළමනාකාරිත්වය හමුවෙයි.
ගම්පහ දිස්‌ත්‍රික්‌ අධිකරණයේ දී සිද්ධිය විභාගයට ගැනෙයි. තවමත් මාර්ග වැසී තිබේ.
ජුලි 31
තත්ත්වය දිගටම පැවැත්වෙයි. ගම්පහ දිස්‌ත්‍රික්‌ අධිකරණයේදී සිද්ධිය විභාග වෙයි.මේ වන විට උපවාසයේ නියුතු හිමියන් සමග ජනාධිපති මහින්ද රාජපක්‍ෂ මහතා ද දුරකථනයෙන් සාකච්ඡා කර තිබිණි. එසේම රටේ ප්‍රධාන පුවත බවට රතුපස්‌වල පත් වී තිබිණි. බ්‍රිගේඩියර් දේශප්‍රිය ගුණවර්ධනගේ අණ දීම යටතේ යුද හමුදාව දිගටම කර්මාන්ත ශාලාවට ආරක්‍ෂාව ලබාදෙන අතර සිද්ධියේ රැඳී සිටියි.
අගෝස්‌තු 1
වැලිවේරියේ පාරවල් වසාගෙන දින ගණනක්‌ සිටි විරෝධතාකරුවන් බැලුම්මහර මංසන්ධියට පැමිණෙයි. නුවර – කොළඹ ප්‍රධාන මාර්ගය වසා දමමින් විරෝධතාවේ යෙදෙයි. පාර වසා ටෙන්ට්‌ ඉදිකර තිබෙන අතර මිනිපෙට්‌ටියක්‌ ද උද්ඝෝෂකයෝ රැගෙන යති.
මේ වන විට රාජ්‍ය ආරක්‍ෂක හා නාගරික සංවර්ධන අමාත්‍යංශයේ ලේකම් ගෝඨාභය රාජපක්‍ෂ මහතාගේ මූලිකත්වයෙන් කර්මාන්ත ශාලා බලධාරීන්, ගම්වාසීන්, රාජ්‍ය නිලධාරීන් අතර සාකච්ඡාවක්‌ කොළඹදී සිදුවෙයි. තත්ත්වය සමනය වන තෙක්‌ කර්මාන්ත ශාලාව වසා දැමීමට කර්මාන්ත ශාලා බලධාරීන් එහිදී එකඟවෙයි. විරෝධතාව අවසන් කිරීමට ගම්වාසී නියෝජිතයෝ එහිදී එකඟ වූහ.
ගමේ තත්ත්වය දරුණු අතට හැරෙමින් තිබුණි. බැලුම්මහර හන්දිය වසාගෙන විරෝධතාකරුවන් සිටියහ. ඊට මඳක්‌ ඔබ්බෙන් තිබූ වතුරුගම පාර අසලින් ගමනාගමන කටයුතු සඳහා ඉඩකඩ විවර කරන්නට ආරක්‍ෂක අංශ කටයුතු යෙදූහ. විරෝධතාකරුවන් එතැනට ද රැස්‌විය. විකල්පය ද වැසී ගිය කල මුළු පළාතේම ගමනාගමන කටයුතු අඩපණ විය. විරෝධතා දිනයේ සිටම ගම්වාසීන්ව පොළඹවන ලද්දේ අරගලයක්‌ ඉල්ලාය. අහිංසක ගම්වාසීන් යෑයි වහරන ලද වුවද මැර බලයක්‌ සේ ඔවුන්ගේ පෙළගැසීම ඒ වන විට එක්‌ව තිබුණි. පොලිසියට මෙම බලවේගය සීරුමාරු කිරීම අසීරු විය.
රතුපස්‌වලට මඳක්‌ නුදුරෙන් පිහිටි දොම්පෙ පොලිසියට ගම්වාසීන් ගිනි තබන ලද්දේ අතිශය චෞර කුඩ්ඩෙකු පොලිස්‌ පහරදීමකින් මියයැම නිසාය. ඒ මීට වසර දෙකකට පමණ ඉහතදීය.
නියෝජ්‍ය පොලිස්‌පතිවරුන් විසින් ජනතාවගෙන් ගුටි කෑ පොලිස්‌ නිලධාරීන්ට අණකර තිබුණේ තුවක්‌කු දුන්නේ වෙඩි කන්නට නොවන බවය. මෙවැනි කතා රාශියක්‌ ඒ වන විටත් කරලියේ තිබිණි. රතුපස්‌වලදී පොලිසියට සිදුවූයේ එයමය. පොලිසියේ කිසිදු හඬකට එහි ජනතාව කන් දුන්නේ නැත.
