Tuesday, September 19, 2017

ඕසෝන් දිනය 2017-09-16


2017 වර්ෂයේ  ඕසෝන් දින තේමාව වන්නේ: Caring for all life under the sun යන්නය. එහි සිංහල තේරුම සූර්යයා යට සියළු ජීවිත රැකබලා ගැනීමයි.

ලංකාදීපය විසින්  2014 ඕසෝන් දිනය වෙනුවෙන් ඕසෝන් වායුව සම්බන්ධව සකස් කරන ලද වීඩියෝවක් මුදා හැර ඇති අතර එය පහතින් නැරඹිය හැකිය.

Monday, September 4, 2017

පොලිතීන් තහනම (ගැසට් නිවේදනය සහිතයි)

පොලිතීන් සහ ඒ ආශ්‍රිත භාණ්ඩ නිපදවීම සහ විකිණීම තහනම් කිරීමට අදාල ගැසට් නිවේදන 06ක් රජය විසින් සැප්තැම්බර් 01 දා   නිකුත් කර තිබේ. ජනාධිපති මෛත්‍රීපාල සිරිසේන මහතාගේ අත්සනින් යුතුව අදාල ගැසට් නිවේදන 06 නිකුත් කර ඇත.

එම ගැසට් නිවේදන වලට අනුව 

01. මයික්රෝන 20 හෝ ඊට අඩු පොලිතීන් හෝ පොලිතීන් නිෂ්පාදන නිපදවීම, විකිණිම, නොමිලේ ලබාදීම සහ භාවිතය -  අංක 2034/33 ගැසට් කිවේදනය

 02. ආහාර දවටන හෙවත් ලන්ච් ෂීට්  නිපදවීම, විකිණිම, නොමිලේ ලබාදීම, හෝ භාවිතය  - අංක 2034/34 ගැසට් නිවේදනය

03. වැඩි ඝනත්වයෙන් යුතු පොලිඑතලීන් අමුද්‍රව්‍යයක් ලෙස යොදා ගෙන මළු නිෂ්පාදනය, විකිණිම, නොමිලේ ලබාදීම, ප්‍රදර්ශනය කිරිම හෝ භාවිත කිරිම -  අංක 2034/35 ගැසට් නිවේදනය

04. කිසිදු තැනැත්තෙකු ප්ලාස්ටික් අඩංගු කසල හෝ පහසුවෙන් දැවෙන වෙනත් ද්‍රව්‍ය එළිමහනේ පිළීස්සීමට ඉඩ සැලැස්වීම හෝ ඊට අවසර ලබාදීම  -  අංක 2034/36 ගැසට් නිවේදනය

05. සියලුම ආකාරයේ පොලිඑතිලින්, පොලිප්රොටපිලින්,පොලිඑතිලීන් නිෂ්පාදන හෝ පොලිප්රො,පිලින් නිෂ්පාදන දේශපාලන, සාමාජියීය, ආගමික, ජාතික, සංස්කෘතික හෝ වෙනත් යම් උත්සව හෝ අවස්ථාවලදී සැරසිලි සදහා භාවිතය. -  අංක 2034/37 ගැසට් නිවේදනය

06. ප්‍රසාරිත පොලිස්ටයිරින් වලින් ආහාර ඇසුරුම් පෙට්ටි, පිඟන්, කෝප්ප, හා හැඳි නිෂ්පාදනය සහ රට තුළ විකිණීම, විකිණිම සඳහා අපර්ණය, නොමිලේ ලබා දීම, ප්‍රදර්ශනය හෝ භාවිතය - අංක 2034/38 ගැසට් නිවේදනය

යන්න තහනම් කර ඇත.

මෙම ගැසට් නිවේදන මගින් 2017 සැප්තැම්බර් 01 දින සිට පොලිතීන් භාවිතය තහනම් කළ ද එළඹෙන 2018 ජනවාරි මස 01 වනදා දක්වා සහන කාලයක් ලබා දී ඇති බව සඳහන් වේ. 

පොලිතීන් තහනම පිළිබඳව පස්ගිය වකවානුවේ වෙබ් අඩවි වාර්තා කළ කරුණු පහතින් දක්වා ඇත.


ලෝකෙ වටේ පොලිතීන් බෑග් තහනම් කරපු හැටි

1994 ඩෙන්මාකය බෑග් වලට බද්දක් - භාවිතය හරි අඩකින් අඩු වීම යුරෝපා සංගමයේ බෑග් අඩුවෙන්ම භාවිතා කරන රට බවට පත් විය
89 – 98 ගංවතුර ගැලිම් වලදී කාණු අවහිරවීම නිසා ගංවතුර හානි වැැඩි වුනා. 1991දී බෑග් තහනම් කළ පළමු රට බවට බංගලාදේශය පත්වුණා. ඒත් මිල අඩු ආදේශක නොවිම සහ නීතිය ක්‍රියාත්මක නොවීම තුළ තවමත් භාවිත වේ.
2008 ඔලිම්පික් උළෙලට කලින් චීනයේ තහනම් කළා. ඔවුන්ට අනුව භාවිතය 60% අඩුවෙලා. තෙල් ටොන් මිලියන 4.8ක් ඉතිරි ඇති බව කියයි.

ලංකාදීප පුවත්පත

ලන්ච් ෂීට් කෝටි දෙකක් දිනපතා පරිසරයට
(විනීතා එම් ගමගේ)

කෑම එතීම සඳහා භාවිතා වන තුනී පොලිතින් (ලන්ච් ෂීට් ) කෝටි දෙකකට ආසන්න ප්‍රමාණයක් දිනපතා පරිසරයට එකතුවන බව මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය කියයි.  ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහණයද කෝටි දෙකක් වුවත් එක්පුද්ගලයකු දිනකට තුන්වේලක් හෝ ඊට වැඩි ගණනක් ආහාර ගැනීමේදී මෙම තත්ත්වය ඇතිවී තිබෙන බවත් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය කියයි. 
මෙරට එක් පුද්ගලයෙකු වසරකට භාවිතා කර ඉවතලන පොලිතින් ප්ලාස්ටික් ප්‍රමාණය කිලෝ ග්‍රෑම් 5.72 ක් වන බවත් කොළඹ දී එම ප්‍රමාණය කිලෝ ග්‍රෑම් 7.5 ක් වන බවත් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ සභාපති මහාචාර්ය මර්වින් ලාල් ධර්මසිරි මහතා එම අධිකාරියේ අද (12) පැවැති මාධ්‍ය හමුවක දී ප්‍රකාශ කළේය. රටේ ජනනය වන සමස්ත කසල ප්‍රමාණයෙන් 10% ත් 15% අතර ප්‍රමාණයක් පොලිතින් සහ ප්ලාස්ටික් වන බවත් හෙතෙම සඳහන්  කළේය.
2016 වසරේ ආනයනය කළ පොලිතින් සෑදිමේ අමුද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය කිලෝ ග්‍රෑම් 113500 ක් වූ  බව කී සභාපතිවරයා ඒ  සඳහා විදේශ විනිමය රුපියල් කෝටි දෙදහසක් වැය වී ඇතැයි ද පැවැසීය. එමෙන්ම ආනයනය කරන පොලිතින් අමුද්‍රව්‍ය ප්‍රමාණය සීඝ්‍රයෙන් වැඩිවෙමින් ඇතැයි ද ප්‍රකාශ කළේය. 
මෙසේ  කසලවලට එක්වන පොලිතින් ප්ලාස්ටික් වසර සියයක් ගියත් නොදිරන තත්ත්වයක් ඇතැයි කී සභාපතිවරයා නව නීති හා තහනම ගෙන එන්නට හේත-ු වූයේ මෙම තත්ත්වයන් යැයි ද සඳහන් කළේය



2017-07-12 දිනැති පුවත
දිනමිණ කතුවැකිය

අපට දැන් සිදු වී ඇත්තේ පොලිතින් හා ප්ලාස්ටික්වලින් ජීවිතය ඉල්ලා සිටින්නට ය. මේ ද්‍රව්‍ය දෙක ඒ තරමට ම අපේ ජීවිත ආක්‍රමණය කර තිබේ. අපේ බත්පත ඇත්තේ පොලිතීන් කොළයක් මත ය. ඖෂධ, සුවඳ විලවුන් පමණක් නොව; බීම වර්ග පවා ඇත්තේ ප්ලාස්ටික් බෝතල් තුළය. නැතහොත් එම රඳවන මත ය. පානීය ජලය පවා ප්ලාස්ටික් බෝතලයක බහා ඉදිරිපත් කිරීම අලුත් තාලය වී තිබේ. එහෙත් හොඳින් කල්පනා කර බලන විට පෙනී යන්නේ මාරයා අප ළඟට ම පැමිණ අපේ ඇ‍ඟේ දැවටෙන බව ය. පොලිතීන් හා ප්ලාස්ටික් යනු මිනිස් සංහතිය හා පරිසර පද්ධතිය විනාශ කරන ප්‍රධාන සාධකයක් බව හඳුනාගෙන බොහෝ කල් ය.

දිනකට එක නිවෙසක කුණු මුල්ලේ ගොඩ ගැසෙන පොලිතින් තොගය කොපමණ ද? ප්ලාස්ටික් තොගය කොපමණ ද? දිනකට ශ්‍රී ලංකාව තුළ සිලි බෑග් මිලියන විස්සක් භාවිත වන බව කියති. දිනකට ශ්‍රී ලංකාව තුළ ලන්ච් සීට් මිලියන පහළොවක් භාවිත වන බව ද කියති. අපේ ජීවිතත්; පරිසර පද්ධතියත් විනාශ වීමට මේ ධාරිතාව හොඳට ම ප්‍රමාණවත් ය. අපි වරෙක මේවා ආනයනය කරන්නෙමු. තව වරෙක නිෂ්පාදනය කරන්නෙමු. තවත් වරෙක ඒවායින් ප්‍රති - නිෂ්පාදන ඇති කරන්නෙමු. මේ සියල්ලෙන් ම සිදුවන්නේ මිනිස් සංහතියේ විනාශයට පාර කැපීම ය. විශේෂයෙන් පොලිතින් හා ප්ලාස්ටික් දහනයෙන් මතුවන විෂ වායුව පිළිකා ඇතුළු රෝග ගණනාවකට හේතුකාරක වන බව සොයාගෙන තිබේ.

වත්මන් ජනාධිපතිවරයා පරිසරය ගැනත් මිනිසාගේ සෞඛ්‍යය ගැනත් බලවත් සේ උනන්දු වන රාජ්‍ය නායකයෙකි. එතුමාගේ මඟ පෙන්වීම යටතේ පරිසර හිතකාමී නීති - රීති ගණනාවක් මෑතක සිට ක්‍රියාත්මක වෙයි. එම නීති - රීති ගණනාවට අලුතින් එකතුවන්නේ ලන්ච් සීට් හා සිලි කවර තහනම් කිරීම ය. සැප්තැම්බර් පළමුවන දා සිට ක්‍රියාත්මක වන නීතියට අනුව මයික්‍රෝන 20 හා ඊට අඩු පොලිතීන් හා ප්ලාස්ටික් වර්ග භාවිතය තහනම් ය. මේ ප්‍රමිතිය හඳුන්වා දී ඇත්තේ නොදිරන අපද්‍රව්‍ය මගින් මිනිස් ජීවිතවලට හා පරිසරයට සිදුවන හානිය වළක්වා ගැනීම සඳහා ය. අපහසුවෙන් වුව ක්‍රියාවට නංවා ගතහොත් බොහෝ ප්‍රතිඵල උදාකර ගත හැකි ය. රජය පෙන්වා දෙන අන්දමට මෙය දිගුකාලීන වැඩසටහනකි. එය අදියර තුනක් යටතේ ක්‍රියාත්මක වේ.

පළමු අදියර ක්‍රියාත්මක වන්නේ කඩිනම් වැඩසටහනක් ලෙස ය. ඊට අදාළ කරුණු හා සාධක දොළහක් හඳුන්වා දී තිබේ. ඒ අනුව ලන්ච් සීට් තහනම් ය. සිලි බෑග් ද තහනම් ය. ඒවා නිෂ්පාදනය කිරීම ද අත්හිටවනු ලැබේ. පහසුවෙන් දිරන නිසි ප්‍රමිතියට අනුව නිෂ්පාදනය කරන ලන්ච් සීට් හා සිලි බෑග් වෙනුවෙන් ද පරිසර අධිකාරියෙන් අනුමැතියක් ලබාගත යුතුය. මෙය වැදගත් පියවරකි. මෙතෙක් එබඳු නිෂ්පාදන සම්බන්ධයෙන් කිසිදු ආයතනයක් වගකීම ගත්තේ නැත. ව්‍යාපාරිකයන් තම අභිමතයට අනුව අදාළ භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කර තිබේ. අවම ලෙස මේ සම්බන්ධයෙන් ප්‍රමිතියක් ඇති කිරීම වුව අතිශය වැදගත් පියවරක් සේ සැලැකිය හැකි ය.

අන්තර්ජාතික පර්යේෂණ ආයතනයක් මෑතක දී කළ පර්යේෂණයක වාර්තාවකින් දක්වා ඇත්තේ දකුණු ආසියාවේ මුහුදට කසළ මුදාහරින ප්‍රධාන රටක් හැටියට ශ්‍රී ලංකාව සැලැකිය හැකි බව ය. අප මෙලෙස මුහුදට අත හරින කසළවලින් වැඩි ප්‍රමාණය පොලිතීන් හා ප්ලාස්ටික් වන්නට පුළුවන. ප්ලාස්ටික් බෝතලයක් දිරන්නට වසර දහස් ගණනක් ගතවන බව පර්යේෂණවලින් හෙළිදරව් වී තිබේ. එසේ දිරාපත් වීමට ලක්වන්නේ වුව පොලිතින් හා ප්ලාස්ටික් මුළුමනින් ම විනාශ නොවන බව සොයාගෙන තිබේ. ඊජිප්තුවේ පර්යේෂණ කණ්ඩායමක් ප්ලාස්ටික් ආහාරයට ගන්නා පණුවකු පිළිබඳ පර්යේෂණයක නිරත වුව එය සාර්ථක වූ බවක් පෙනෙන්නට නැත. දැනට ගත යුතු බුද්ධිමත් ම තීරණය වන්නේ පොලිතීන් හා ප්ලාස්ටික් භාවිතයෙන් වැළකීම පමණි.

පාරිභෝගික අයිතීන් සුරැකීමේ සංවිධානය කියා සිටින්නේ මේ ද්‍රව්‍ය දෙක හානිකර බව ඉඳුරා පිළිගන්නේ වුව ඊට අදාළ විකල්ප ද්‍රව්‍ය හඳුනා නොගැනීම නිසා ඉහත තහනම ඔස්සේ පාරිභෝගිකයා අපහසුවට පත්වන බව ය. මේ තර්කය පිළිගත නො හැකිය. පොළට, කඩයට, සුපර්මාර්කට් එකට යන පාරිභෝගිකයාට පන් මල්ලක් හෝ හම් මල්ලක් හෝ පාවිච්චි කළ හැකි ය. බත් එතීම සඳහා කෙසෙල් කොළ හෝ වෙනත් දේවල් භාවිත කළ හැකි ය. පිඟානක් තවත් පිඟානකින් වසා රෙදි කඩකින් බැඳගෙන කාර්යාල වෙත කෑම රැගෙන එන ක්‍රමයක් අදටත් භාවිත වෙයි. ඕනෑම දෙයක පහසුව ගැන පමණක් නොව; ප්‍රතිඵලය ගැන ද බැලිය යුතුය. මේ තහනම නිසා පාරිභෝගිකයා බලවත් අසීරුවට පත්වන්නේ යැයි සිතිය නො හැකි ය.

කෑගල්ල යනු රටේ ප්‍රධාන නගරයකි. දිනපතා දහස් ගණනක් විවිධ කටයුතු සඳහා නගරයට කඩා වදිති. එහි හෝටල් හා කඩ රාශියක් ද පවතී. මේ කිසිදු හෝටලයක ලන්ච් සීට් හා සිලි බෑග් භාවිත නොකරන බව කියති. කෑගල්ල නගරය එබඳු තීන්දුවකට පැමිණ ඇත්තේ මහජන අභිමතය පරිදි බව ද දැනගන්නට ලැබේ. මෙය ආදර්ශයක් ලෙස ගත හැකි ය. කෑගල්ලට ලන්ච් සීට් එපා නම්; අනෙක් නගරවලට ද ඒ ක්‍රමය අනුගමනය කළ හැකිය. නගරයෙන් - නගරයට මේ ක්‍රමය ක්‍රියාත්මක වුවහොත් පොලිතීන් ගැටලුව ඉබේ ම විස‍ඳෙනු ඇත. මහජනයාගේ ද සහයෝගය ඇතිව ක්‍රියාත්මක කළ හැකි මෙබඳු තවත් වැඩසටහන් ගැන සොයා බැලීම වැදගත් ය.