ජුලි 29 වැනිදා යුද හමුදාව හා පොලිස්‌ විශේෂ කාර්ය බළකාය නොයොදන්නට අහිංසක ගැමියන් කම්හල විනාශ කර එහි සේවකයන්ගේ ජීවිත බිලිගන්නට ද ඉඩ තිබිණි. පුදුමය වූයේ අයිතිවාසිකම්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය, ජීවත්වීමේ අයිතිය, පිපාසය ඇතුළු සියල්ල අවශ්‍ය වී තිබුණේ රතුපස්‌වල ගැමියාට පමණක්‌ වීමය. විරෝධතාකරුවන් සිරිසීවලී විද්‍යාලය අසල ළදරු පාසලක දරුවන් ද උද්ඝෝෂණ ව්‍යාපාරයේ වාඩිකරගෙන සිටියහ. ජීවත්වීම සඳහා ජලය ඉල්ලා පැමිණි බලවේගය මාධ්‍යට ඇසෙන සේ ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ මරාගෙන මැරෙන බවය. ආරක්‍ෂක ලේකම්වරයා මැදිහත් වී තත්ත්වය සංසිඳුවා තිබුණ ද විරෝධතාකරුවන් වගේ වගක්‌ නොමැතිව තම කාර්යයේ නිරතව සිටියෝය.
නුවර පාර මුළුමනින්ම වැසී යැම තුළ වතුරුගම පාර අසල මිරිස්‌වත්ත හන්දිය ගමනා ගමන කටයුතු සඳහා විවර කර දෙන්නට, පහරදීම මගින් විරෝධතාකරුවන් එලවීමට ද යුද හමුදාවට සිදුවිය.
ඊළඟ තැන වූයේ බැලුම්මහරය. එතැනදී විවෘත ලෙස සියලු විරෝධතාකරුවන් අමතන්නට හමුදාවට සිදුවිය. බ්‍රිගේඩියර් දේශප්‍රිය ගුණවර්ධන එහිදී ප්‍රකාශ කළේ විරෝධතාකරුවන්ට විසිර යන ලෙසය. අහිංසක ගැමියන් බ්‍රිගේඩියර් ගුණවර්ධන සමඟ වාද විවාද කරගත්තේ මෙතැනදීය. ජීවත්වීමට ජලය ඉල්ලා සිටි අහිංසක ගැමියකු බ්‍රිගේඩියර් ගුණවර්ධන වෙත ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ මෙතැනින් නොයන බවත් මරාගෙන මැරෙන බවත්ය.
කෙසේ හෝ අරියාදුවෙන්ම පාර ඇරගන්නට හමුදාව සමත් විය.
ඊළඟට විවෘත කළ යුතුව තිබුණේ වැලිවේරිය හන්දියයි. පාර විවෘත කිරීමට පොලිසියට හා හමුදාවට නිමා නොමැති ගල් වරුසාවකට මුහුණ දෙන්නට සිදුවිය. පොලිසිය විසින් කඳුළු ගෑස්‌ එල්ල කරන්නේ මේ අතරය. කඳුළු ගෑස්‌ වර්ෂාව කෙතරම් දරුණු වූවාද කිවහොත්, යුද හමුදාව පවා කඳුළු ගෑස්‌ මගින් පීඩාවට ලක්‌විය. එහෙත් විරෝධතාකරුවෝ නොසැළුණහ. පොලිසිය සතු කඳුළු ගෑස්‌ නිමාවට පත්විය. කරකියාගත නොහැකි වූ පොලිසිය තත්ත්වය සමනය කිරීම සඳහා හමුදාවට මුළුමනින්ම “බාර දෙන්නේ” මෙතැනදීය.
වැලිවේරිය දක්‌වා යන හමුදාවට හූ හඬින් ඇරඹි ගල්මුල් ප්‍රහාර දක්‌වා යන විරෝධතාවයකට මුහුණදෙන්නට සිදුවිය. හමුදා පහරකෑමෙන් විරෝධතාකරුවන් තුවාල ලැබුවා සේම, ගැමියන් වෙතින් හමුදාව ද තුවාල ලබන්නට පටන් ගත්තේය.
වැලිවේරිය නගරයේදී විරෝධතාකරුවන් අමතමින් බ්‍රිගේඩියර් ගුණවර්ධන ප්‍රකාශ කරන ලද්දේ පාර විවෘත කිරීමට අවශ්‍ය නිසා මහමගින් ඉවත් වන ලෙසය. බ්‍රිගේඩියර් ගුණවර්ධන ජනතාව අමතමින් සිටියදීම අසල සිටි තවත් හමුදා ප්‍රධානියකුට ආරක්‍ෂක ලේකම්වරයාගේ මැදිහත්වීමෙන් ප්‍රශ්නය විසඳුණු බව දැනගන්නට ලැබිණි. උඩට නැග ජනතාව අමතමින් සිටි බ්‍රිගේඩියර් ගුණවර්ධන පහළට බැඳ මෙම පණිවුඩය දැනගත් අතර යළිත් ඉහළට නැග මයික්‍රෙපෝනය මගින් ජනතාවට ඒ බව දැනුම් දුන්නේය. තත්ත්වය යම් සමථයකට පත්ව තිබිණි. ගැමියන්ට විසඳුම් ලැබුණ ද වෙනිග්‍රෝස්‌ ආයතනයෙන් ඉවත් කරන ලද “රතු චණ්‌ඩින්ට” ඒ පිළිතුර ප්‍රමාණවත් නොවීය. පාර විවෘත කිරීම සඳහා එකඟතාවක පැමිණ හමුදාව විසින් මහමඟ දමා තිබූ බාධක ඉවත් කිරීමට පැමිණෙන විට “රතු චණ්‌ඩින්” මහහඬින් පැවසුවේ තමන් මහමගින් ඉවත් නොවන බවය. ඒ සමඟම කලින් සූදානම් කරගෙන තිබූ ගල්මුල්, වැලි පිරවූ බෝතල් ආදියෙන් හමුදාවන්ට ප්‍රහාර එල්ල විය. ඊට පෙර දිනයේදී ජලය බීමට නොහැකි නිසාදොa විරෝධතාකරුවන් අරක්‌කු කේස්‌ විස්‌සක්‌ හිස්‌කර තිබිණි. අංක තහඩු නොමැති කැබ් රථ මගින් ඒවා ප්‍රවාහනය කර තිබිණි. යම් ප්‍රශ්නයක්‌ තිබුණා යෑයි සිතුවද විරෝධතා දැක්‌විය යුතු තත්ත්වයට එහා ගොස්‌ රතුපස්‌වල ත්‍රස්‌තවාදය බිහිවන්නේ මේ සමඟය. පොලු මුගුරු, ගල්මුල් ප්‍රහාර සමඟ තත්ත්වයට මුහුණදීම හමුදාවට අසීරු විය. පෙට්‍රල් බෝම්බ ප්‍රහාර ද හමුදාව දෙසට එල්ල විය. අසල තිබූ ඉන්ධන පිරවුම්හල වෙත පෙට්‌රල් බෝම්බ ප්‍රහාර තුනක්‌ පමණ එල්ල විය. එය සේවකයන් මගින් ගිනි නිවන උපකරණ යොදා නිවා නොදමන්නට මහා අග්නියකින් පළාතම වැසී යන්නට ඉඩ තිබුණි. අමාත්‍ය නිමල් සිරිපාල සිල්වා මහතා පාර්ලිමේන්තුවේදී ප්‍රකාශ කළ පරිදි වෙඩි ප්‍රහාර ද හමුදාව දෙසට එල්ල වී තිබේ. හමුදා සෙබළුන්ගේ සීමාව ඉක්‌මවා යන්නේ එතැනිනි. මාධ්‍යකරුවකුගේ කැමරාව හමුදාව විසින් බිඳ දමන ලද්දේය. එතැනින් පසු වෙඩි ප්‍රහාර එල්ල විය.
මේ වන විට ප්‍රදේශවාසීන් තිදෙනකුගේ ජීවිත විනාශ වී තිබේ. හමුදා සෙබළුන් විස්‌සකට වඩා තුවාල වී තිබේ.
නමුත් ඇසෙන්නේ එක්‌ කරුණක්‌ පමණකි. මාධ්‍ය විසින් ආවරණය කර රටටම බෙදන්නේ ද එයම පමණි. රතුපස්‌වල මිනිස්‌සුන්ට හමුදාව වෙඩි තිබ්බා, මරා දැම්මා. හමුදාවට එල්ල වූ ප්‍රහාරය ගැන කිසිදු කතාවක්‌ නැත. සමහරු කීවේ රතුපස්‌වල නන්දිකඩාල් කලපුවක්‌ බවට පත්කරන ලද බවය. රටම මිලිටරි යාන්ත්‍රණයකට යටත් කර ඇති බවය. හමුදාපතිවරයකු ජනාධිපති කරන්නට මීට වසර තුනහමාරකට පෙර උත්සාහ දැරූ පිරිසට මිලිටරිකරණයක්‌ ගැන හඬ නගමින් සිටියේය. ලසන්ත වික්‍රමතුංග මරා දමන ලදැයි, උපාලි තෙන්නකේන්ව කපා දමන ලදැයි, කීත් නොයාර්ට පහර දෙන ලදැයි රටම දන්නා මිලිටරිකරණය, ජනාධිපති කරන්නට හැදූ පිරිස කැමරාවක්‌ පොලොවේ ගැසීම මාධ්‍යයට කරන ලද ලොකුම හිංසනය ලෙස අරුත්ගන්වමින් තිබිණි.