පොලිතීන් හා ප්ලාස්ටික් භාවිතය ව්‍යාප්ත වූයේ විවෘත ආර්ථිකයත් සමඟ ය. ආර්ථිකය පුළුල් වෙත් ම පරිභෝජනය ද සංකීර්ණ විය. එය නැවැත්විය හැකි ක්‍රියාවලියක් නොවේ. එහෙත් භාණ්ඩවල ගුණාත්මක භාවය විමැසීමේ දී එහි අසුරන හා දවටන ගැන වුව විමසා බැලෙන ක්‍රමයක් දැන් පවතී. දියුණු රටවල පාරිභෝගිකයා භාණ්ඩයක් මිලට ගනු ලබන්නේ ඒ සියල්ල විමැසීමෙන් පසු ය. අපේ රටේ ද සිදුවිය යුත්තේ පාරි‍භෝගිකයා දැනුවත් කිරීම යැයි සිතන්නට පුළුවන. ඒ අතර සිදුවෙමින් පවතින මහා විනාශය වැළැක්වීම සඳහා අලුත් නීති - රීති ද අවශ්‍ය වේ. සැප්තැම්බර් 01 දා සිට ක්‍රියාත්මක වීමට නියමිත අලුත් නීතියට මහජන සහයෝගය අවශ්‍ය වේ.



2017-07-04 ලිපිය 
විදුසර විශේෂාංග

පොලිතින් තහනමෙන් මෙවර වත් පලක්‌ වෙයි ද?

මයික්‍රෝන 20ට අඩු පොලිතින් වර්ග භාවිතය 2016 ජනවාරි 01 සිට නැවතත් තහනම් කරනු ලැබ තිබේ. මෙහි දී නැවතත් යන විශේෂණය යොදන ලද්දේ මේ තහනම මීට පෙර ද ක්‍රියාත්මක වූ බැවිනි. 2006 ඔක්‌තෝබර් 10 වැනි දා අඟහරුවාදා අංක 1465/5 දරන අතිවිශේෂ ගැසට්‌ නිවේදනය මගින් මේ තහනම ක්‍රියාත්මක කර තිබේ. එම නිවේදනයේ මෙසේ සඳහන් වේ.

"ඝනකමින් මයික්‍රෝන 20ක්‌ හෝ ඊට අඩු පොලිතින් හෝ පොලිතින් නිෂ්පාදනයක්‌ දේශීය භාවිතයට නිෂ්පාදනය විකිණීම හෝ භාවිතය තහනම් කෙරේ". 

පොලිතින් යන්නෙන් හැම ස්‌වරූපයක ම පොලිඑතිලින්, පොලිප්‍රොප්ලින්, පොලිස්‌ටයිරින්, පොලිවයිනයිල් ක්‌ලෝරයිඩ්, පොලිඑතිලින් ටෙරිප්තලේට්‌ හෝ වෙනත් සමාන අමුද්‍රව්‍ය භාවිතය, රැගෙන යැම, ඇසිරීම, එතීම හෝ ඇසුරුම් කිරීම සඳහා නිපදවනු ලබන නිෂ්පාදන ද ඇතූළත් වේ. ඝනකම අඩු පොලිතින් අලෙවිය හෝ වෙළෙ¹මේ දී පාවිච්චිය දඩුවම් ලද හැකි වරදකි. එයට දඩුවම එක්‌කෝ දෙවසරක සිරදඩුවමකි. නැත්නම් රුපියල් දස දහසක දඩයකි. සමහර විට මේ දඩුවම් දෙක ම ලබා දිය හැකි වේ. 

කෙසේ වෙනත් 2006 දී ගැසට්‌ කරන ලද මේ නීතිය දිගින් දිගට ම ක්‍රියාත්මක නො වී ය. එයට හේතුව පාරිභෝගිකයකු විසින් පවරන ලද නඩුවකි. එම නඩුව පවරන ලද්දේ වෙළෙඳ ආයතනයක්‌ උක්‌ත තහනම හේතු කොටගෙන නොමිලයේ බඩු ඇසුරුම් කර දීම ප්‍රතික්‌ෂේප කළ හෙයිනි. එනම් අවසාන ඇසුරුමේ දී කිසියම් මුදලක්‌ අය කිරීම හේතුවෙනි. එම නඩුව විසඳීමේ දී උපදෙස්‌ දෙනු ලැබුවේ භාණ්‌ඩ ඇසුරුම් කර දීම වෙළෙඳ ආයතනයේ යුතුකමක්‌ බවයි. එසේ ම පාරිභොගිකයා ගේ කැමැත්තකින් තොර ව මල්ලක්‌ සඳහා මිලක්‌ අය කිරීම වැරැද්දක්‌ බව ද පෙන්වා දෙන ලදි. එසේ වුව ද ගරු අධිකරණය කිසි විටක මයික්‍රෝන 20 නීතියට එරෙහි ප්‍රතිපාදනයක්‌ ඉදිරිපත් කර තිබුණේ ද නැත. 

එය එසේ වුව ද වානිජ ප්‍රජාව මෙය අර්ථකථනය කළේ තමන් ගේ වාසියට ලබා දුන් තීන්දුවක්‌ ලෙස ය. එයින් පසු මේ නීතිය ක්‍රියාත්මක වීම නිසි ලෙස සිදු නො වූ අතර වෙළෙන්දොa රිසි රිසි සේ පොලිතින් භාවිත කරන්නට වූ හ. 

ගරු අධිකරණය ඉතා ම නිරවද්‍ය ලෙස ක්‍රියාත්මක ව ඇතත් වෙනත් පාර්ශ්වයන් විසින් ලබා දෙන ලද සාවාද්‍ය අර්ථකථන මෙන්ම සිදු කරන ලද නුසුදුසු හෝ ප්‍රයෝගකාරී හෝ මන්දගාමී ක්‍රියා නිසා පොලිතින් ගැටලුව දිගින් දිගට ම ඉදිරියට ආවා මිස විසඳුමක්‌ ලැබුවේ නැත. එනිසා මේ වතාවේ හෝ නිවැරැදි ව විසඳුම ක්‍රියාවට නැංවීම අත්‍යවශ්‍ය වේ. 

ඇතැමෙක්‌ මේ නව නීතිය ද එතරම් ඵලදායි දෙයක්‌ නො වන බවට ද එය අලුත් ගැටලු ජනිත කරවීමට හේතු වන බවට ද තර්ක කරති. එවැනි එක්‌ තර්කයක්‌ වන්නේ ඝනකම වැඩි පොලිතින් පාවිච්චි කර නිපදවූ මලු ස්‌කන්ධයෙන් අධික නිසා පෙරට වඩා ස්‌කන්ධය අතින් වැඩි පොලිතින් ප්‍රමාණයක්‌ (සමහර විට පෙර මෙන් දෙගුණයක ස්‌කන්ධයක්‌) පරිසරයට එක්‌ වීම ය. ස්‌කන්ධයෙන් වැඩි පොලිතින් අමුද්‍රව්‍ය ආනයනයට වැඩි විදේශ විනිමයක්‌ වැය වීම ගැන ද ඔවුහු සඳහන් කරති.

එවැනි තවත් එක්‌ ගැටලුවක්‌ නම් ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කළ හැකි ආකාරයෙන් නිෂ්පාදන බිහි වුව ද එම නිෂ්පාදන භාවිතයෙන් පසු ප්‍රතිචකී්‍රකරණ මධ්‍යස්‌ථානවලට ළගා වේ ද යන්නයි. මන්ද යත් ප්‍රතිචක්‍රීකරණ මධ්‍යස්‌ථානවලට පොලිතින් භාර දෙන්නේ හෝ වර්ගීකරණය කළ කුණු බඳුන්වලට පොලිතින් දමන්නේ හෝ පාරිභෝගිකයන් ගෙන් ඉතා ම සුළු ප්‍රතිශතයක්‌ පමණක්‌ වන බැවිනි. 

මේ තර්කවලට අනුව මහත් වෙහෙසක්‌ දරා හා විශාල මුදලක්‌ ද වැය කරමින් ඝනකම වැඩි පොලිතින් භාවිත කිරීම අපේක්‌ෂිත ජයග්‍රහණ අත් කර දේ ද යන්න තවමත් ගැටලුවකි. මන්ද යත් ඝනකම පොලිතින් පවා සෘජු ව ම කුණු කඳු වෙත ළගා වන්නේ නම් සිදු වන්නේ කලින් සිදු වූ අනර්ථය ම ය. අප දන්නා දරමින් බොහෝ ප්‍රාදේශීය සභාවලට මේ කුණු වර්ගීකරණය කරන්නට නිශ්චිත සැලසුම් නැත. එහෙයින් නිෂ්පාදනවල තත්ත්වය වෙනස්‌ කිරීමෙන් නො නැවතී එම පොලිතීන් බහුතරය ප්‍රතිචක්‍රීකරණ මධ්‍යස්‌ථානවලට ළගා කරගැනීමේ වැඩපිළිවෙළක්‌ ද දියත් කළ යුතු ය. 

තව ද අප හා කතා කළ ප්‍රතිචක්‍රීකරණ කටයුතුවල නියෑළෙන ව්‍යාපාරිකයන් කියා සිටියේ මේ ව්‍යාපාරයෙන් ලැබන්නේ ඉතා අඩු ලාබයක්‌ බවත් එනිසා ම බොහෝ දෙනා මේ ව්‍යාපාරයෙන්a ඉවත් වන්නට ද ඉඩ ඇති බවත් ය. මේ දුබලතා අප පෙන්වා දෙන්නේ පවත්නා නව නීතියට එරෙහි ව නො ව එහි අපේක්‌ෂා වඩාත් ඉහළ මට්‌ටමෙන් සපුරාගැනීමේ අපේක්‌ෂාවෙන් බව ද කිව යුතු ය.

එසේ ම මයික්‍රෝන ප්‍රමාණයේ ප්‍රශ්නයට අමතරව මිශ්‍ර පොලිතින් ලන්ච් ෂීට්‌ නිපදවීමට යොදාගැනීම වැළැක්‌වීමට කටයුතු යෙදිය යුතු බව පරිසරයට ආදරය කරන්නන් ගේ අදහසයි. එනම් ඇතැම් පුද්ගලයන් නොඉඳුල් පොලිතින් වෙනුවට බාල, මිශ්‍ර කරන ලද පොලිතින් භාවිත කරන බව පෙනේ. මයික්‍රෝන 20 නීතිය ක්‍රියාත්මක වුව ද මේ බාල පොලිතින් වෙළෙඳපොළට එන්නේ නම් ප්‍රයෝජනයක්‌ අත් වන්නේ නැත. 

එසේ ම මයික්‍රෝන 20 යන අගය සම්බන්ධයෙන් ද ගැටලු පවතී. ඇතැම් රටවල මේ සීමාව මයික්‍රෝන 40 හෝ 50 වේ. නිදසුනක්‌ දක්‌වත හොත් ඉන්දියාවේ මෙය 40කි. එසේ තිබිය දීත් අපේ රටේ එය 20 තරම් අඩු අගයක්‌ නියම කර ඇත්තේ ඇයි දැයි ඇතැමෙක්‌ විමසති. ආරම්භයක්‌ ලෙස මෙය සුදුසු වුවත් මෙතැනින් නො නැවතී මේ අගය ද සංශෝධනය කළ යුතු බව පරිසර හිතවාදීන් ගේ අදහස වේ. 

පොලිතින් තහනම් කළ යුත්තේ ඇයි?

බැලූ බැල්මට පොලිතින් උරයක්‌ යනු අපට උදව් වන, සමහර විට නැති ව ම බැරි ඉතා සුන්දර පෙනුමක්‌ ඇති, වරදක්‌ සිදු කරතැයි සිතිය නොහැකි දෙයකි. 

එහෙත් මේ අහිංසක පොලිතින් බරපතළ සෞඛ්‍ය ගැටලු මෙන්ම සමාජ ගැටලු ද ජනිත කරන්නට මුල් ව තිබේ. පොලිතින් දිරාපත් නො වීම පරිසර හා සෞඛ්‍ය ගැටලු ජනිත කිරීමට මූලික හේතුවයි. පොලිතින් දිරාපත් වීමට වසර 400-450ක්‌ පමණ ගත වේ. ඇතැම් පොලිතීන් වර්ග වසර 700ක්‌ ගිය පසු වත් දිරාපත් නො වේ. දිරාපත් නො වීම නිසා මේවා කුණු කඳු බවට පත් වන බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නො වේ. 

පසුගිය කාලයේ දී ප්‍රාදේශීය සභාවක්‌ ඉදිරියට පැමිණි කුණු ප්‍රශ්න සම්බන්ධයෙන් ජනතාව උද්ඝෝෂණය කළ ආකාරය ඔබ රූපවාහිනි නාළිකාවලින් දැකගන්නට ඇත. එහෙත් එවැනි උද්ඝෝෂණ කුඩා මට්‌ටමේ රණ්‌ඩු සරුවල්වලට හෝ මාධ්‍ය සංදර්ශනවලට හෝ සීමා වෙයි. 

පොලිතීන්, වායුගෝලය, භූමිය හා ජලය යන ත්‍රිවිධාකාරයේ ම පරිසරය දූෂණය කරයි. පොලිතින් නො දිරන නිසා බොහෝ දෙනා කරන්නේ ඒවා එක්‌ කොට ගිනි තැබීම ය. එහි දී කාබන් ඩයොක්‌සයිඩ්, ඩයොක්‌සීන හා කාබන් මොනොක්‌සයිඩ් ඇතුළු විෂ වායු 

රැසක්‌ පරිසරයට එක්‌ වේ. 

පොලිතින් උවදුරෙන් මිදෙන්නට උපයෝගී කරගන්නා දෙවැනි ක්‍රමය වන්නේ ඒවා බිම් පිරවීමට යොදාගැනීමයි. (Land filling). බිම් පිරවීමට පොලිතීන් යොදාගැනීම එතරම් සුදුසු ක්‍රමයක්‌ නො වන බව හෙළි වී ඇති අතර එය හානිකර රසායන ද්‍රව්‍ය නිකුත් වීමට හේතු වන බව අනාවරණය වී ඇත. එසේ ම පුරවන ලද වගුරුබිම් ආදියෙහි (විශේෂයෙන් ම පොලිතීන් පිරවුම් සහිත) වාසය කිරීම රෝගවලට හේතු වන බව ද හෙළි ව තිබේ. කුණුගොඩවල් මතින් හෝ සෘජු ව ම හෝ පරිසරයට එක්‌ වන පොලිතීන් ජල මාර්ග අවහිර කළ අවස්‌ථා ගැන ද වාර්තා වී තිබේ. 

පොලිතින් අනතුරු ඇති කරන්නේ මිනිසාට පමණක්‌ නො වේ. 

පොලිතින් මලු හේතු කොටගෙන වසරකට මිය යන අහිංසක සතුන් ගේ සංඛ්‍යාව 100,000 ද ඉක්‌මවයි. ඩොල්µsන්, කැස්‌බෑවන්, තල්මහ, පෙන්ගුයින්, වඳුරන්, අලින් හා කුරුල්ලන් වර්ග රාශියක්‌ ඒ අතර වේ. එවැනි සතුන් ගේ මරණයට මූලික හේතුව ඔවුන් ඒවා ආහාර ලෙස වරදවා වටහාගෙන ගිල දැමීමයි. කුරුල්ලන් විශාල ලෙස මරණයට පත් වීමට පොලිතිSන් ගිලීම හේතු වී තිබේ. 

පොලිතීන් පරිසර දූෂණ කාරකයක්‌ වනවාට අමතරව පොලිතීන් නිපදවීම ශක්‌ති සංරක්‌ෂණ ක්‍රියාවලියට අහිතකර බලපෑම් ඇති කරයි. එයට හේතුව පොලිතින් නිපදවීමට පෙට්‌රෝලියම් අවශ්‍ය වීමයි. 

ශ්‍රී ලංකා රේගු දත්තවලට අනුව 2005 වසරේ ආනයනයට වඩා 2006 පොලිතින් ආනයනය සියයට තුනකින් ඉහළ ගොස්‌ ඇත. කෙසේ වෙතත් 2006 සිට 2007 දක්‌වා කාලය තුළ එය ඉහළ නැග ඇත්තේ සියයට එකකිනි. ඇතැමුන් තර්ක කරන්නේ 2006 දී පනවන ලද නීතිය හේතු කොටගෙන මේ ආනයන ප්‍රතිශතය ඉහළ යැමේ වේගය අඩු වූ බවයි. එහෙත් අධ්‍යයනයක්‌ මගින් පෙනී ගොස්‌ ඇත්තේ එසේ සමස්‌ත ආනයනය පහළ ගොස්‌ නැති අතර පොලිතින් භාවිතය ද ඉහළ ගිය බවයි. 