තුවක්‌කු පත්තුවන්නේ ඉබේ නොවේ. කොකාට අත තබන මිනිසා අනුවය. ශ්‍රී ලංකා හමුදාව ලෝකයේම විනයවත් හමුදාවක්‌ ලෙස ප්‍රසංශා ලැබ තිබේ. යුද සමයේදී එල්. ටී. ටී. ඊ. තුවක්‌කුවට ප්‍රේම කරමින්, හමුදා තුවක්‌කුවට වෛර කරන ලද එන්. ජී. ඕ. නඩය හමුදාවට එරෙහි යළිත් පිටියට බැස්‌සේය.
ජීවිත අමිලය. රතු චණ්‌ඩින්ගේ වැඩවලට අහිංසකයන් පළි ද නැත. සිද්ධියක්‌ ඛේදවාචකයක්‌ කරන ලද්දේ මිනිසුන් විසිනි. එහිදී මියයන ලද්දේ මනුෂ්‍යකමය. හමුදාවෝ ද මනුෂ්‍යයෝය. ඔවුන්ගේ ජීවිත ද ජීවිතය. වතුර ඉල්ලා කරන අරගලයට විසඳුමක්‌ ලැබී තිබියදීත් මරාගෙන මැරෙන්නට ඉල්ලු පිරිස්‌ “නිදොස්‌ය.” මෙතැනදී යම් සෙයකින් හමුදා භටයකු මළේ නම්, වැඩේ බැලන්ස්‌ය. ඒකපාර්ශ්වික වාර්තාකරණය විසින් සියලු වගකීම හමුදාව වෙතට දමා අත පිසදාගෙන තිබේ. මෙය තවත් චැනල් ෙµda පන්නයේ මාධ්‍ය මෙහෙයුමකි.
වැඩිදුර විස්‌තර නොසොයන්නාට සිද්ධිය පෙනෙන්නේ ‘හමුදාව ආවා, වෙඩි තිබ්බා’ යන ළදරු මනසේ සාධනයකි. නොදැනුවත්කම, සංවිධානාත්මක කඩාකප්පල්කාරීන් පිරිසක්‌ ඉදිරියට පැමිණුනි. නොඉවසිලිවන්තකම ද අනුපානයට එක්‌වී තිබිණි. රතු දේශපාලනයේ වෛරය හොඳ පදනමට තිබුණි. අනෙකා ද ඇවිස්‌සුණි. ප්‍රතිඵලවය ඛේජනකය. තමන්ගේ දේශපාලන ගිම්හානයට රතුපස්‌වල වසන්තයක්‌ කර කැඳවා ගන්නට රත්තන්ට අවශ්‍ය වී තිබිණි.
මෙතැනදී කිවයුතුම දෙයක්‌ වන්නේ හමුදාව සතු අවම අවි බලය තවමත් ටී පනස්‌හයේ තිබීමය. හමුදාව තම ආරක්‍ෂාවට භාවිතා කරන ලද්දේ එයය. පැමිණ සිටි හමුදාව හරියට වෙඩි තිබ්බා නම් රතුපස්‌වල දෙවැනි අරන්තලාවක්‌ බඳු වීමට තිබිණි.
යමෙකුට සියල්ල වැඩක්‌ නැති ඒවා වන්නට පුළුවන. පී. එච්. අගය, විරෝධතාකරුවන්ගේ ක්‍රියා, ප්‍රාණ ඇපයට ලක්‌වූ ජනතාව, ළමුන් වැනි දේ ඔවුන්ට වැඩක්‌ නැත. වැඩක්‌ තිබෙන්නේ හමුදාව අතින් මළ ගණනය. ගණන ඉහළ යන්නට යන්නට ඔවුන්ට සතුටුය. රතුපස්‌වල ගම්මුන්ගේ දුක ගැන කතා කරන කොළඹ සිටින්නන් පිරිසකට මෙය තවත් 20-20 තරගයකට වඩා වෙනසක්‌ නැත.
ඒ පස්‌ රතු වූයේ ලේවලිනි. සිද්ධියට පසුදා දිවයින කතුවැකිය සනිටුහන් වූයේ ඒ සිරස්‌තලයෙනි.
ඒ ලෙය වැගිරුණේ රතු දේශපාලනයෙනි.
සමාප්තිය ලෙස ඒ වැකිය සනිටුහන් කොට තබමු.

– මනෝඡ් අබයදීර/Divaina

උපුටා ගැනීම - August 12, 2013 at 12:01 am | lanka C news

ඩෙංගු රෝගීන් 20,000ට ලංවෙයි


ඩෙංගු රෝගීන් 20,000ට ලංවෙයි..

ගත වූ මාස 8 තුළ දී ඩෙංගු බවට සැකකෙරෙන රෝගීන් 18973ක් දිවයින මුළුල්ලෙන්ම වසංගත රෝග විද්‍යා ඒකකයට වාර්තා වී ඇත.
ඩෙංගු රෝගීන්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් 49.62ක් පමණ වාර්තා වූයේ බස්නාහිර පළාතෙනි. වැඩි ම ඩෙංගු රෝගීන් සංඛ්‍යාවක් වාර්තා වී ඇත්තේ 4 වන සතිය තුළදීය.


මදුරුවන් බෝවීමට ඉඩ ඇති ස්ථාන පරිසරයෙන් අඛණ්ඩව ඉවත් කිරීම්‍ අවශ්‍යතාව මෙම තත්ත්වය මඟින් පෙන්නුම් කෙරේ. එමෙන්ම උණ රෝගය වැළඳීමෙන් දින තුනක් ඉකුත් වූ පසුත් රෝගය පවතී නම් වෛද්‍ය ප්‍රතිකාර ලබා ගැනීම වැදගත් වන බව වසංගත රෝග විද්‍යා ඒකකය පවසයි.



උපුටා ගැනිම - August 21, 2015 at 2:06 am | lanka C news

Tuesday, August 18, 2015

අපවිත‍්‍ර වූ ගංගාවකින් විෂ අපද්‍රව්‍ය රොන් බොර නිව් මෙක්සිකෝවට ගලායයි -

නිරිතදිග කොලරාඩෝ ප‍්‍රාන්තයේ ගංගාවකට එක්වූ විෂ අපද්‍රව්‍ය ප‍්‍රාන්ත සීමාව පසුකරමින් නිව් මෙක්සිකෝ ප‍්‍රාන්තය කරා ගලා යමින් ඇතැයි වාර්තා වේ.

පසුගියදා ඇමරිකානු පරිසර ආරක්‍ෂණ ආයතනය ඉඩම් ගොඩකිරීම්, කැණීම් හා ආරක්‍ෂණය පිළිබඳ ආයතනය හා එක්ව ගෝල්ඞ් කිං පතලේ සිදුකළ පරීක්‍ෂණයකදී අපවිත‍්‍ර ජලය නවතා තිබූ අබලන් වේල්ලක් අත්වැරදීමකින් විනාශවීම මගින් ආසනික් හා ඊයම් ආදී විෂ රසායන අඩංගු අපවිත‍්‍ර ජලය ඇනිමාස් ගංගාවට එක්වීම ආරම්භ විය.

1923දී අතහැර දැමූ ගෝල්ඞ් කිං පතලේ සිරව තිබූ අපවිත‍්‍ර ජලය ආරක්‍ෂිතව ඉවත් කළ හැකි මාර්ගයක් සෙවීම මෙම පර්යේෂණයේ අරමුණ වූ බව පැවසේ.

කෙසේවෙතත් මේ වන විට විෂ අපද්‍රව්‍ය ගැලූම් මිලියනයකට අධික ප‍්‍රමාණයක් ජල ධාරාවට එක්ව ඇති අතර කහ පැහැති විෂ රොන් බොර නිව් මෙක්සිකෝහි ඇස්ටෙක් නගරය කරා ළගා වී ඇත.

ගංගාවෙන් ලබාගන්නා ජල සැපයුම් මේ වන විට අත්හිටුවා ඇති අතර ජනතාව එය කරා යාමද නවතා දමා ඇතැයි පැවසේ.

මෙම සිදුවීමෙන් ගංගාව කොතෙක් දුරට අපවිත‍්‍රවී ඇති දැයි සොයා බැලීම සඳහා මේ වන විට පර්යේෂණ අරඹා ඇතැයි පවසා ඇති පරිසර ආරක්‍ෂණ ආයතනය දක්වා ඇත්තේ මෙය බරපතල තත්වයක් වන බවයි.

ආසනික් අධික ලෙස ශරීරගත වීමෙන් අන්ධ බව, පක්‍ෂඝාතය සහ පිළිකා ඇතිවිය හැකි අතර ඊයම් විෂ වීමෙන් මාංශ පේශි හා දෘෂ්ටි ආබාධ ඇතිවිය හැකිය.

උපුටා ගැනීම -   lanka C news - August 18, 2015 at 3:25 am 

 See more at: https://lankacnews.com/sinhala/foreign-news/134854/#sthash.fdrfBEC9.dpuf

Thursday, August 6, 2015

පරිසරවේදීන් කමාන්ඩෝ ෆෝ වීල් රැළියට එරෙහි වෙයි




පරිසර හා සොබාදහම් අධ්‍යයන මධ්‍යස්ථානය මේ සම්බන්ධයෙන් මානව හිමිකම් කොමිසමට පැමිණිලි කර ඇති අතර කොමාන්ඩෝ බලකාය, මධ්‍යම පරිසර අධිකාරි, වෙරළ සංරක්ෂණ අධිකාරිය මෙම පැමිණිල්ලේ වග උත්තර කරුවන් ලෙස නම් කර ඇත.