2005 සිට 2012 දක්‌වා කාලය අතර පොලිතින් ආනයන වියදම පිළිබඳ දත්ත විශ්ලේෂණයේ දී පෙනී යන්නේ 2009 දී එය විශාල ලෙස අඩු වී ඇති බවයි. 2009 සිට 2010 දක්‌වා සුළු ඉහළ යැමක්‌ සිදු වුව ද යළි 2011 දී එය සුළු වශයෙන් පහළ ගොස්‌ ඇත. මෙලෙස වියදම පහළ ගිය ද එයින් හැඟවෙන්නේ ගෙන්වන ලද පොලිතින් ප්‍රමාණය අඩු වූ බව නො වේ. 2009 දී ලෝක වෙළෙඳපොළේ පොලිතින් මිල අඩු වීම නිසා ආනයන වියදම අඩු වූ අතර අනෙක්‌ සියලු කාලවලට වඩා වැඩි පොලිතින් ප්‍රමාණයක්‌ එම වසරේ දී ආනයනය කොට ඇත. 

අධ්‍යයනය මගින් හෙළි ව ඇත්තේ මෙරට තුළ පොලිතින් අපද්‍රව්‍ය කළමනාකරණය සිදු කෙරෙන ප්‍රධාන ම ක්‍රමය වන්නේ පිළිස්‌සීම බවයි. සමහර දිස්‌ත්‍රික්‌කවල පොලිතින් ප්‍රතිචක්‍රිකරණය ගැන ජනතා උනන්දුව හා සහභාගිත්වය ඉතා ඉහළ ය. නුවර, ගම්පහ, මාතර, ගාල්ල වැනි දිස්‌ත්‍රික්‌ක ඊට නිදසුන් ය. එහෙත් මොණරාගල, බදුල්ල වැනි දිස්‌ත්‍රික්‌කවල මේ කාර්යය හොඳින් සිදු නො වේ. අධ්‍යයනයකට අනුව පොලිතින් අලෙවිය හා භාවිතය ඉහළ ම වන්නේ බස්‌නාහිර පළාතේ ය. විශාල ජනගහනයක්‌ 

රැකියා හා වෙනත් කටයුතු සඳහා උදේ සිට රාත්‍රිය දක්‌වා හා බස්‌නාහිර නගරවලට ඒකරාශි වීම ඊට හේතුවයි. වැඩි ම ප්‍රමාණයක්‌ පොලිතින් ලන්ච් ෂීට්‌ (ආහාර දැවටුම් පොලිතින්) එක්‌ වන්නේ කොළඹ නගරයේ ය. 

දිනකට ශ්‍රී ලාංකිකයන් විසින් ඉවත දමනු ලබන ලන්ච් ෂීට්‌ ප්‍රමාණය මිලියන 15ත් 16ත් අතර වේ. ඉවත ලන ෂොපිං බෑග් ප්‍රමාණය මිලියන 20-22ත් අතර වේ. එසේ ම සැෂේ පැකට්‌ ප්‍රමාණය මිලියනයකි. මේ බව හෙළි වන්නේ කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලයයේ විද්‍යාඥයන් පිරිසක්‌ විසින් කරන ලද අධ්‍යයනයකිනි. එසේ ම වසරකට මෙරටට ආනයනය කරන පොලිතින් ප්‍රමාණය මෙටි්‍රක්‌ ටොන් 500,000 ද ඉක්‌මවයි. කොළඹ මහනගර සභාව විසින් දිනකට එකතු කරනු ලබන කසළ ප්‍රමාණය ටොන් 700ක්‌ වන අතර ඉන් සියයට 6ක්‌ ම පොලිතින් ය. පසුගිය දශක කීපය තුළ දී ශ්‍රී ලංකාවේ පොලිතින් පාරිභෝජනය දිගින් දිගට ම ඉහළ ගොස්‌ ඇති බව පෙනේ. 

චර්යාත්මක වෙනස්‌කම්

පොලිතින් උවදුර මර්දනයට නීති පමණක්‌ ප්‍රමාණවත් නො වේ. ඒ සඳහා ජනතාව ගේ චර්යාත්මක වෙනස්‌කම් ද අවශ්‍ය වේ. පොලිතින්වල ගැටලුව අවබෝධ කරගෙන ජනතාව පොලිතින්වලින් දුරස්‌ වන තුරු මේ ගැටලුව විසඳීම අපහසු ය. එනිසා ම මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය වැනි නියාමන ආයතන ජනතාව නිරන්තරයෙන් දැනුවත් කිරීමේ අවශ්‍යතාව ගැන ද අවධානය යොමු කළ යුතු ය. මෙහි දී මහවැලි හා පරිසර අමාත්‍යංශය සාධනීය පියවර කිපයක්‌ ම ගෙන ඇති බව කිව යුතුය. දැනටමත් අධ්‍යාපන අමාත්‍යංශය ඇතුළු රාජ්‍ය අමාත්‍යංශ අටක පොලිතින් භාවිතය සපුරා තහනම් කිරීමට කටයුතු යොදා තිබේ. නිදසුනක්‌ දක්‌වත හොත් ඒ අමාත්‍යංශවල භෝජනාගාරවල බත්පතට යටින් අනිසි ආකාරයේ පොලිතින් ආවරණයක්‌ තැබීම පවා තහනම් කර ඇත. 

පරිසරයට පොලිතීන්වලින් වන හානිය පිළිබඳව මහජනයා දැනුවත් කිරීම සඳහා පෝස්‌ටරයක්‌ නිර්මාණය කර මුද්‍රණය කිරීම හා ප්‍රවර්ධන ස්‌ටිකර්ස්‌/ වාහන ස්‌ටිකර්ස්‌/ ප්‍රවර්ධන බෑග්/ ප්‍රවර්ධන ටී ෂර්ට්‌ නිර්මාණය කර මුද්‍රණය කිරීම සිදු ව ඇත. 

මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය, පාරිභෝගික සේවා අධිකාරිය, සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශයේ මහජන සෞඛ්‍ය පරීක්‌ෂක හා පාරිසරික පොලිස්‌ නිලධාරීන් ගෙන් සමන්විත කණ්‌ඩායමක්‌a මගින් වෙළෙඳ ආයතනවල මයික්‍රෝන 20ට අඩු පොලිතීන් නිෂ්පාදන, ආහාර සඳහා භාවිත කරන උපකරණ ප්‍රතිචක්‍රීයකරණය ලද ප්ලාස්‌ටික්‌වලින් නිපදවා තිබේ ද යන්න සොයා බලයි. 

එසේ ම දැන් දිවයින පුරා වෙළෙඳසල්වලට පැන පොලිතින් සම්බන්ධ වැටලීම් සිදු කෙරේ. තව ද දිනපතා ප්‍රවෘත්ති පත්‍රවල මේ පොලිතින් තහනම පිළිබඳ දැන්වීම් පළ කෙරේ. එසේ ම සතිපොළවල් හා සුපර් මාර්කට්‌ ආශ්‍රිත ව වීදි ප්‍රචාරක වැඩසටහන් පැවැත්වේ. ඒ, තවමත් අපේ පාරිභෝගිකයන් පොලිතින්වලින් ඈත් වන්නට කැමැති බවක්‌ පෙනෙන්නට නැති බැවිනි. අද කඩයකට යන පාරිභෝගිකයා ලුණු කිලෝවක්‌ (පොලිතින්වලින් ම පැකට්‌ කළ) මිල දී ගෙන එය ගෙදර ගෙන යැමට තව පොලිතින් උරයක්‌ ඉල්ලාගනී. එසේ ම ඒ සමඟ කුඩා චොකලට්‌ එකක්‌ මිල දී ගත හොත් එය අර මල්ල තුළ දමාගෙන ඒමට ඔහු/ඇය කැමැති නැත. ඒ සඳහා තවත් කුඩා ප්‍රමාණයේ හෝ පොලිතින් මල්ලක්‌ ඔහු/ඇය අපේක්‌ෂා කරයි. ගැමියන් මෙන්ම නාගරිකයන් ද නිවසට අවශ්‍ය පාරිභෝගික ද්‍රව්‍ය රැගෙන ඒමට ගෙදරින් මලු රැගෙන යැම මීට දශක කිහිපයකට පෙර සිරිතක්‌ ලෙස සිදු විය. දුප්පත් ජනයා පන් මල්ලක්‌ රැගෙන ආ අතර කොළඹ හතේ නෝනලා ඉතා වටිනා මලු හෝ ලස්‌සන වේවැල් කූඩ ගෙන ආ හ. අද මේ පන් මලු, වේවැල් මලු දක්‌නට හෝ නැත. ගෙදරින් මලු රැගෙන ඒම කරදරයක්‌ බව බොහෝ අය කියති. එහෙත් කරදර යෑයි කියා කවුරුන් වත් වැස්‌සට ඉහළන කුඩය 

රැගෙන යැමට අකැමැති වන්නේ නැත. මෙය පොලිතින් මානසිකත්වය පිළිබඳ ගැටලුවකි. පොලිතින් නැති ව බැරි ය යන මානසිකත්වය අප ගේ චින්තනය ආක්‍රමණය කොට ඇත. එනිසා මෙය පාරිසරික ගැටලුවක්‌ පමණක්‌ නො ව සංස්‌කෘතික ගැටලුවක්‌ ද වන්නේ ය.

සමාගම් මුහුණ දෙන ගැටලුවක්‌ වන්නේ මයික්‍රෝන විස්‌සේ නීතියට අදාළව පොලිතින් නිපදවීමට අවශ්‍ය යන්ත්‍ර සූත්‍ර හිඟකමයි. මෙතෙක්‌ කලක්‌ පවත්වාගෙන ආ කර්මාන්තශාලා වසා දමන්නට ද ඔවුන්ට නොහැකි ය. 

කෙසේ වෙතත් අප හා කතා කළ ඇතැම් මුල් පෙළේ දේශීය පොලිතින් නිෂ්පාදකයන් කියා සිටියේ රජය ගෙන ආ නව නීතිය ඉතා ම හොඳ එකක්‌ බවයි. නිදසුනක්‌ දක්‌වත හොත් ප්‍රමුඛ පෙළේ පොලිතින් නිෂ්පාදන ආයතනයක්‌ නියෝජනය කරමින් චන්ද්‍රිකා ගුණසේකර මහත්මිය අප හා කියා සිටියේ රජයේ නව නීතිය පරිසරයට මෙන්ම ජනතා සෞඛ්‍යයට ද ඉතා ම හිතකර ක්‍රියාවක්‌a වන බවත් ඉතා ගෞරවයෙන් ඊට හිස නමන බවත් ය.

ලන්ච් ෂීට්‌ සේදීමත් ගැටලුවක්‌ විය හැකියි

ලන්ච් ෂීට්‌ ප්‍රතිචක්‍රීකරණය කිරීමේ මධ්‍යස්‌ථාන කීපයක්‌ ම බස්‌නාහිර පළාතේ පිහිටුවා ඇත. එහෙත් ගැටලුව වී ඇත්තේ මේ ෂීට්‌ ප්‍රතිචක්‍රීකරණයට පෙර පිරිසිදු කළ යුතු වීමයි. ඒවායේ ආහාර අපද්‍රව්‍ය හා වෙනත් අපද්‍රව්‍ය ඇලී පවති. කෑම ගැනීමෙන් පසු කවුරුන් වත් මේ ෂීට්‌ සෝදන්නේ නැත. කලකට ඉහත දී මේවා ප්‍රතිචක්‍රීකරණයට පෙර ජල මාර්ග අසල දී සේදීමට බඳුන් කළ අතර එය තවත් පරිසර හානියකට මඟපෑදී ය. දැන් රජය මේවා පවිත්‍ර කිරීමට සේදුම් මධ්‍යස්‌ථාන හඳුන්වා දී තිබේ. බැඳී ඇති අපද්‍රව්‍ය හැරුණු විට පොලිතින් ප්‍රතිචක්‍රීකරණයේ දී මතු වන තවත් ගැටලුවක්‌ වන්නේ ඒවා සමග වර්ණක (dyes) බැඳී තිබීමයි. මේ වර්ණක ශරීරගත වීම විවිධ පිළිකා ඇති වීමට හේතු වේ.

ජෛවහායක ප්ලාස්‌ටික්‌ හා පොලිතින්

Petrochemicals මගින් නිපදවන ජෛව හායන ආකලන ඇතුළත් ප්ලාස්‌ටික්‌ ස්‌වාභාවිකව දිරාපත් වීමට ලක්‌ වේ. ඇලිපැටික පොලියෙස්‌ටර මීට හොඳ ම නිදසුනකි. එසේ ම සෙලියුලෝස්‌ එස්‌ටර, සෙලියුලෝස්‌ ඇසටේට්‌ නයිට්‍රොසෙලිසුලොස්‌ ආදිය ද දිරාපත් වේ. මේ සියලු ම දේවල් ක්‌ෂුද්‍රජීවීන්ට සිය පරිවෘත්තිය ක්‍රියා මගින් බිඳ දමන්නට හැකි ය. කෙසේ වෙතත් ඇතැමුන් පවසන්නේ මෙවැනි ජෛවහායන හැකියාවක්‌ සහිත පොලිතින් ද පූර්ණ ලෙස දිරාපත් නො වන බව හා දිරීමට ඉතා දිගු කලක්‌ ගන්නා බව ය. මේ අතර පොලිතින් හා ප්ලාස්‌ටික්‌ දිරාපත් කරවන සුවිශේෂී බැක්‌ටිරියා වර්ග නිපදවීම කෙරෙහි ද විද්‍යාඥයන් ගේ උනන්දුව යොමු වී පවතී. මීට කලකට පෙර හඳුන්වා දුන්නා Flavobacteria ඊට හොඳම නිදසුනකි. මේ බැක්‌ටීරියාවට නයිලෝන් ජීරණය කරන්නට පුළුවන. එසේ ම 2015 වසර මුල දී බෙයිජිංහි බෙයිහැං විශ්වවිද්‍යාලයයේ Jun Yang ඇතුළු පිරිස පොලිඑතිලින් ජීර්ණයට සමත් දළඹුවකු (wax worm) හා ඊට උදව් වන බැක්‌ටීරියා වර්ග කීපයක්‌ හඳුනාගත් හ. එම බැක්‌ටීරියා අතරින් වඩා වැදගත් කාර්යක්‌ කළේ EEnterobacter asburiae ය. මේ අධ්‍යයනය ගැන තොරතුරු Environmental Science and Technology ජර්නලයේ පළ ව තිබේ. 
මනෝඡ් රත්නායක - ලිපිය


දැනුම.lk ලිපිය
පොලිතින් පන්නන්න කෙසෙල් කොළ විකුණන්න පී.ඩී.එෆ් (PDF) මුද්‍රණය ඊ-තැපැල
2010 මැයි 13 වෙනි බ්‍රහස්පතින්දා, 05:30
පොලිතින් පන්නන්න කෙසෙල් කොළ විකුණන්න
දෙදහස් හත වසරේ මුල සිට ආහාර ද්‍රව්‍ය වෙනත් දේ දැවටීමට ගන්නා තුනී පොලිතීන් වර්ග තහනම් කිරීමේ නව පනත නීතිගත වන බව මේ වනනවිට මුළු රට ම දනී. මෙම ආරංචිය අසා පරිසර හිතකාමීහු සතුටුවෙති. පරිසරයට කුමක් වුවත් තමන් පුරුදු වූ ඇබ්බැහිකම් අත්හැරීමට අකමැත්තෝ උරණ වෙති. පොලිතීන් තහනම නිසා ශී‍්‍ර ලාංකික ගොවි ජනතාව නගා සිටුවීමට පුළුල්ව විවෘත වන අවකාශයක් පිළිබඳව කරුණු පැහැදිලි කිරීම මෙම ලිපියේ අරමුණ ය.ප්ලාස්ටික් භාවිතය ඇරඹී දැනට අවුරුදු හැට - හැත්තෑවක් ගත වී තිබේ. මෝටර්රථ සහ වෙනත් ආම්පන්නවල ඇතැම් කොටස් ප්ලාස්ටික්වලින් නිපදවීම ලාභදායක බව, කාර්මික අතින් දියුණු අමෙරිකාවේ, මහාබි‍්‍රතාන්‍යයේ සහ ජපානයේ කර්මාන්ත හිමියනට අවබෝධ විය.දෙවැනි ලෝක සංග‍්‍රාමයෙන් පරාජිතව ආර්ථික වශයෙන් ශෝචනීය තත්වයකට ඇද වැටුණු ජපානය, "මාර්ෂල්" ක‍්‍රමයෙන් අත් වාරුව ලබාගෙන , නැගී සිටීමට යෝධ ප‍්‍රයත්නයක යෙදුණි. අමෙරිකාවෙන් නවීන තාක්‍ෂණය ලබාගත් ජපානය, කාර්මික අතින් දියුණු රටවල් සමඟ තරග කිරීමේ අපේක්‍ෂාවෙන් යාන - වාහන, ගුවන් විදුලි යන්ත‍්‍ර, වතුර පොම්ප ඇතුළු පාරිභෝගික මෙවලම් හැකිතාක් අඩු මිලට දීම සඳහා යකඩ, වානේ, තඹ, බෙලෙක්, ඇලුමීනියම් ආදී ලෝහ වර්ග වෙනුවට ෆයිබර් ග්ලාස් සහ ප්ලාස්ටික් යොදා ගැනීමට පටන් ගති. ඊට සමගාමීව ඇසුරුම් සඳහා තුනී ප්ලාස්ටික් භාවිතය ක‍්‍රමයෙන් දියුණු වී පොලිතීන් මල්ල බිහි විය. නවීන තාක්‍ෂණය තවදුරටත් යොදාගෙන, හැකිතාක් තුනී පොලිතීන් උර නිපදවීමට පියවර ගැනුණි. සව් කඩදාසියකටත් වඩා තුනී " ලන්ච් ෂීට්" හඳුන්වා දීමෙන් පසු අවහන්වල ආහාර ගැනීමේ දී ඒවා පිඟන්වලට එලීමටත්, ආහාර ගැනීමෙන් පසුව ඉතිරි වූ කොටස් සමඟ ගුලිකොට ඉවත ලෑමටත් නව භාවිතයක් ඇති වී තිබේ.අවන්හල්වල සේවකයෝ ඉඳුල් පිඟන් සේදීමේ අප‍්‍රසන්න කාර්යයෙන් මිදීමට " ලන්ච් ෂීට්" භාවිත කරති. ආහාර ගැනීමට පෙරත් පසුවත් පිඟන් කෝප්ප ආදිය සේදීමට අවම ලෙස ජලය අවශ්‍ය වීම ද වාසියකි.නමුත් පොලිතීන් භාවිතයෙන් සිදුවන පාරිසරික හානිය විශාල ය. අපද්‍රව්‍ය බැහැරලන තැන්වල ගැවසී "ලන්ච් ෂීට්" සහ "සිලි සිලි" බෑග් සමඟ දැවටුණු ආහාර අනුභවයට ගොස්, අලි, ඇත්, ගෝන, මුව, ගව ආදී සතුන් මරණයට පත් වීම ද, ඛේදජනක ය.ආහාර බඳුන්, පිඟන්, කෝප්ප ආදිය සේදීමට ජලය භාවිතා නොකිරීම නීති මගින් තහනම් කළ යුතු වැරදි පුරුද්දකි. පොලිතීන් තහනම සමඟ ලන්ච්ෂීට් එළීම ද ඉබේ ම අහෝසි වෙයි .ඊට සමගාමී ව ජලය භාවිතය නැවත ද ඉහළ යා හැකි ය. " ලන්ච්ෂීට්" හඳුන්වා දීමට පෙර ශතවර්ෂාධික කාලයක් හින්දු භක්තික හෝටල් සහ අවන්හල් හිමියන් විසින් කෙසෙල් කොළය භාවිත කරන ලදී. පිඟාන නැතිව කෙසෙල් කොළයට පමණක් කෑම බෙදන අවන්හල් ලංකාවේත්, ඉන්දියාවේත්, තවමත් දැකිය හැකි ය. හින්දු භක්තික නොවන අය ද කෙසෙල් කොළේ ආහාර ගැනීමට රුච් කරති. සමහර උසස් පන්නයේ හෝටල්වල විදේශික සංචාරකයිනටත් කෙසෙල් හෝ නෙළුම් කොළවල ආහාර ගැනීමට සලස්වන බව ප‍්‍රකට ය. ඔවුනට මෙය අමතක නොවන වටිනා අත්දැකීමකි.ලතින් අමෙරිකානු රටවල් සමහරක පැවති ආණ්ඩු " කෙසෙල් සමූහ ආණ්ඩු"   යන උපහාසාත්මක නාමයෙන් හදුන්වනු ලැබිණි. මහා පරිමාණ ලෙස කෙසෙල් වගා කිරීමට මෙම රටවල ජනයා පුරුදුව සිටිති. හින්දු භක්තිකයන් පමණක් නොව , සිංහල ජනතාව ද පාරම්පරිකව ආහාර සකස් කර ගැනීමේ දීත්, පන්සලට, කෙතට, මගුලට, අවමගුලට, නෑදෑ ගමන් යාමට ආහාර පෙට්ටිවල කුරිණිවල ඇසිරීමේදීත් මඳක් ගින්නට අල්ලා තවන ලද කෙසෙල් කොළ භාවිත  කළහ. කැවුම් බැදීමට පෙර සහල් පිටි, පැණි හා පදමට ලුණු මිශ‍්‍රණය තැවූ කෙසෙල් කොළවල හෝ ගන්සූූරිය, කැන්ද ආදී වෙනත් කොළවල වඩති. (තුනී කරති) කුරක්කන් හැලප සඳහා පිටි මිශ‍්‍රණය ද කැන්ද කොළේ තුනීකොට වණ්ඩුවේ තම්බා ගැනීම සිරිතකි." බත් ගෙඩිය " හෙවත් පුද්ගලයන් එක්කෙනෙකුට හෝ දෙතුන් දෙනෙකුට පාර්සලයක් සකස් කිරීමේ දී පුවක් මලක් ඉහිරුණු පසු ගැලවී වැටෙන පුවක් කොළය පිට පොත්ත ගලවා සකස් කොට භාවිතා කිරීමට ගැමියෝ පුරුදු වී සිටියහ.ළිංවලින් වතුර බෑමට ද පූවක් කොළයෙන් සකස් කරන ලද ගොට්ට මෑතක් වන තුරු ම පිටිසර ප‍්‍රදේශවලට භාවිතා විය.මෙම ලියුම්කරු විසින් ගැමි ජනතාව ආහාර සකස් කිරීමේ දී, පිටතට ගෙන යෑමට බඳුන්වල ඇසිරීමේ දී හා භුක්ති විදීමේදී, භාවිතයට ගැනුණු කොළ වර්ග හා වෙනත් ගස්වැල් ආශි‍්‍රත ද්‍රව්‍ය, මධ්‍යම පළාතට සාපේක්‍ෂකව සඳහන් කරන ලදී. සෙසු ප‍්‍රදේශවල මේ සඳහා වෙනත් ද්‍රව්‍ය භාවිත කරන්නට ඇත.ජාතක පොතේ එන මහිලාමුඛ ජාතකය මෙහි දී උදාහරණයට ගැනීම උක්ත කාරණය පැහැදිලි කිරීමට සුදුසු යයි සිතමි. අතීතයේ දඹදිව විසූ රජෙකු විසින් රාජකීය ගමන්වලට යොදාගත් මඟුල් ඇතෙක් හදිසියේ නොණ්ඩි ගසන්නට විය. ඊට හේතු පිරික්සීමේ දී මෑතක දී ඇතු බැලීමට නිල කරන ලද ඇත් ගොව්වා නොණ්ඩි ගසන නිසා ඇතා ද ඔහු අනුගමනය කරන බව අනාවරණය විය.සාමාන්‍ය පාරිභෝගිකයා ද උසස් පන්තියේ අයගේ ඇවතුම් පැවතුම් අනුගමනය කිරීමට කැමැත්තක් දක්වයි. ශතවර්ෂාධික කාලයක් නෙළුම් කොළ, කෙසෙල් කොළ, පුවක් කොළ සහ කැන්ද කොළ ආදිය භාවිතා කළ සිංහල ජනතාව උසස් පන්තිය අනුගමනය කරමින් මැටි වළෙඳන් පිඟන් – මැටි භාජනවලටත්, ඇළුමීනියම්, සුදුයකඩ සහ ප්ලාස්ටික් භාජනවලටත් මාරු වී මේ වන විට කෑම ගැනීම, අවසන් වූ වහා ම ගුලිකොට ඉවත දමන " ලන්ච් ෂීට්" එක දක්වා පැමිණ ඇත.ප්ලාස්ටික් සහ ඇලුමිනියම් භාජන සෞඛ්‍යයට අහිතකර බව විද්‍යානුකූලව අවබෝධවීම නිසා ඉහළ පන්තියට සේවය කරන හෝටල් පිසූ ආහාර මැටි භාජනවලට බහා පාරිභෝගිකයින්ට ඉදිරිපත් කිරීමේ නව සම්ප‍්‍රදායක් ආරම්භ විය. කෑම පාර්සල් එතීමේ දී කෙසෙල් කොළය භාවිතා කිරීමට ද උසස් පන්තියේ හෝටල නොබෝදා පියවර ගැනීම සතුටට කාරණයකි. ක‍්‍රමයෙන් දේශීය ඇවතුම් පැවතුම් හා මෙවලම් ජනතාව අතර ජනපි‍්‍රයවීමේ සුබවාදී ප‍්‍රවණතාවයක් ද දක්නට ඇත.තුනී පොලිතීන් තහනමත් සමඟම කෙසෙල් කොළයටද හොඳ වෙළඳපොලක් ඇති වේ. කැන්ද, නෙළුම්, ගන්සූූරිය සහ පුවක් ආදී කොළවලට ද වාණිජමය අගයක් ලබා දීමට රජයේ සහ රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන විසින් කටයුතු යෙදිය යුතු ය. පාසලට සහ සේවා ස්ථානයට දිවා ආහාරය ඔතාගන යාමට පාසල් ශිෂ්‍ය ශිෂ්‍යාවෝ ද, විවිධ වෘත්තීන් හි යෙදී සිටින අය ද පුරුදු වී සිටිති. ප්ලාස්ටික් අසුරනයක ආහාර ගෙන යාම වෙනුවට සෞඛ්‍යයට හිතකර සුදු යකඩ අසුරනයක ආහාර ගෙනයාම වඩා යෝග්‍යය. විවිධ ව්‍යාංජන වර්ග "ලන්ච් ෂීට්" වල ඔතා එකී භාජනයෙ හි අඩුක්කර ගැනීමට තිබූූ පුරුද්ද වෙනුවට කෙසෙල් හෝ වෙනත් ශාඛමය දැවටුමක ඔතා ගැනීම සෞඛ්‍යයට හිතකර ය. පොලිතීන් තහනම සමඟ ශාකම ය ආදේශකයකට ජනතාව පුරුදුවනු ඇත.පරිසර අමාත්‍යාංශය පොලිතීන් තහනම කි‍්‍රයාත්මක කරන අතරතුරේ කෘෂිකර්ම සහ කුඩාකාර්මාන්ත දෙපාර්තමේන්තු කෙසෙල්කොළ ආදී ශාඛමය දැවටුම් ද්‍රව්‍ය මහා පරිමාණයෙන් වගා කරවීමටත්, භාවිතයට සුදුසු පරිදි සකස් කිරීමටත් පියවර ගත යුතු ය. "චූල්ල සෙට්ටි " ජාතකයේ කුණු මීයෙකුගෙන් දියුණු ව ආරම්භ කොට සිටු තනතුරු ලැබූ ප‍්‍රඥාවත් දිරිය තරුණයකු පිළිබඳ සඳහන් වෙයි. පොලිතීන් තහනම ද ස්වයංරැකියා මගින් දියුණුව අපේක්‍ෂා කරන තරුණ තරුණියනට සහ අලුත් ව්‍යාපාරිකයන්ට දියුණුවේ රන්දොර විවෘත කරන රජතමය යතුරකි.
ජේ. ගුණදාස ජයවික‍්‍රම

Thursday, August 17, 2017

තෙල් ගැලුම් 34,000 ක් මුහුදට - කුවේට්

කුවේට් මුහුද ආශ්‍රිතව සිදු වී ඇති තෙල් කාන්දුව හේතුවෙන් අඩුම තරමින් තෙල් ගැලුම් 34,000ක් මුහුදට එකතු වී ඇති බව එක්සත් ජනපදයේ වර්ජිනයා ප්‍රාන්තය පදනම් කරගත් රාජ්‍ය නොවන සංවිධානයක් වන ස්කයි-ටෘත් මඟින් ගන්නා ලද චන්ද්‍රිකා ඡායාරූප වලට අනුව පැහැදිලි වන බව එම රාජ්‍ය නොවන සංවිධානය ප්‍රකාශ කළ බව ජි.ඩි.එන් ඔන්ලයින් වෙබ් අඩවිය වාර්තා කළේය.
තෙල් කාන්දුව වර්ග කිලෝමීටර් 131ක්(වර්ග සැතපුම් 50.5) පුරා පැතිරී ඇති බව වාර්තා වේ.
තෙල් නැවකින් සිදු වු තෙල් කාන්දුවක් විය හැකි බවකුවේට් බලධාරීන් මුලින් සැක පළ කළ අතර පරීක්ෂණ පැවැත්වීමෙන් පසුව තෙල් කාන්දුව සිදුවන ස්ථානය නිශ්චිතවම හඳුනා ගැනීමට කුවේට් බලධාරීන්ට සිකුරාදා (අගොස්තු 11) දින හැකිවිය.
තවත් මෙවැනිම ආකාරයේ තෙල් කාන්දුවක් අඟහරුවාද (අගොස්තු 15)දින සොයා ගැනීමට පරීක්ෂණ පවත්වන කණ්ඩායම් වලට හැකි වු බව ජි.ඩි.එන් ඔන්ලයින් වෙබ් අඩවිය වැඩිදුරටත් වාර්තා කළේය.
ජානක ප්‍රියදර්ශන ජයතිලක
උපුටා ගැනීම - http://middleeast.lankadeepa.lk  

Wednesday, August 9, 2017

ලෝක ආදිවාසී දිනය (අගෝස්තු 09)

ලෝක ආදිවාසී දිනය අද (09)ට යෙදී ඇති අතර ලෝක ආදිවාසී ජනගහණයේ අයිතිවාසිකම් නැංවීම හා සුරැකීම අරමුණු කරගෙන සෑම වසරකම අගෝස්තු 9 වන දින ලෝක ආදිවාසී ජනතාවගේ ජාත්‍යන්තර දිනය සමරනු ලබයි.

ලොව පුරා සිටින ආදිවාසීන්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරැකීමත් වඳවී යාමේ තර්ජනයට මුහුණ පා සිටින ආදිවාසීන් නොනැසී පවත්වාගෙන යාමත් අරමුණු කරගෙන එක්සත් ජාතීන්ගේ මහා මණ්ඩලය විසින් 1994 වසරේ පටන් සෑම වසරක ම මෙම දිනය සමරනු ලබයි.

2015 වර්ෂයේ ආදිවාසී දිනය වෙනුවෙන් සකස් කරන ලද ලිපිය සඳහා සබැඳිය භාවිතා කරන්න - http://isiwaraya.blogspot.com/2015/09/09.html. ලංකාවේ වෙසෙන ආදිවාසීන් පිළිබඳවා වැඩිදුර තොරතුරු දැන ගැනීමට දිවයින අතිරේකයෙන් උපුටා දක්වා ඇති පහත ලිපිය පරිශිලනය කරන්න.