එහිදී අදහස් දැක්වූ පරිසර හා සොබාදහම් අධ්‍යයන මධ්‍යස්ථානයේ සම්බන්ධීකාරක, පරිසරවේදී රවීන්ද්‍ර කාරියවසම් මහතා පවසා සිටියේ



කොමාන්ඩෝ බලකායේ සංවිධානයෙන් මෙම සිව්බල මෝටර් රථ රැළිය පරිසරවේදීන්ගේ විරෝධය නොසලකා පසුගිය දෙවැනිදා ආරම්භ කරල තියෙනවා.



ලංකාවේ උතුරු, නැගෙනහිර, ඌව පළාත්වල වටිනා වනාන්තර හරහා තමයි සංවිධායකයන් මෙම රැළියේ මාර්ගය සකස් කරල තියෙන්නෙ.



එම ප්‍රදේශවල වෙරළ තීර, කළපු, ළඳුකැලෑ, රක්ෂිත අභයභූමි හරහා පරිසරයට දැවැන්ත විනාශයක් සිදුකරමින් ඔවුන් කිලෝමීටර් 775 ක දුරක් ගමන් කරනවා. ක්‍රීඩා සංචාරක කර්මාන්තයට මුවාවෙමින් පරිසරයට හානි කිරීම ලංකාවෙ දැන් අලූ‍ත් සම්ප්‍රදායක් බවට පත්වෙලා තියනවා.



කොමාන්ඩෝ රෙජිමේන්තුව පරිසරය ගැන නොසලකා දෙවන වරටත් මෙය සිදුකිරීමට ලැජ්ජා සහගත ක්‍රියාවක්. පරිසරවේදීන් විදියට අපි අද මේ සම්බන්ධයෙන් මානව හිමිකම් කොමිසමට පැමිණිල්ලක් ඉදිරිපත් කළා



අපි අවධානයෙන් ඉන්නවා බලධාරීන් ගන්න ක්‍රියාමාර්ග මොනවද කියන එක සම්බන්ධයෙන්.
උපුටා ගැනීම - eethalayanews.com

Tuesday, July 21, 2015

දහස් ගණනකට මරුකැඳවූ ඉන්දියාවේ උණුසුම (2015 ජුනි)

පසුගිය දිනවල (2015 ජුනි) ඉන්දියාවේ ඇතැම් ප‍්‍රාන්තවලට බලපාන දැඩි උණුසුම් තත්ත්වය හේතුවෙන් මේ ලිපිය ලියන මොහොත වන විට සිදුවූ මරණ සංඛ්‍යාව  1118 දක්වා ඉහළ ගොස් ඇතැයි වාර්තා වෙනවා. නව දිල්ලි නුවර සෙල්සියස් අංශක 50ක පමණ උෂ්ණත්වයක් පවතින අතර තාර යෙදූ ඇතැම් මංමාවත් දැඩි උණුසුම නිසා දියවෙමින් තිබෙන බවද වාර්තා වෙනවා. 

උණුසුම් සහගත තත්ත්වය වැඩි වශයෙන්ම බලපා ඇත්තේ ඉන්දියාවේ අගනුවර වන නව දිල්ලිය, මධ්‍ය ප‍්‍රදේශය, ආන්ද්‍රා ප‍්‍රදේශ් හා තෙලන්ගනා යන ප‍්‍රාන්තවලටයි. වෙනත් වසරවල නවදිල්ලියේ පැවැති උෂ්ණත්වයට වඩා මෙවර උෂ්ණත්වය අංශක හතරකින් පමණ ඉහළ ගොස් තිබෙනවා. මින් ඉහත එහි වැඩිම  උෂ්ණත්වයක් වාර්තා වී තිබුණේ 1944 මැයි මාසයේ. එය සෙල්සියස් අංශක 47.2ක්. ඉන්දියාවේ මෙතෙක් වාර්තා වී ඇති වැඩිම උෂ්ණත්වය පැවතියේ 1956 අල්වාර් නගරයේ. එය සෙල්සියස් අංශක 50.6ක්. කලින් වසරවල වාර්තා වූ මරණ සංඛ්‍යාවට වඩා වැඩි මරණ සංඛ්‍යාවක් මෙවර වාර්තා වී තිබෙනවා. පසුගිය සතියේ අන්ද්‍රා ප‍්‍රදේශයේ පමණක් පුද්ගලයන් 551 දෙනකු මිය ගොස් තිබෙනවා.