ශ්‍රී ලංකාවේ වැදි ජනයාගේ ඉතිහාසය

ප්‍රාථමික ජන කොටස්‌ හැඳින්වීම සඳහා ආදිවාසීන් යන්න භාවිතා කිරීම නොමඟ යවන සුළු බවත්, ආදිවාසී සමාජයන් සඳහා ප්‍රාථමික සමාජ යනුවෙන් භාවිත කිරීම වඩා තර්කානුකූල බවත්, මහාචාර්ය ජේ. ඩබ්ලිව්. ඩී. සෝමසුන්දර ප්‍රකාශ කරයි. (සෝමසුන්දර, 2008) ශ්‍රී ලංකාවේ ආදිවාසී ප්‍රාථමික ජන කොටසක්‌ ලෙස 'වැද්දන්' හඳුන්වනු ලබයි. මේ නිසා මෙහිදී ම විසින් ශ්‍රී ලංකාවේ ආදිවාසීන් යනුවෙන් අර්ථකථනය කරනු ලබන්නේ වැදි ගෝත්‍රික සමාජයයි.... වැද්දන් ඔවුන්ව හඳුන්වා ගන්නේ වැද්දන් යන නාමයෙන් නොව 'වන්නිලැත්තන්' යන නාමයෙනි. 'වැදි' යන සිංහල වචනය පාලි භාෂාවෙන් 'ව්‍යාධ' හෙවත් 'විදින්නා' යන අර්ථයෙන් බිඳී ආවකි (සෝමසුන්දර( 2006, පිටුව 77,). ව්‍යාධ දෙවියා යනු දඩයක්‌කරුවාගේ දෙවියා ය. මේ අනුව වැද්දා යනු දඩයක්‌කරුවා යන අර්ථය ගෙන දෙයි. 'වැදි' යන්න 'වන චාරි' හෙවත් 'වනයේ හැසිරෙන්නා' යන අර්ථය ද ගෙන දෙයි. අතීත වැද්දා සතුන් හීලෑ කරගත් හෝ ශාක වගාකර ගත් හෝ නිවහන් තනාගත් පුද්ගලයෙකු නොවේ. මේ නිසා වැද්දා යනු 'ප්‍රාථමික මානවයා' යන අරුත ද ගෙන දෙයි. වැද්දා හැඳින් වීම සඳහා පුලින්ද, සබර, නිශාද, වන සරණ, වනපස, වනදරු, මිලක්‌ඛ, කිරාත යන නාමයන් ද භාවිත වී තිබේ, දුන්නෙන් විද සතුන් මරණ නිසාත්, දුනු දරා සිටින නිසාත්, 'වැද්දා' යන්න ව්‍යාවහාර වූ බව පෙනීයයි. මෙම ප්‍රාථමික ජන කොටස වැද්දන් යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ පමණි. වෙනත් කිසිදු රටක වැද්දෝ නොමැත. අතීත වැද්දා සත්ව හා ශාක ගෘහස්‌ථකරණයෙහි යෙදුණු පුද්ගලයෙකු නොවේ. නිශ්චිත භූමි සීමාවක්‌ තුළ පූර්ණ කාලීනව සතුන් දඩයම් කිරීමේ හා වන ද්‍රව්‍ය රැස්‌කිරීමේ යෙදුණු පිරිසකි. එසේ වුවද අද ජීවත් වන වැදි ජනයා ජීවන වෘත්තියක්‌ ලෙස සතුන් දඩයම් කිරීම නොකරයි. බොහෝ දෙනා වන ද්‍රව්‍ය රැස්‌කිරීමටත්, ගොවිතැනටත්, හුරු වී සිටිති. වැද්දන් ඔවුනට ම ආවේනික වූ මානව ලක්‍ෂණ හා සංස්‌කෘතික ලක්‍ෂණ ඇති ජන කොට්‌ඨාසයකි. ශ්‍රී ලංකාවේ වැදි ජනයා පිළිබඳ පළමු වරට සවිස්‌තරාත්මක පර්යේෂණ අධ්‍යයනයක්‌ සිදුකර ඇත්තේ වර්ෂ 1911 දී සී. ජී. සෙලිග්මාන් හා සිය බිරිඳ වූ බ්‍රෙන්ඩා ඉසඩ් සෙලිග්මාන් යුවළ විසිනි. ඔවුන් විසින් රචිත The Veddas ග්‍රන්ථයෙහි වැද්දෝ වර්ග තුනකට වෙන් කරයි. එනම් වැද්දෝ, ගම් වැද්දෝ හා වෙරළබඩ වැද්දෝ යනුවෙනි (සී. පී. සෙලිග්මාන් පිටුව, 29). ඔවුන්ගේ ගවේෂණයට භාජන වූ වැදි ජනාවාස 12 සඳහන් කොට තිබේ. එනම් බණ්‌ඩාරදූව. බුදුගහලදෙන, දඹාන. ගොඩතලාව, කොවිල්වනමේ, ළිඳගල, නිල්ගල, උන්නිච්ෙච්, සේන්කඩ, තමන්කඩුව. උණුවතුර බුබුල සහ සීතලවන්නියයි (සෙලිග්මාන්, පිටු 257-306). දහනව වන සියවසේ මුල් භාගයේ දී පමණ අමුඩය ගැසූ වැද්දන් හා උඩුකය නිරාවරණය කොට විලි පමණක්‌ වසාගත් වැද්දන්ගේ ඡායා රූප සමූහයක්‌ එම ග්‍රන්ථයෙන් දැකගත හැකිය.

වර්ෂ 1963 දී වැදි ජනවාස පිළිබඳ ගවේෂණයක යෙදුණු ආචාර්ය සුගතපාල ද සිල්වා දුටුවේ ඉහත සඳහන් ස්‌ථාන අතුරින් තුනක්‌ හැර අන් සියලු ජනාවාස අභාවයට ගොස්‌ ඇති බවයි. දඹාන, බුලුගහලදෙන හා තමන්කඩුව ඒ ඉතිරි වී ඇති ජනාවාස තුනයි (සුගතපාල ද සිල්වා - පිටුව, 10). දිගාමඩුලු, බින්තැන්නේ වැදි ජනයා අතර සුදුහුරා නමින් ප්‍රසිද්ධ දොස්‌තර ආර්. එල්. ස්‌පිට්‌ල් වැදි ජනයා පිළිබඳ සොයා බැලූ තවත් ශ්‍රෝෂ්ඨ පුද්ගලයෙකි. වර්ෂ 1925 දී ලියන ලද 'Wild Ceylon' නමැති ග්‍රන්ථයත්, වර්ෂ 1930 දී ලියන ලද 'Far off Things' නමැති ග්‍රන්තයත්, වර්ෂ 1939 ලියන ලද 'Vanished Trails' නමැති ග්‍රන්ථයත්, වර්ෂ 1945 දී ලියන ලද 'Savage Sanctuary' නමැති (වන සරණ-සිංහල පරිවර්තනය) ග්‍රන්ථයත්, 1950 අවසන් වරට ලියන ලද 'Life Story of Wannaku Thisahamy' නමැති ග්‍රන්ථයත් වැද්දන් පිළිබඳ ලියන ලද සවිස්‌තාරාත්මක කරුණු ඇතුළත් ග්‍රන්ථ ලෙස සඳහන් කළ හැකිය.

වැද්දන්ගේ ජීවන පැවැත්ම, පරිසරය හා සංස්‌කෘතික ලක්‍ෂණ අනුව ගල් වැද්දන්, මස්‌ වැද්දන්, නිරි වැද්දන්, කල වැද්දන්, මූදු වැද්දන්, කෝවුල් වැද්දන්, ගම් වැද්දන් හා දෙමළ වැද්දන් යනුවෙන් වර්ගවාදීව වැදි ජනයා හඳුන්වතත් පොදුවේ ගත් කළ මොවුන්ගේ ඇත්තේ එකම ජීවන රටාවකි. ලෝකයේ ප්‍රාථමික මානවයන් හා සසඳන විට අතීතයේ දී වැද්දන් නිර්වස්‌ත්‍රව සිටින්නට ඇතැයි සිතිය හැකිය. පසුව කොළ අතු, හම්, පට්‌ටා වලින් විලි වසාගත් බවට සාහිත්‍ය මූලාශ්‍ර වල තොරතුරු හමුවේ. ගල්ඔය ව්‍යාපාරය නිසා යට වූ පෙදෙස්‌ හි වැදි ජනයාගේ වාසය සඳහා අලුත් වැදි ජනාවාස දෙකක්‌ පොල්ලෙබැද්ද හා රතුගල මේ වනවිට ඇරඹී තිබේ. වර්තමානයේ දඹාන හා ගුරුකුඹුර ප්‍රදේශවල සිටි වැදි ජනයාගෙන් වැඩි පිරිසක්‌ මහවැලි සංවර්ධන ව්‍යාපාරය යටතේ ගිරාඳුරුකෝට්‌ටේ නව කොළණි ජනපද වල පදිංචි කරවා ඇත. වර්තමාන 'වැදිරට' ඌව බින්තැන්නට හා දිගා මඩුලු බින්තැන්නට අයත් සීමිත ප්‍රදේශයකට සීමා වුවද, අතීත ශ්‍රී ලංකාවේ වැදි ජනාවාස මෙයට වඩා විශාල ප්‍රදේශයක පැතිරී තිබුණු බවට බොහෝ සාධක තිබේ.

'පුලින්ද' හෙවත් 'වැදි' යන අර්ථයෙන් යෙදෙන 'සබර' යන නාමය සහිත සබරගමුව ප්‍රදේශය වැද්දන්ගේ නිජ භූමිය ලෙස සැලකේ. සබරුන් හෙවත් වැද්දන් බහුලව වාසය කළ නිසා සබරගමුව වී යෑයි මතයකි. සබරගමුව යන්නෙන් තේරුම දඩයක්‌කාරයාගේ හෙවත් වැද්දාගේ ගම යනුය. මේ නම දරන එකම පළාත මෙයයි. (නන්දදේව විඡේසේකර, 1986( පිටුව, 56). සපරක්‌ග්‍රාම සපරගමුව වී වාර්තමානය වන විට සබරගමුව යනුවෙන් ව්‍යවහාර වෙයි. සබරගමු පළාතේ වැද්දන් වාසය කළ බවට දැනට ශේෂව ඇති ප්‍රධාන සාධක වන්නේ කලවාන ප්‍රදේශයේ වැද්දාගල ගමත්, වේලිඔය නිම්නයේ වාසය කළ කෙවුල් වැද්දා හෙවත් ඕ වැද්දාත්, සබරගමු බින්තැන්නට අයත් බලන්ගොඩ ප්‍රාදේශීය ලේකම් කොට්‌ඨාසයේ මුල්ගල ග්‍රාමයේ වාසය කළ කෙරතල වැද්දාත්, මහ පෑලැස්‌සේ වාසය කළ මහ වැද්දාත් යන වැද්දන් තිදෙනා පිළිබඳ තොරතුරු පමණි. මේ හැර සබරගමු පලාතේ කෑගල්ල දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ රඹුක්‌කනට නොදුරු පදවිගම්පොළ 'ශිලා මඤ්චකය' (ගල් මැස්‌ස / කොනාටුව) වැද්දන් වාසය කළ ස්‌ථානයක්‌ ලෙස සැලකේ. සබරගමුව, වැදි ජනවාස නිසා ඒ නම ලැබුණු බව පූජ්‍ය කිරිඇල්ලේ ඤාණවිමල හිමියෝ 'සබර' යනු 'වැද්දා' වුවත් 'සබරගමුව' වැද්දන්ගෙන් පැවත එන්නෝ ය." යන්න, අර්ථ දක්‌වීමට මැලි බවක්‌ දක්‌වති. (ඤාණවිමල හිමි, 1942 - පිටු 2-3) සපරගමුව මහා සංඝ සභාව මගින් 1995 වර්ෂයේදී ප්‍රකාශනයට පත්කර ඇති 'සපරගමු' සඟරාවේ ලිපියක සබරගමු නාමය ඇතිවීම සම්බන්ධව පූජ්‍ය එල්ලාවල මේධානන්ද හිමි මෙවැනි අදහසක්‌ ඉදිරිපත් කර තිබේ. "සබර-පොලිස්‌, දිසාපති - සබර, යන වාක්‍ය යෙදූ වාහන මා නිතර දැක ඇත. මේ යෙදුම් වලින් අදහස්‌ කරන්නට ඇත්තේ 'සපරගමු පොලිසිය, දිසාපති සපරගමුව' යන කරුණු විය හැකි නමුත් ඉන් වෙනත් අර්ථයක්‌ ද කියෑවෙයි. 'සබර' යනු 'වැද්දා' හෝ 'ම්ලේච්ඡායා' යන තේරුම ගෙන දෙයි. මේ යෙදුම්වල ඇති වරද ගැන නොයෙක්‌ විට සිතුවෙමි. මෙය 1815 න් පසුව බහුල වශයෙන් සිදු වී ඇති වරදකැයි සිතමි. මෙය සත්‍ය වශයෙන් නිවැරදි කළ යුත්තකි". (විපුලතිස්‌ස හිමි, ඉන්දරතන හිමි 1995, 1 පිටුව).

සබරගමුව අතීතයේ සිට ම වැදි ජනයා වාසය කරන ලද හෙයින් සබරගමුව වී යෑයි ඇති අර්ථකථනයට එකඟ නොවන බවට කරුණු ඉදිරිපත් කරන එල්ලාවල මේධානන්ද හිමියෝ වැද්දන් නොසිටි ප්‍රදේශයක්‌ මේ දිවයින තුළ නිර්නය කළ නොහැකි බවත්, විජයගේ දරුවන් සමනළ අඩවියට පැමිණි බව මහාවංසයේ දක්‌වන අතර ඔවුන්ගෙන් පුලින්දයන්ගේ සම්භවය සිදු වී යෑයි ප්‍රකාශ කරතත් 'සබර' හෝ 'ශබර' නොයොදා 'පුලින්ද' යන වචනය යෙදුවේ කවර හෙයින් දැයි පැහැදිලි නැති බව ප්‍රකාශ කරති. පුලින්ද යනු ව්‍යාධවාචී පදයකැයි සලකා ඇති අතර පුලින්ද යන වචනය මෙන්ම ශබර යන වචනය ද සංස්‌කෘත ශබ්දකෝෂවල හඳුන්වා ඇත්තේ චණ්‌ඩාල විශේෂයක්‌ හැඳින්වීමට බව පැහැදිළිව ම පෙනෙන කරුණක්‌ බවත්, විජයගේ දරුවා වූ ජීවහත්ථ සිය නැගෙනිය පාවා ගැනීම නිසා ඔවුන් පහත් තත්ත්වයකට වැටුණු බවත්, ඔවුනට පුලින්ද යන වචනය යෙදීමෙන් මෙය වඩාත් පැහැදිලි වන බවත්, මේ හිමියෝ වැඩිදුරටත් පැහැදිළි කරති.

සිංහල සිරිත් විරිත් අනුගමනය කරමින් අද දින සිංහලයන් ලෙස පෙනී සිටින නමුත් සිය වැදි පාරම්පාරිකත්වය අද පවා සිහිපත් කරන්නේ අභිමානයෙනි. වැදි ජනයා තමා උසස්‌ කුල පරම්පරාවකින් පැවත එන බව දඹානේ ආදීවාසීහු ප්‍රකාශ කරති. ලක්‌දිව පැරණිම ආදීවාසීන් ඔවුන් බවත්, වැද්දන්ගේ කුල පරම්පරා 12 ඇති අතර එයිනුත් ප්‍රධාන කුල පහක්‌ වන ඌරුවරිගේ උනාපාන වරිගේ, තලාවරිගේ, නඹුඩන් වරිගේ, බණ්‌ඩර රූගම් වරිගේ අතර සහ සම්බන්ධතා වැඩියෙන් පවතින බව දඹානේ ආදිවාසීන්ගෙන් දැනගන්නට ලැබුණි (බිනරගම, 2008 පිටු 79-80.

වර්ෂ 1914 දී වැදි භාෂාව පිළිබඳ ගවේෂණයක යෙදු. විල්හෙම් ග්‍රයිගර්ගේ අදහස වූයේ වැද්දෝ අභිමානවත් ජනතාවක්‌ බවයි. ඔවුහු දේශයේ මුල් අයිතිකරුවන් ලෙස සිංහලයන්ගේ ගෞරවයට ප්‍රාත්‍ර වන්නෝය යනුයි. (Wilhelm Geiger - 1914).

මෙම කරුණු අනුව වැදි ජනතාවගේ සැබෑ උප්පත්ති කථාව හෙවත් මූලාරම්භය කෙසේ සිදු වී දැයි විමර්ශනාත්මකව බැලීමක්‌ මෙයින් සිදුකෙරේ.