සාමාන්‍යයෙන් ඉන්දියාවේ උතුරු, බටහිර සහ මධ්‍යම ප‍්‍රදේශවලට අපේ‍්‍රල් සිට ජූලි මාසය දක්වා උණුසුම් සහිත කාලගුණයක් පවතින අතර ඉන්දියානු කාලගුණ දෙපාර්තමේන්තුව ප‍්‍රකාශ කොට තිබුණේ මේ වසරේ එය ඉහළ ගොස් ඇති බවයි. බොහෝ ප‍්‍රදේශවල උෂ්ණත්වය සෙල්සියස් අංශක 45ත් 48ත් (ෆැරන්හයිට් අංශක 118ක් පමණ) වැනි පරාසයක පැවැති අතර, ජීවිත ගණනාවක් අහිමි වී ඇත්තේ විජලනය හා සූර්ය ආඝාතය (Sun Stroke) හේතුවෙන්. දැඩි උණුසුම මෙන්ම වියළි සුළඟද ජනතාව පීඩාවට පත් කර තිබෙනවා. ක`දුකර ප‍්‍රදේශ පවා උණුසුම් වී ඇති බව පවසන ඉන්දියානු කාලගුණ විද්‍යා අධ්‍යක්ෂ බී. කේ. යාදව් ‘‘තවත් දින හතරක් හෝ පහක් මේ අධික උණුසුම් බව පවතීවි. පාකිස්ථානයේද සෙල්සියස් අංශක 50ක පමණ උෂ්ණත්වයක් පවතිනවා. උණුසුම් තාප තරංග ඉන්දියාවට එන්නේ එහි සිටයි. මෙම තාප තරංග හේතුවෙන් සාමාන්‍යයෙන් පවතින උෂ්ණත්වයට වඩා සෙල්සියස් අංශක පහක පමණ වැඩිවීමක් ඇතිවී තිබෙනවා. දසක තුනකට පසුවයි මෙවැනි තත්ත්වයක් ඇති වුණේ.’’


නිවාස නොමැති පුද්ගලයන්, ඉදිකිරීම් ක්ෂේත‍්‍රයේ කම්කරුවන්, සංක‍්‍රමණික කම්කරුවන්, අනාථයන්, සිඟන්නන් සහ වයස්ගත පුද්ගලයන් දැඩි උෂ්ණත්වයේ ගොදුරු බවට පත්වී තිබෙනවා. අධික දාහය දරාගත නොහැකි බොහෝ පුද්ගලයන් ක්ලාන්තය හා වෙනත් රෝගවලට බ`දුන්වන අතර ප‍්‍රාදේශීය රෝහල් රෝගීන්ගෙන් පිරී ගොස් ඇති බවයි සී.එන්.එන්. රූපවාහිනිය ස`දහන් කළේ. ජනතාව විජලනයෙන් ගලවා ගැනීම ස`දහා සෑම නගරයකම පාහේ ජලය සහ මෝරු පානය බෙදා හරින බවද එම රූපවාහිනිය ස`දහන් කළා. මිය ගිය පුද්ගලයන් වෙනුවෙන් මේ වන විට ඩොලර් 1000ක පමණ මුදලක් වන්දි වශයෙන් ඔවුන්ගේ ඥාතීන්ට ගෙවීමට කටයුතු කර ඇති බව ප‍්‍රාදේශීය බලධාරීන් ප‍්‍රකාශ කළා.


දැඩි උණුසුම නිසා  කොල්කොතාවේ කුලී රථ රියදුරකු මිය යාම හේතුවෙන් සියලූ කුලී රථ රියදුරන් උදෑසන 11 සිට සවස 4 වන තෙක් වාහන ධාවනයෙන් වැළකී සිටිනවා. වරින්වර විදුලි බලය විසන්ධි කිරීම නිසා බොහෝ වෙළෙ`ද සල් වසා දමලා. තමන්ගේම විදුලි ජනක යන්ත‍්‍ර ඇති මහා පරිමාණ වෙළෙ`ද සංකීර්ණවල දැඩි තදබදයක් ඇතිවී තිබෙනුයේ භාණ්ඩ මිලදී ගැනීමට පැමිණෙන පිරිස නිසා නොවෙයි. දැඩි උණුසුමින් බේරීම ස`දහා වායු සමීකරණය කොට ඇති මෙම ගොඩනැඟිලිවලට මිනිසුන් එක්රැස් වීම නිසයි. බොහෝ ජනාකීර්ණ ප‍්‍රදේශ හා මංමාවත් දහවල් කාලයේ  ජනශූන්‍ය බවට පත් වී තිබෙනවා. දැඩි උණුසුමින් ගැලවී සිටීමට ගතයුතු කි‍්‍රයාමාර්ග පිළිබ`දව ජනතාව දැනුම්වත් කිරීමේ විවිධ වැඩසටහන් කි‍්‍රයාත්මක කරන බව ආපදා කළමනාකරණ කොමසාරිස්වරයා ප‍්‍රකාශ කළා.


කෝටි 120ක් (බිලියන 1.2ක්) වන ඉන්දියාවේ ජනගහනයෙන් තුනෙන් එකකට පමණ විදුලිය පහසුකම් ඇත්තේ නැහැ. එහෙයින් මේ පිරිසට අවම වශයෙන් විදුලි පංකාවක් හෝ භාවිත කිරීමේ හැකියාවක් නැහැ. වායු සමීකරණ භාවිත කරන පිරිසටද වැඩි කාලයක් ඒවා භාවිත කළ නොහැකි වී ඇත්තේ විදුලි පරිභෝජනය ඉහළ යාම මත වරින් වර විදුලිය කප්පාදුව සිදුවන බැවිනුයි. මේ නිසා බොහෝ ප‍්‍රදේශවල තත්ත්වය තවත් දරුණු අතට හැරෙමින් පවතිනවා. උෂ්ණත්වයෙන් දැඩි ලෙස පීඩා වි`දින්නේ දිළින්දන්. පදික වේදිකාවේ  වෙළෙන්දියක වන පී. ගන්ගම්මා කියා සිටියේ දාහය කෙතරම් දැඩි වුවද තමාට නිවසට වී සිටිය නොහැකි බවයි. දැඩි ජීවන අරගලයක නිරත වන බොහෝ මිනිසුන් හා ගැහැනුන් මරණය පෙනි පෙනී වුවද ජීවත් වීමට අරගල කරනවා. දැඩි උණුසුම නිසා තම හිස මත විශාල බරක් පටවා ඇති බවක් දැනෙන බව පවසන ගන්ගම්මා  තම දරු පවුල ජීවත් කරවන්නේ පදික වේදිකාවේ වෙළෙ`දාමින් උපයන සුළු මුදලින් බවත්, නිවෙසට වී සිටියොත් සියල්ලන් කුසගින්නේ බවත් කියා සිටියා. ‘65 හැවිරිදි මා දියවැඩියා රෝගියෙක්. මගේ සැමියා මියගොසින්. දරු පවුල රැුකබලා ගැනීමට මේ වෙළෙ`දාම කරනවා.’ අය පවසා තිබුණා.


ඉන්දියානු ආපදා කළමනාකරණ නිලධාරීන් මහජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටිනුයේ උදෑසන 10 සිට සවස 4 වන තෙක් නිවෙස්වලට වී සිටින ලෙසයි. කපු ඇ`දුම් අ`දින ලෙසටත්, එළිමහනට යන විට හිස් වැසුම් හෝ කුඩ හෝ භාවිත කරන ලෙසටත් ඔවුන් ජනතාවගෙන් ඉල්ලා සිටිනවා. සාමාන්‍යයෙන් උදෑසන 8 පමණ වන විට දැඩි උණුසුමක් දැනෙන බවත් අධික දහදිය නිසා සිරුරේ ශක්තිය හීන වන බවත් ජනතාව ප‍්‍රකාශ කරනවා.


මෙම උණුසුම් සහගත කාලගුණික තත්ත්වය පාලනය කළ හැකි වන්නේ ඉදිරියේදී ඇතිවන මෝසම් වැසිවලින් පමණයි. මැයි මස අවසානය වන විට කේරල ප‍්‍රදේශයට මෝසම් වැසි ඇතිවිය හැකි බවත් ජූනි මස මුල් සතිය වන විට ආන්ද්‍රා සහ තෙලන්ගනා ප‍්‍රාන්තවලට වැසි අපේක්ෂා කළ හැකි බවත් ඉන්දීය කාලගුණ විද්‍යා දෙපාර්තමේන්තුව ප‍්‍රකාශ කරනවා.


මින් ඉහත හයිද්‍රබාදයේ සහ දකුණු ඉන්දියාවේ අධික උෂ්ණත්වයක් පැවතියේ දින පහක් වැනි කාලයක් පමණි. එහෙත් අනාගතයේ එය දින 40ක පමණ කාලයක් පවතිනු ඇතැයි කාලගුණ විද්‍යාඥයන් පෙන්වා දෙනවා. ඔවුන් මෙම නිගමනයට එළැඹ තිබෙන්නේ. පරිසරයට නිකුත් කරන අධික දුම් ප‍්‍රමාණය ගණනය කරමිනුයි. 2050 වන විට 40% සිට 70% අතර ප‍්‍රමාණයකින් පරිසරයට කාබන් නිකුත් කිරීම සීමා කළ යුතු බවත් එසේ නොවුවහොත් උණුසුම තව දුරටත් වර්ධනය විය හැකි බවටත් පෙන්වා දෙන ඔවුන් එල්නිනෝ බලපෑම මඟින්  ඇතිවන පැසිපික් කලාපයේ සාගර උණුසුම වර්ධනය වීමද ආසියානු කලාපයේ උණුසුම වර්ධනය වීමට බලපාන බවද පෙන්වා දෙනවා. 

උපුටා ගැනීම - ලංකාදීප, 2015-06-05 http://www.lankadeepa.lk/index.php/articles/322574
There was an error in this gadget

R C D