තම වර්ගයාගේ උප්පත්ති කථාව පොල්ලෙබැද්දේ තලාබණ්‌ඩලාගේ හීන්කයිරලැත්තෝ (වයස අවු. 70 යි, 2008 අගෝස්‌තු 09 වැනි දින ලෝක ආදිවාසී දින පොල්ලේ බැද්දේදීය). පැවසුවේ මෙසේය. "විජය රජ්ජුරුවන්ගෙන් පැවත එන වැද්දන් කියන්නේ අපටයි. විජය රඡ්ජුරුවෝ නිසා කුවේනියට දරුවන් ලැබුණා. රඡ්ජුරුවෝ නිදා ඉන්න වේලාවේ කුවේනි යස්‌සනීට රඡ්ජුරුවන්ව කන්න හිතුවා. ඒ වෙලාවේ විජය රජ්ජුරුවෝ ඇහැ ඇරිලා කඩුවෙන් කෙටුවා. යස්‌සනීව මැරුවා. ඒ වෙලාවේ කුවේනි යස්‌සනීගේ පුතයි දුවයි කැලේට දිව්වා. කැලේ පලවැල කකා මේ දෙන්න ලොකු වුණා. අයියයි නංගියි. ඉතිං අයියා නංගිව භාර්යාව කර ගත්තා. ඒ හින්දා තමයි කියල තියෙන්නෙ රජාටයි වැදැටයි නෑකම් ගැන සැලකිල්ලක්‌ නෑ කියල. ඉතිං ඔය දෙන්නගෙන් පැවත එන වන්නියෑලැත්තෝ කියන්නේ අපි තමා. රජ වංසෙත් වැදි වංසෙත් එකයි කියන්නේ ඒකයි". වැදි ජනයා අතර පවතින මේ ජනප්‍රවාදය මහාවංස ග්‍රන්ථයේ එන විජය කුවේණි කතා පුවත හා බෙහෙවින් සමානය. මහාවංස ප්‍රවෘත්තිය මෙසේය. 'සියලු ඇමැතියෝ රැස්‌ව ඒ කුමාරයාට ස්‌වාමීනිá රාජ්‍යයෙහි අභිෂේක කරවයි කීවාහුය. මෙසේ කියන ලද රජ කුමාර තෙමේ ක්‍ෂත්‍රීය කන්‍යා මෙහෙසියකගේ අභිෂේකයක්‌ නැතියෑයි අභිෂේක නොකැමැති විය. ඉක්‌බිති නැවත ඒ ඇමැතියෝ ස්‌වාමීහුගේ අභිෂේකයෙහි ආදර කරන්නාහු...... ස්‌වාමියා කෙරෙහි භක්‌ති ඇත්තාහු ස්‌වාමී වූ විජය කුමාරයාට පඬිරජ දියණියන් පිණිස ද ඇමැති වර්ගයාට අන්‍යයන්ගේ දුක්‌ පිණිසත් මණි මුක්‌තාදී මහාසාර බොහෝ වූ පණණකාර ගන්වා මධුරාපුරයට දූතයන් යෑවූහ. .......ඒ සියලු මහජන තෙමේ නැවින් අවුත් මහා තීර්ථයෙහි ගොඩ බැස්‌සාහුය. විජය කුමාරයාට දා ඒ යකින්නියගේ පුතෙක්‌ ද, දුවක්‌ ද වූහ. විජය කුමාර තෙමේ රාජ කන්‍යාවගේ ආගමනය අසා යකින්නියන්ට සොඳුර මනුෂ්‍යයෝ නම් අමනුෂ්‍යයන්ට සදාකල්හි ම බාන සුල්ලාහ. එබැවින් දරු දෙදෙනා තබා දැන් යව යි කීය. ඒ අසා යක්‍ෂ බයින් බියපත් වූ ඒ යකින්නට 'තිට දහසකින් බලි දානය කරවමි, ශෝක නොකරව යි කීයේය. බියපත් වූ ඕ තොමෝ නැවත නැවතත් ඔහු ඇයද දරු දෙදෙනා රැගෙන වෙන යායුතු අතක්‌ නැති බැවින් ලංකාපුරයට ම ගියාය. පුතුන් බැහැර හිඳුවා ඕ තෝමෝ නුවරට වන්නීය. ලංකාපුරයෙහි වූ යක්‌කු ඒ යකක්‍ෂනිය හැඳින 'සෙරය' යි සංඥ බියපත් වූවෝ කැලඹුණාහුය. එක්‌ සහාසික යක්‍ෂයෙක්‌ වූ කලී එක්‌ අතුල් පහරකින් ම යකින්නිය මරාදැමීය. ඇයගේ මයිල් යක්‍ෂ තෙමේ නුවරින් නික්‌ම යන්නේ ඒ දරු දෙදෙනා දැක 'තෙපි කවුරුන්ගේ දරුවෝ දැයි' විචාළේය. 'කුවේණියගේ යෑයි අසා' 'මෙහි දී තොපගේ මවු මරන ලද්දීය. මෙහි විසීනම් තොපත් දැක මරනු ලබති. වහා පලායෙත්වා' යි කීයේ ය. ඔවුහු එයින් වහා පලා ගොස්‌ සමන්තකූඨ නම් පර්වතපාදයට ගියාහුය. ඒ දෙටු තෙමේ වැඩිවියට පැමිණියේ නැගෙනියන් සමඟ වාසය කළේය. ඔවුහු දූ පුතුන්ගෙන් වැඩී 'මේ මාගේ දරුවෝ සෙත්වා ඒ යහපති' යි කරන ලද රජහුගේ ආඥවෙන් ඒ කඳුරට ම විසූහ.' මේ වැද්දන්ගේ උත්පත්ති කතාවයි (මහාවංසය - ගෛයිගර් පරිවර්තනය, 68 ගාථාව).

වැද්දන්ගේ ප්‍රභවය ගැන තවත් ජනප්‍රවාදයක්‌ ඇත. විජය රජුගේ බෑණනුවන් වූ පණ්‌ඩුවාසදේව රජු ගේ දිවිදොස්‌ නැසීමට මල රජුගේ පාරම්පාරිකයන් රාහු විසින් එවන ලද බව එහි සඳහන් වේ. ඒ කථා පුවත මෙසේ ය. 'මලය දේශයේ මල රජු ලංකාවට ගෙන ඒමට රාහු කැමැති විය. ඔහු ඌරෙකුගේ වෙස්‌ ගෙන මල රජුගේ උයන පාළු කළේය. ඌ දුනු හී වලින් මරා දැමීම පිණිස රජ මාළිගයට එවන්නට යයි රජතුමා මිනිසුන්ට නියෝග කළේය. එසේ කරන ලදී. එහෙත් රජුගේ විදමනට අසු නොවූ ඌරා දුවන්නට පටන් ගති. පිරිවර සහිත රජු ඌ ලුහු බැන්දේය. මෙසේ මුදු කඳු ඇළ දොළවල් පසු කරගෙන ගොස්‌ හන්තානේ දී කඩුවෙන් ඌරා තුවාල කරන ලදී. ඌ කන්දක්‌ බවට පෙරළුණිය. ශක්‍ර දිව්‍ය රාජයා පෙනී සිට ඔහු ලංකාවට එවීමට හේතුව දැක්‌විය. කොහොඹ යක්‌ නැටුම නටා පණ්‌ඩුවාසදේවගේ රෝගය සුව කොට පිරිවර බොහොමයක්‌ මෙහි නවතා හේ පෙරළා මලය දේශයට ගියේ ය. පණ්‌ඩුවාස රජ ඒ ජනයාට දඩයම් කිරීම පිණිස කැලෑ දුන්නේය. වැද්දෝ ඔවුන්ගෙන් පැවතෙන්නෝ යයි කියති, තුන්වැනි ජනකථාවක සඳහන් පරිදි මෙරට ක්‍රෑර රජෙක්‌ සිය මිනිසුන් කා දැමීම නිසා ඉතිරි වූ මිනිසුන් මේ රජු කැලයට පලවා හරින ලදින් ඒ අය පසුව වැද්දෝ වූහ. (නන්දදේව විජේසේකර - වැද්දන්ගේ විකාශන ක්‍රමය, පිටු 32-33) මහාවංසකථාවට අනුව විජය රජු ඉන්දියාවේ ලාට රට සිංහබාහු රජු හා සිංහසීවලී බිසවගේ පුතා ය. කුවේණිය මෙරට රජ කළ යක්‍ෂ ගෝත්‍රික රජ කෙනෙකුගේ දියණියකි. වැදි ජනතාව ඉහළ ජන්මයක්‌ ඇති ගෝත්‍රයකි. යක්‍ෂ, නාග, දේව, අසුර ආදී ගෝත්‍ර වර්ගයා ප්‍රාග්බෞද්ධ යුගයේ ලංකාවේ වාසය කළ බවට වංසකථාව තොරතුරු හෙළි කරයි. ප්‍රාග්-මානව යුගයේ දඩයම මිනිසාගේ ප්‍රධාන ජීවනෝපාය මාර්ගයයි. දෙවනපෑතිස්‌ රජතුමා පවා මුව දඩයමේ යෙදුණේ දඩයම විනෝද ක්‍රීඩාවක්‌ වශයෙන් සිදුකළ නිසාය. බෞද්ධාගම ශ්‍රී ලංකාවට හඳුන්වා දීමෙන් පසු ප්‍රාණ ඝාතය සිංහලයන් විසින් හෙළා දකින ලදී. එහෙත් බෞද්ධාගම වැළඳ නොගත් වැද්දෝ දිගටම ජීවනෝපාය ලෙස සතුන් දඩයම් කිරීම සිදු කළහ. මේ නිසා බෞද්ධ වූ සිංහලයන් විසින් වැද්දන් පහත් ජීවිකාවක යෙදෙන්නන් ගණයේ ලා සැලකීමක්‌ ද සිදු වේ. මේ නිසා වැද්දන්ගෙන් සිංහලයන් පැවත එතැයි යන්න පැවසීමට සිංහලයෝ මැලි බවක්‌ දක්‌වති. වැද්දන් කෙරේ සිංහලයන් තුළ ඇත්තේ දෙබිඩි පිළිවතකි.

වර්තමාන ජනසංගණන කටයුතුවලදී 'වැද්දන්' ලෙස වර්ග වී ඇත්තේ පාරම්පාරික වැදි සිරිත් විරිත් දිගට ම පවත්වාගෙන එන්නන් පමණි. 1881 ජන සංගණනයේ දී වැද්දන් 2,200 ක්‌ සිටින බව ගණන් ගැණුන අතර එදා රටේ මුළු ජනගහනය 27,00,000 ක්‌ පමණක්‌ වූයේ ය. එහෙත් රටේ මුළු ජනගහනය 1,05,00,000 ක්‌ වූ 1963 වන විට වැද්දන්ගේ සංඛ්‍යාව 400 දක්‌වා පහත වැටී තිබුණි. (මහවැලි වංශය, 2.1985 - කේ. එන්. ඕ. ධර්මදාස - වැදි ජනයා පිටුව, 608-609) දඹානේ වර්තමාන ආදීවාසී වැදි නායක වන්නියලැත්තන් සමඟ සිදු කළ සාකච්ඡාවකින් ලබාගත් තොරතුරු වලට අනුව දඹානේ පවුල් 350 ක්‌ පමණ ද, දළුකානේ පවුල් 35 ක්‌ පමණ ද, පොල්ලේබැද්දේ පවුල් 190 ක්‌ පමණ ද, නිල්ගල පවුල් 60 ක්‌ පමණ ද, ඇති බවත්, මුළු දිවයිනේ ආදිවාසී වරිගේ ඇත්තන්ගේ පවුල් 1500 වඩා නැති බවත් ඔහු ප්‍රකාශ කරයි. (බිනරගම 2008). අපේ ආදිවාසීන් පිළිබඳ අතීතයේ සඳහන් ව ඇති කරුණු අනුව ඔවුන් අතර දෙපිරිසක්‌ සිටි බව පිළිගත හැකි ය. එක්‌ පිරිසක්‌ පිටස්‌තරයන් සමඟ කිසිදු ඇසුරකට මැළි ව හුදෙක්‌ වනචාරී ජීවිතයක්‌ ම ගත කරන අතර අනෙක්‌ පිරිස පිටස්‌තර උදවිය සමඟ සහ සම්බන්ධතා පවත්වමින් ජීවත්වෙති. මොවුහු පිළිවෙළින් 'ගල් වැද්දෝ' සහ 'ගම් වැද්දෝ' යනුවෙන් හඳුන්වා තිබේ. ගල් වැද්දන් විසින් පරිහරණය කරන ලද ගල්ගුහා කිහිපයක්‌ ඒවායේ ඇති චිත්‍ර අනුව අඳුනාගෙන තිබේ. යාල අභය භූමිය තුළ පිහිටා ඇති මුදුන්තලාව ගල්ගේ, නැගෙනහිර පළාතේ මැද ගල්ගේ සහ උතුරු මැද පළාතේ මිල්ලෑව ගල්ගේ මොණරාගල උස්‌සාගල ගල්ගේ යන ස්‌ථානයි. කෙසේ නමුත් අද වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ ගල් ගුහාවල පැවැති වැදි චිත්‍ර බොහෝමයක්‌ විනාශයට පත්ව ඇත.

අපේ ආදිවාසී වැදි ජනයා විශේෂ ජන කොට්‌ඨාසයක්‌ ලෙස සැලකීමට බලපා ඇති කරුණු කාරණා කවරේදැයි පැහැදිළි කළ යුතුය. ඉන් පළමු වැන්න මොවුන්ට ප්‍රාග් ඉතිහාසය දක්‌වා ඈතට දිවෙන සංස්‌කෘතික හා මානව ඉතිහාසයක්‌ තිබීමයි. දෙවැන්න නම් මානව විද්‍යානුකූලව ඔවුන් තුළ දැකිය හැකි කායික හා ශාරීරික විශේෂ මානව ලක්‍ෂණයන් ය. සිංහල ජනයාගෙන් වෙනස්‌ වූ මානව ලක්‍ෂණ වැදි ජනයා තුළින් පෙන්නුම් කරනබව ගවේෂණයන් ගෙන් ඔප්පු වී ඇත. (පණ්‌ඩුල ඇඳගම, 2003,) (ආචාර්ය ශිරාන් දැරණියගල, ප්‍රාග් ඓතිහාසික සබරගමුව( පිටු 148-234). වැදි ජනයා තුළ 'නිග්‍රෝ' හා 'ඔස්‌ට්‍රොaලොයිඩ්' මානව ලක්‍ෂණ ඇති බව හෙළි වී ඇත. ඔවුන්ගේ රුධිර පරීක්‍ෂණයේදී ඔවුන් වෙනත් රුධිර ගණයකට අයත් බව ද ප්‍රත්‍යක්‍ෂ වී ඇත. තෙවැන්න වන්නේ ඔවුනට ම ආවේනික වූ භාෂාවක්‌ හා සිරිත්විරිත් ඇතුළත් වූ විශේෂ සංස්‌කෘතියක්‌ තිබීමයි. ලේඛනයකින් තොරව ඔවුන්ගේ සියලු සංනිවේදන අවශ්‍යතා ඉටුකර ගැනීමට එම භාෂාව මඟින් හැකි වී තිබේ. ඇතැම් වැදි ජනයා එක්‌ දහස්‌ නවසිය හතළිස්‌ ගණන් වන තෙක්‌ ම ගල් ගුහාවන් හි විසූ බව දොස්‌තර ස්‌පිට්‌ල් මහතා සඳහන් කර තිබේ. (R. L. Spittell - Wild Ceylon 1925). (මැකීගිය දඩමං, 1963 පිටුව, 291).

ඔවුන්ගේ විශාල ගල් ගෙයක පවුල් ජීවිත ඉතා සාර්ථක ලෙස ගතකළ බව ඔවුන් පිළිබඳ කරුණු සෙවූවන්ට පැහැදිලි වූ එක්‌ වැදගත් කරුණකි. වැදි ස්‌වාමිපුරුෂයා හා භාර්යාව අතර පති පතිනි වෘත ආරක්‍ෂාව ඉතා හොඳින් සිදු වූ බව නිරීක්‍ෂකයන් ඉමහත් ප්‍රසාදයෙන් වාර්තා කොට තිබේ. මේ අතර ඔවුන් දරුවන් කෙරෙහි දක්‌වන සෙනෙහස ද නිරීක්‍ෂකයන්ගේ සැළකිල්ලට භාජන වූ තවත් වැදගත් කරුණකි. දරුවකු ඉල්ලූ දෙයක්‌ නිතර ම ඔහුට ලැබුණි. හැමවිට ම දරුවන්ට තමාගේ ශක්‌ති ප්‍රමාණයෙන් හොඳම ආහාර සපයා දීමට වැදි දෙමාපියෝ උනන්දු වූහ. මේ අයුරින් වැදි පවුල ඉතා උතුම් ගුණාංග අනුව හැඩගැසුනක්‌ බව පැහැදිළිය. විශාල ගල් ගෙයක විසූ වැදි පවුල් අතර සමාජ ජීවිතය ද ඉතා ආචාර සම්පන්න ආකාරයෙන් පවත්වා ගෙන එන ලදී. එක්‌ එක්‌ පවුල තමාට නියමිත බිම් කොටසින් ඔබ්බට නොයැමට විශේෂයෙන් පරිස්‌සම් වූහ. ආහාර සම්පාදනයේ දී හා බුක්‌ති විඳීමෙහි දී පොදු බව ම ක්‍රියාත්මක විය. ආහාර සෙවීම ඉතා වැර වීරියෙන් කළ යුත්තක්‌ වූ නමුත් කිසි විටෙකත් එසේ සොයා ගත් ආහාර පෞද්ගලිකව භුක්‌ති වින්ද යුතු සේ නොසැලකිණි, ගල්ගෙයි වෙසෙන්නන්ට අයත් ආයුධ ද එකිනෙකා ළඟ වෙන වෙනම තබා ගැනුනේ නැත. ඒ සියල්ල පොදු 'ආයුධ ගබඩා' ස්‌ථානයක තැන්පත් විය. ආහාර සෙවීමේදී පුරුෂයන් දඩයමේ යැමත් 'කදාර්නිගේ දියතන' (මී පැණි) සෙවීමත් කළ අතර ස්‌ත්‍රීහු 'කොබ්බි' (කැලෑ අල) සෙවීමේ යෙදුනාහ. ආහාර පිස ගත්තේ ගින්නෙන් පිළිස්‌සීමෙන් හෝ වළඳක ලා තැම්බීම මගිනි. 'කන්කුණාගේ මච්කන' 'කබරාගේ වච් කන' (ගෝණ මස්‌ හා මුව මස්‌) කල් තබා ගැනීම සඳහා ගලක්‌ මත තබා අව්වේ වේලාගෙන ළිපට උඩින් දුම් ගැසෙන ලෙස එල්ලා තබන ලදී. ආහාර සෙවීම පිණිස වනයේ ඈතට යන විට හෝ අලුත් මසක්‌ නොලද විට දී හෝ ආහාරයට ගනු ලැබුවේ මේ 'වේලි මාළු'ය. මස්‌ කල් තබා ගැනීමේ තවත් ක්‍රමයක්‌ වූයේ සුදුසු ගස්‌ බෙනයක්‌ සකස්‌ කොට එහි මී පැණි පුරවා ඊට මස්‌ දමා එම සිදුර මැටියෙන් මනාසේ වසා තිබීමයි, මේ අයුරින් මස්‌ බොහෝ කාලයක්‌ ආරක්‍ෂාවීම ද රසයෙන් ගුණයෙන් අධික වීම ද සිදු වූ බවට සැකයක්‌ නැත. වනයෙන් ලැබිය හැකි ආහාර හිඟ වර්තමාන අවධියෙහි වැදි ජනයාගේ ආහාරය වන්නේ බත් සහ හේන් වගාවන්ගෙන් ලැබෙන මඤ්ෙÆක්‌කා, ඉරිගු, මෙනේරි වැනි දේය.

අතීතයේ දී වැදී දරු උපත් ගල් ගෙයිදීම සිදුවිය. දරුවන් ඇති අම්මලා ගැබිනි මවට උපකාර කළෝය. පෙකණි වැල කපන ලද්දේ ඊතලයකිනි. කැපූ තැන සුව වීමට අළු තබා රෙදි කඩකින් බඳින ලදී, සිංහල ජනයා අතර මෙන් උපත, කාන්තාවන් වැඩිවියට පැමිණීම හා මරණය යන සිද්ධීන් සම්බන්ධව 'කිළි' අදහසක්‌ පැරණි වැද්දන් අතර තිබුණේ නැත. එහෙයින් දරුවන් ලැබූ අම්මලා වෙන් කොට තැබුමක්‌ නොවීය. දරුවෙකුට නම් තැබීම උපත සිදු වී මාසයක්‌ පමණ කාලය තුළදී සිදුවිය. එහෙත් දරුවා පිරිමියෙකු නම් 'ගොරකා' යනුවෙන් ද, ගැහැනියක නම් 'ගොරකි' යනුවෙන් ද හැඳින්විණි. නම් තැබූ පසුද වයස හතර පමණ වන තෙක්‌ තබන ලද නමින් ඇමතීමක්‌ සිදු නොවීය. මේ අවධියේදී පිරිමි දරුවෙකු නම් 'තුටා' යනුවෙන් ද, ගැහැනු දරුවෙකු නම් 'තුටී' යනුවෙන් ද අමතන ලදී. බොහෝ කොට යොදුණු පිරිමි නම වූයේ පොරමොලා, සුල්ලියා, කරකොළයා, ගොඹිරා, ගොඹිල, මිල්ලෑව, කයිරා, වන්නකු ආදියයි. සුලභ ගැහැණු නම් වූයේ යුදී. සුවදී, පිංචි, කළු, කබලී. සෙල්ලි, කලති, කඹඩී ආදී නම්ය. එහෙත් වර්තමානය වන විට සිංහල හා ද්‍රවිඩ නම් වලට සමාන නාමයන් තැබීමට හුරු වී ඇත. වැද්දෙකු මළ විට එය එම ගල්ගෙයි ම වියළි කොළ වලින් වසා ඈත ගල්ගේකට යැම අතීත සිරිත විය. යළිත් එම ගල්ගේ පාවිච්චියට ගැණුනේ නම් ඒ වර්ෂ ගණනාවකට පසුවය. බට දොඹ ලෙන, පාහියංගල, රාවණ ඇල්ල, බෙලිගල්ගේ කැණීම් වලින් සොයාගෙන ඇති මානව සාධක මෙයට සාක්‍ෂි සපයයි. මරණයක්‌ සිදු වූ පසු 'නෑ යකුන්' සඳහා වතාවත් සිදු කිරීම එදා මෙන්ම අදත් සිදුකරයි, එහිදී සාමාන්‍ය ආහාර වේලක්‌ 'අඩුක්‌කු' පිළියෙල කර 'නෑ යකුන්ට' පුද දෙනු ලැබේ. වැදි ජනාවාසයක නෑ යකුන් සඳහා ඇරුණු දෙවොලකි. මෙය මැස්‌සක්‌ සහිතව සාදන ලද පැල්පතකි. මැස්‌ස මත, පැදුරක්‌, මල්ලක්‌, කැක්‌තක්‌, මුට්‌ටියක්‌, මාලයක්‌ ආදිය තබා ඇත. නෑ යකුන්ගේ ප්‍රධානියා 'කන්දේ යකාය' ඔහුගේ මල්ලී 'බිළිදි යකා'ය ස්‌ත්‍රී පක්‍ෂයෙන් 'කුවේණි යක්‍ෂණී' හෙවත් 'මහ ලොකු කිරි අම්මිලැත්තී' හා උනාපාන කිරි අම්මිලැත්තී දඹානේ ආදිවාසීන්ගේ ප්‍රධාන යක්‍ෂණියන් වන අතර පොල්ලේ බැද්ද හා රතුගල ආදිවාසීන් 'ඉදිගොල්ලේ යක්‍ෂණී' හෙවත් 'ඉදි ගොල්ලේ කිරි අම්මා' අදහනු ලබයි. කිසිවෙකු මළ කල්හි නෑ යකුන් අතරට යන බව ඔවුන් ගේ විශ්වාසයයි. වැදි ජනතාව අතර පුද පූජාවන්ට භාජන වන දොළොස්‌ කට්‌ටුවක්‌ යක්‍ෂයන්ට අමතරව හතළිස්‌ කට්‌ටුවක්‌ යක්‍ෂ, යක්‍ෂණී හා දේවතා පිරිවර සිටී.

වැදි ජනතාවගේ ආගමික වතාවත් අතර ඉතා ප්‍රසිද්ධ වන්නේ 'කිරි කොරහ' යාගයයි. නැතහොත් කිරි කොරෙස්‌ පොඡ්ජ ඔටා දැමීමයි. සාමාන්‍යයෙන් වසරකට වරක්‌වත් එය පැවැත්වීම ඔවුන්ගේ සිරිතයි. ලෙඩ දුක්‌ වැනි ආපදා අවස්‌ථාවලදී මෙන්ම සතුන් දඩයමට නොලැබෙන අවස්‌ථාවලදී කිරි කොරහ යාගය පැවැත්වීමෙන් නෑ යකුන් සතුටු වී අපල උපද්‍රව වැළකී දඩයමට සතුන් හමුවන බව ඔවුන්ගේ විශ්වාසයයි. රාත්‍රියක්‌ පුරා පැවැත්වෙන කිරි කොරහ යාගය සිදුකරන්නේ තුන් දෙබලයක්‌ මත තබන ලද කොරහකට පොල්ගෙඩි කිහිපයක කිරි මිරිකා එයට සුවඳ දුම් අල්ලා ඇදුරුහුරලැත්තන් විසින් යාතිකා කොට කිරි කොරහ වටා කණ්‌ඩායමක්‌ නැටීමයි. රැයක්‌ පුරා පැවැත්වෙන යාගය උදය වරුවේ අවසන් වේ. කිරි කොරහේ කිරි වලක්‌ හාරා වලට දමනු ලැබේ. පුරාණ නෑයන්ට පිදූ ශුද්ධ වස්‌තුවක්‌ වන එය ඉඳුල් නොවීමට වග බලා ගැනීම මෙහි පරමාර්ථයයි. කොරහ ගවයන් සිටින කාන්තාවකට දෙනු ලැබේ.

ලාංකික වැද්දන් ගැන කරුණු සෙවූ සෙලිග්මාන්ගේ මතය අනුව වැදි භාෂාවේ ඇතැම් වචන සිංහල භාෂාව හා සම්බන්ධයක්‌ නැති ඉන්දු ආර්ය භාෂාවක ආභාෂයෙන් ආ ඒවා බවයි. දොළොස්‌ වන ශත වර්ෂයේ දී පවා වැද්දන් බලවත් ජන කොටසක්‌ බවට පත්ව සිටි බව මහාවංසය සඳහන් කරයි. එකල පළමුවන පරාක්‍රමබාහු රජුගේ යුද කාර්යයේදී වැදි සේනාවගේ සහාය ලබාගෙන ඇත. ඉන් පසු දාහත්වැනි ශත වර්ෂයේදී දෙවැනි රාජසිංහ රජතුමා යුද කටයුතුවලදී වැදි සේනාවන්ගේ සහාය ලබාගත් බව රොබට්‌ නොක්‌ස්‌ පවා සඳහන් කර ඇත. රොබට්‌ නොක්‌ස්‌ විසින් ලියන ලද "එදා හෙළ දිව" නමැති ග්‍රන්ථයෙහි වැද්දන් පිළිබඳ දීර්ඝ විස්‌තරයක්‌ සඳහන් කොට ඇත. "මේ ජාතිය වූ කලී, වනචාරී මනුෂ්‍යයෝ ය, ශීලාචාර මනුෂ්‍යයෝ යෑයි දෙකොටසකට බෙදෙති. මේ දෙකොටස අතුරින් මා වාසය කෙළේ පසුව කී ශීලාචාර කොටස සමඟ ය. වනචාරී මනුෂ්‍යයෝ වනාහි වනයේ වාසය කරන සිවුපා සතුන් මෙන් ම වනචර ය. බිම් තැන්න නම් ප්‍රදේශ වූවන්ගෙන් ආකීර්න මහ කැලෑවෙන් වැසුණේ ය. පූර්වෝක්‌ත වනචාරී මනුෂ්‍යයෝ කැලෑවල වාසය කරති. ඔවුන්ගේ නාමය "වැද්දෝ" ය. වැද්දන් වෙසෙන වනගත ප්‍රදේශාසන්නයේ සෙසු කිසිවෙක්‌ වාසය නොකරති. සිංහල භාෂාව කථා කරන ඔව්හු මුවන් මරා ගින්නේ ලා මස්‌ වියළා ගනිති. ගම් වැසියෝ එම මස්‌ මිල දී ගනිති. මේ වැද්දෝ කිසි විටෙක ගොවිතැන් නොකරන්නාහු දඩයමෙන් ම දිවි පෙවෙත රකිති. දුන්න අරඹා විදීමෙහි දක්‍ෂයන් වූ ඔව්හුá මී වද කඩා ගැනීමට රුක්‌ බෙණ සිදුරු කිරීම සඳහා කෙටි කෙටේරියක්‌ පසෙක එල්ලා ගෙන සිටිති. මොවුන් හට නිවාස නැත. ගම් නැත. ජලාශ අසල හා ගස්‌යට වාසය කරති. සිව්පා සතෙකු ඔවුන්ගේ තුරු අසලින් පැමිණෙන විට ඒ බව ශබ්දයෙන් දැන ගැනීමට පුළුවන් වන පරිද්දෙන් ඔව්හු ගස්‌ යට වියළි කොළ අතු බහා තබති. (රොබට්‌ නොක්‌ස්‌)

කන්ද උඩරට රාජ්‍යයේ ඈත පළාත් වල, රට වැසියන් හා නිතර ගනුදෙනු කරන ගම් වැද්දනැයි. කියනු ලබන මදක්‌ ශීලාචාර වූ වැදි විශේෂයක්‌ වාසය කරති. එක්‌ වරක්‌ ලන්දේසීන් හට විරුද්ධව රාජසිංහ රජු සංග්‍රාමයක්‌ මෙහෙය වූ අවස්‌ථාවේ දී එක්‌ දිසාපති කෙනෙකු ගෙන ආ සේනාපයින්ඩයක්‌ වැදි සෙනඟකින් සමන්විත වූයේ ය. ඔව්හු, දුනු හී සරඹයෙහි පුහුණු වූ සෙබළුන් මෙන් ඉතා දක්‍ෂ ලෙස සටන් කළෝය. එහෙත් එම සටන දිනා පණ බේරාගෙන පෙරළා පැමිණි ගම් වැද්දෝ, නැවත වරක්‌ යුද්ධ හමුදාවේ සටන් කරන්නට යන්නට සිදු වේදෝ හෝයි භයින් මෙන්, එම පෙදෙස්‌ අත්හැර යළිත් මුලාදැනීන්ගේ ඇස්‌ මූ නොවන පරිද්දෙන් මහ කැලෑ ඇතුළින් ඇතුළට ගමන් කොට වාසය කරන්නට පටන් ගත්හ. ගම් වැද්දෝ හිසකේ නො කපති. හිස මුදුනේ කොණ්‌ඩය බඳිති. ඔවුන් අඳනා වස්‌ත්‍රය දිග හෝ පළල හෝ නැත. යන්තම් කටී ප්‍රදේශය ආවරණය වන තරම්ය. වනචාරී සෙසු ගම් වැද්දෝ සියලු දෙනා ම පාහේ ආගම අදහති. ඔවුන්ට ම නියම වූ හෙවත් වෙන් වූ දෙවි කෙනෙක්‌ ඇත. ශීලාචාර වූ ගම් වැද්දන් ආගම ඇදහීමට විහාරස්‌ථාන ගොඩනංවන අතර තවත් සමහරු ගස්‌ යට පුද පූජා පවත්වන්නාහ. එක්‌ පිරිසක්‌ මෙසේ පුද පූජා පවත්වන අතර ස්‌ත්‍රී පුරුෂ දෙපක්‍ෂය ම එකතු වී ගස්‌ වටා නටන්නෝය. ගම් වැද්දෝ වනාන්තරය ද කොට්‌ඨාස වශයෙන් බෙදා සීමා ඉදිකරගෙන ඇත්තාහ. එක්‌ රංචුවකට අයත් වූ වන සීමාව ඇතුළත දඩයම් කරන්නට හෝ, මී කඩන්නට හෝ පල නෙලන්නට සෙසු කිසිවෙකුට අවසරයක්‌ නැත්තේ ය. මෙම වන සීමා වලට සැලකුණක්‌ වන පරිද්දෙන්, වැද්දෝ, මායිමේ කොස්‌ ගසක්‌ සිටුවති, එක්‌ කොටසකට අයත් වැද්දෙකු මෙම කොස්‌ ගසින් ගෙඩියක කඩනු යාබද කොටසෙහි වැද්දෙකු දුටුවහොත්, තමාට එහි කොස්‌ කඩන්නට අවසර නැතිබව පළමු වැද්දා දෙවැනි වැද්දාට කියන්නේ ය. එවිට අනෙකා, තමාට එහි කොස්‌ කඩන්නට පුළුවන් බව කියන්නේ ය. මෙයින් ඇතිවනුයේ බහින් බස්‌ වීමකි, එහි ප්‍රතිඵලය වනුයේ හීතල මාරුවකි. ඊට පසු ඇතිවන කලිකලහය අවසන් වන්නේ වැද්දන් විසි තිස්‌ දෙනෙකු හී වැද සිදුරු වී මිය ගිය පසු ය. ඉතා තියුණු ලෙසට හී තල තනවා ගැනීමට වැද්දෝ කැමැත්තෝ ය. වැද්දන් හට කොතරම් හොඳින් හී තළ තළා ගත යුතූ වන්නේ ද යත්? ඒ අතින් ඔවුන් තෘප්තියට පත් කිරීමට දක්‍ෂතම ආචාරියා පවා අසමත් වන්නේය. එක්‌ කලෙක වැද්දන් විසින් රජතුමාට කරන ලද උසස්‌ වූ සේවයක්‌ සම්බන්ධයෙන් පරිත්‍යාගයක්‌ කරනු කැමති රජතුමා ඔවුන් හට ඉතා හොඳින් තළන ලද හීතල වගයක්‌ දුන්නේ ය. එහෙත් එම හීතල වලින් තෘප්තියට පත් වන්නට වැද්දන් හට නුපුළුවන් විය. එම හී තළ රැගත් වැක්‌දෝ ගඟ අද්දර ගල් පර්වතයකට ගොස්‌ ඒවා ඊට වෙනස්‌ වන ලෙස තළා ගත්තෝ ය. මෙම වැදි ජනයා පාවිච්චි කරන හීතල සාමාන්‍ය ජනයා පාවිච්චි කරන හීතල වලට වඩා වෙනස්‌ ය. මස්‌ ආරක්‍ෂා කොට තබා ගැනීමේ එක්‌ විශේෂ ක්‍රමයක්‌ මේ වැද්දන්හට ඇත්තේ ය. පළමු කොට ඔරුවක කොටන ඔව්හු එහි මී පැණි මත මස්‌ පුරවා, පියන් පතක්‌ තබා ඇණ ගසා, ආහාර අහේනියේ දී පරිභෝජනය සඳහා ආරක්‍ෂා කර තබති.

ශීලාචාර වැද්දන් හැටියට සම්මත වූ වැද්දෝ ඔවුන් ගේ දෝනියෑන් දැ වරුන් දීගයේ දෙන කල්හි දායාද වශයෙන් බෑණාට දඩයම් බල්ලෙකු ප්‍රදානය කරති. ගෘහ විවාහ ආදිය හේතු කොටගෙන තම රට හා ඥති මිත්‍රයන් අත් හැර නන්නත්තාරේ යන සිංහල මිනිසුන් මෙම වැදි ජනපදවලට ගිය කල්හි, එව්හු එම ශීලාචාර වැදි සමාජයට ඇතුළත් කරගනු ලැබෙති. මෙම වැද්දන් මට දක්‌නට ලැබී නැත. (1696 දී ලියන ලද රොබට්‌ නොක්‌ස්‌ ගේ An Historical Relation of the Island of Ceylon (ලංකාද්වීපය පිළිබඳ ඓතිහාසික විස්‌තරය) නම් ඉංග්‍රීසි ග්‍රන්ථයේ සිංහල පරිවර්තනය "එදා හෙළ දිව" ඩේවිඩ් කරුණාරත්න - පිටුව, 196-200) වැද්දන්ගේ සම්භවය හා විකාශනය පිළිබඳ මෙවැනි අදහසක්‌ ආචාර්ය නන්දදේව විෙ-සේකර ප්‍රකාශ කරයි." වැද්දන්ගේ මුල් මුතුන් මිත්තෝ විජය රජු නිසා කුවේණියට දාව ලැබුණු දුව හා පුතා යෑයි සලකනු ලැබෙත්. නමුත් නියම වශයෙන් වැද්දෝ අවුස්‌ත්‍රේලීය, මධ්‍යධරණීය හා නීග්‍රිටෝ වාර්ගිකයන්ගේ ද යක්‍ෂයන් හා නාගයන්ගේ ද සම්මිශ්‍රණය ලැබුවෝ ය. උතුරු ඉන්දීය මනුෂ්‍ය වර්ගයා අභිනව නම් ගෙන වෙනම සමාජ කොටස්‌ හැටියට ජීවත් වූ අතර වැද්දෝ ම්ලේච්ඡ වර්ගයක්‌ වශයෙන් මෙරට නිසරු පළාත්වල ඇබ්බැහි වූහ. මොවුහු අද වනතුරු සිටිති. එහෙත් ඔවුන් ගෙන් බොහෝ දෙනා සිංහල හා ද්‍රවිඩ ජන සමාජයට ශීඝ්‍රයෙන් එක්‌වන්නාහ". (වැද්දන්ගේ විකාශන ක්‍රමය - නන්දදේව විෙ-සේකර පිටුව, 17)

විජයාගමනයත්, ඉන් අනතුරුව සිංහල ජනපද පිහිටුවනු ලැබීමත්, නිසා උතුරු දිග තැනිතලාවේ හා ගිණිකොණ දිග තැනිතලාවේ සිංහල ජනාවාස ව්‍යාප්ත වන්නට පටන් ගැනුණි. මෙම අවස්‌ථාවේ දී වැදි ජනයාගෙන් ඇතමෙකු නව ශිෂ්ටාචාරය හා සම්බන්ධ වී ඇති බවට සාධක තිබේ. ක්‍රි. පූර්ව දෙවන සියවසට අයත් සෙල්ලිපි දෙකක එන "මිලක තිශ" සහ "මිලක පුශගුත" යන පුද්ගල නාම ගැන විස්‌තරයක්‌ සපයන මහාචාර්ය පරණවිතාන සූරීහු එම පුද්ගල නාම මුලින් ඇති "මිලක" යන්න විරුදය නාමයක්‌ විය හැකි බවත්, එය පාලි "මිලක්‌ඛ" (සංස්‌කෘත-ම්ලේච්ඡ) යන්නෙන් බිඳුනක්‌ විය හැකි බවත්, සඳහන් කරති. ඒ එසේ නම් ඉන් අදහස්‌ වන්නේ දිවයිනේ ප්‍රාථමික වැදි ජනතාව බවත්, ඔවුන් අතුරින් ඇතමෙකු නව ශිෂ්ටාචාරය වැළඳගත්තා පමණක්‌ නොව එම සමාජයේ ඉහළ තැන් වෙත පත්වුණු අයුරු ද ඉන් හෙළිවන බවත්, පරණවිතාන සූරීහු අදහස්‌ කරති. (S. Paranavitana Inscriptions of Ceylon Vol. 1:
Colombo. 1970; pp.xci-xcii). දහ අටවන ශත වර්ෂයේදීත් වැද්දන් මධ්‍යම කඳුකරයේ මෙන්ම ඌව පළාතේ ද බලවත් ව සිටි බව වර්ෂ 1818 උඩරට කැරැල්ලට සම්බන්ධවීමෙන් පවා පෙනේ.

වැද්දන්ගේ, පැරණි වාසභූමිය, වූයේ තන්තිරිමලේ, වන්නිහැලඹෑව, කටුකැලියාව. තිඹිරිවැව, රොටවැව, පුස්‌දිවුල් වැව, පොළොන්නරුව, අනුරාධපුර ප්‍රදේශ ඇතුළත් උතුරු මැද පළාත වේ. වර්තමානයේ වැදි ජනයා ජීවත්වන්නේ, මහියංගනය, සොරබොර, දඹාන, කොටබකිනිය, මහඔය, පොල්ලේබැද්ද, හේනේබැද්ද, සීතලවන්නිය. නුවරගල, හෙන්නානිගල, අත්බැද්දගල, රතුගල, නිල්ගල, දානිගල, දිඹුලාගල, බිංගොඩ, යක්‌කුරේ ප්‍රදේශ ඇතුළත් ඌව හා නැගෙනහිර පළාත් වල පමණි. වන්නිය හෙවත් මහවැදිරට ලෙස වර්තමානයේ මෙම ප්‍රදේශ හැඳින්වෙයි.

එසේ වුවද, සැබෑ වැදිරට හෙවත් මහ වන්නිය සබරගමුවයි. වන්නියලැත්තන් හෙවත් වැද්දන් යනුවෙන් හැඳින්වූයේ සබරගමුවේ ආදිවාසී වූ සබරුන් ය. මහ බින්තැන්න යනුවෙන් හැඳින්වූයේ මහියංගන බින්තැන්න නොව සබරගමු මහ බින්තැන්න වෙයි. මහපෑලස්‌ස, බෙල්ලන්බැඳිපෑලැස්‌ස, බඹරපෑලැස්‌ස, කහකුරුල්ලන්පෑලැස්‌ස, සීනුග්ගල, කලවැල්ගල, වැද්දාගල, කුකුලේගල, පොකුනුතැන්න ප්‍රදේශ අයත් වලව මධ්‍ය මිටියාවත වෙයි. ඌව, සබරගමුව, දකුණු පළාත් වලට අයත් දොරවක කන්ද, පාහියංගල, බටදොඹලෙන, බටතොට ලෙන, උඩුපියන් ගලගේ, අළුගල්ගේ, ලුණුගලගේ, රාවණ ඇල්ල, ආදී වශයෙන් දැනට ප්‍රාග් ඓතිහාසික මානව තොරතුරු එළිමහන් ප්‍රදේශවලත් මෙන්ම ගල්ලෙන්වලත් සොයා ගෙන තිබේ. එම ස්‌ථානවල ජීවත් වූ ප්‍රාථමික මානවයා අපේ ආදිවාසී සබරුන් හෙවත් පුලින්දයන් බව පැහැදිලි කරුණකි. මේ අනුව ඌව බින්තැන්න ප්‍රදේශවල දැනට වාසය කරන්නේ වැද්දන් හෙවත් වන්නියලැත්තන් ය. එහෙත් සබරගමු බින්තැන්නේ වාසය කර ඇත්තේ සබරුන් හෙවත් පුලින්දයන් ය. වැද්දන් හා සබරුන් යනු එකම ගෝත්‍රික පිරිසකින් බෙදී ගිය කොටසක්‌ නොවේ.

දැනට ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් මානව ඓතිහාසික ස්‌ථාන 108 ක්‌ සොයා ගෙන ඇත (ශිරාන් දැරණියගල, 1991 පිටුව(8) ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයන්ට හෝ මූල ඓතිහාසික යුගයට අයත් යෑයි අනුමාන කරන වැදි චිත්‍ර ඇති ස්‌ථාන 35 ක්‌ දැනට සොයාගෙන ඇත. (බිනරගම, 2008) ප්‍රාග් ඓතිහාසික යුගයට අයත් මානව සාධක සොයාගෙන ඇති ස්‌ථාන අතරින් වැඩි තොරතුරු ප්‍රමාණයක්‌ සොයාගෙන ඇත්තේ තෙත් කලාපයෙනි. (ඇඳගම, 2003) එයිනුත් සබරගමු පළාතේ ගල්ලෙන් සුවිශේෂ වන අතර එලිමහන් ප්‍රදේශ ද, ඇත. මෙයින් පැහැදිළි වන්නේ වැද්දන්ගේ මුල් වාසභූමිය සබරගමු කඳු කලාපය බවයි.

සිංහල රජවරු අපේ පරපුරේ ඇත්තන්ගේ ජීවන රටාව හොඳින් හඳුනාගෙන තිබුණා. ඒ නිසා අපේ සංස්‌කෘතිය හා ජීවන රටාව පවත්වාගෙන යැම සඳහා මහ වැදිරට නමින් වනාන්තර ප්‍රදේශයක්‌ වෙන්කර දී තිබුණා. බින්තැන්න නමින් හැඳින් වුණෙත් එම කලාපයයි. යුරෝපීය පාලන කාලයේදී පවා කැළෑ පෝ-ජට සුදු හූරල අත තිබ්බේ නැහැ. සංවර්ධනය සඳහා කැළෑ එළි පෙහෙළි කළේ නැහැ. ආදිවාසී පරපුරට කැළෑවේ නිදහසේ ඉන්න ඉඩ දී තිබුණා. මේ නිදහස තිබුණේ 1931 වන තුරු පමණයි. වැදි නායකයන්ට තිබූ බලතල ප්‍රථම වරට අහිමි වී ගියේ 1951 දී මහ වැදි රටේ ආදිවාසී නායකයන්ට ගමරාළ තනතුරු පිරිනැමීමෙන් පසුවයි. 1952 දී ගමරාළ තනතුරු අවලංගු කළා. ඉන් පසුව ගම්මුලාදැනි ක්‍රමය රටේ ක්‍රියාත්මක වන්නට ගත් පසු වැදි නායකයන්ට ආණ්‌ඩුව තුළ බලතල අහිමි වී ගියා. රජයේ නිලධාරීන් 1947 සිට අපේ බිම් පෙදෙසට පැමිණීමෙන් අධ්‍යාපනයත්, සංවර්ධනයත් ලබා දෙන්නට යෑයි කියමින් කැළෑව කපා ගොඩනැඟිලි ඉදි කළා. අපේ ජීවන රටාව වෙනස්‌ වෙමින් සිත් පො-ජ අවුල් වන්නට පටන් ගත්තේ එතැන් සිටයි. මගේ පියා වන ඌරුවරිගේ තිසාහාමි ඒ කාලයේ සිටි ඇමැතිවරුන්ට හා නිලධාරීන්ට කැළේ වැනසීම පිළිබඳ විරුද්ධත්වය පළ කළත් ඵලක්‌ වුණේ නැහැ. ඔවුන් අපේ ඇත්තන්ට කියා ඇත්තේ හැකි තරම් කැළෑව කපා හේන් ගොවිතැන් කරන ලෙසයි. ඒ අනුව මහවැදිරටේ වැඩි කොටසක්‌ මුඩුබිම් බවට පත් වුණා. සොබා දහම සමඟ ජීවත් වූ අපේ ඇත්තන් බොහෝ දෙනෙක්‌ නුහුරු පැවැත්මකට ඇදවැටී ජනපදවලට කොටු කළා. අද මීයක්‌ කඩා ගන්න පවා කැළෑ පොජ්ජට මංගච්චන්න අපේ ඇත්තලන්ට තහංචි දාලා. (ආදිවාසී ඌරුවරිගේ වන්නියලැත්තෝ)

ලී ආයුධ. සත්ව ඇට ආයුධ, ගල් ආයුධ, මැටි මෙවලම්, ලෙන් වාසස්‌ථාන හා ප්‍රාථමික නිවාස, අහරට ගන්නා දිය ගොඩ සතුන්, කෘමීන්, බෙල්ලන්, පක්‍ෂීන්, ශාක කොටස්‌, (අල. මුල්. කොළ. පොතු, දළු, ගෙඩි, ඇට, මද, කිරි) ඇඳුම්, අභිචාර විධි, රූ සටහන්, ශාන්ති කර්ම, ප්‍රජනනය හා වර්ගයා බෝ කිරීම, ශාරීරික සමානතා, පරිසර සබඳතා, සම අසමතා පෙන්වාදීම තුළින් දේශයට ම සුවිශේෂ වූ බළන්ගොඩ මානවයාගෙන් පැවත එන උරුම සම්බන්ධතාවක්‌ වැදි ජනතාවට ඇති අතර වැදි ජනතාව නොකඩවා පරවේනී සංතතිව සිය උරුම අනන්‍යතාවය රැක ගැනීමට හැකි වූයේ වැද්දන් බුදු දහම වැළඳ නොගැනීමත්, අධ්‍යාපනය නොලැබීමත්, සමාජානුයෝජනයට හසුවීමට දැක්‌වූ අකමැත්තත්, ලේඛනයකින් තොරව වාචික භාෂාවක්‌ පමණක්‌ උපයෝගි කර ගනිමින් සිය අදහස්‌ හුවමාරු කරගෙන දේශයේ වෙන් වූ වෙනම ගෝත්‍රික කණ්‌ඩායමක්‌ ලෙස මේ දක්‌වා සිය අනන්‍යතාව ආරක්‍ෂා කරගෙන සරල ජීවන රටාවක්‌ ගත කරන නිසා බව පැහැදිළිය.

ආශ්‍රිත මූලාශ්‍ර ග්‍රන්ථ

1. ඊ. ඇම්. රත්නපාල 'ලංකාවේ වැද්දෝ' - කරඳන - (1978), 2. චාල්ස්‌ ගොඩකුඹුර 'කොහොඹාකන්කාරිය' - කොළඹ - (1963), 3. ඩී. පී. වික්‍රමසිංහ 'මඟ දිගට ජනකතා' කොළඹ - (2002), 4. සුගතපාල ද සිල්වා 'දඹානේ වැදිබස්‌ - ගම්පහ (1964), 5. එච්. ඩී. ඇස්‌. අභයරත්න 'මහාවංශය (සිංහල පරිවර්තනය) - කොළඹ (1922), 6. මකුළුදූවේ පියරතන හිමි 'එළු අත්තනගලුවංසය' (සංස්‌කරණය) - (1955), 7. ආර්. ඇල්, ස්‌පිට්‌ල් 'මැකී ගිය දඩමං' - මහරගම (1963), 8. එච්. ඒ. පී. අභයවර්ධන 'කඩඉම් පොත් විමර්ශනය' - (1978), 9. ගයානි දීපිකා මද්දුමාගේ 'සබරගමු පහන්මඩුයාගය' - කොළඹ (2004), 10. රාජකීය පණ්‌ඩිත බැද්දේගම විමලවංස හිමි 'අපේ සංස්‌කෘතික උරුමය' - (2008), 11. විද්වත් මණ්‌ඩලයක්‌ මගින් සම්පාදිත 'මහවැලි වංශය ෂ හා ෂෂ කාණ්‌ඩය - (1984/1985), 12. ශිරාන් දැරණියගල 'ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් ඉතිහාසය' පුරා විද්‍යා ග්‍රන්ථ මාලා ෂ - (1991), 13. අබේ රත්නායක 'සමාජ විද්‍යා මානව විද්‍යා න්‍යාය' - මහනුවර - (1991), 14. රොබට්‌ නොක්‌ස්‌ 'එදා හෙළදිව' (පරිවර්තක - ඩේවිඩ් කරුණාරත්න) කොළඹ (2005), 15. දයානන්ද සෝමසුන්දර (සංස්‌කරණය) 'ශ්‍රී ලංකාවේ ආදිවාසීන්' - (2006), 16. දයානන්ද සෝමසුන්දර (සංස්‌කරණය) 'හෙළදිව්වාසීන් සහ ආදිවාසීන්' - (2007), 17. නන්දදේව විෙ-සේaකර 'වැද්දන්ගේ විකාශන ක්‍රමය' කොළඹ - (1987), 18. නන්දදේව විෙ-සේaකර 'ලංකා ජනතාව' කොළඹ - (1989), 19. රැල්ෆ් පීරිස්‌ (පරිවර්තනය - කේ. ඒ. ඩී. පෙරේරා) බොරලැස්‌ගමුව - (2001), 20. මිරැන්ඩෝ ඔබේසේකර 'ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාග් - ඓතිහාසික උරුමය'- (2006), 21. මාහල්ලේ විපුලතිස්‌ස හිමි, අමුතාගොඩ ඉන්දරතන හිමි (සංස්‌() 'සපරගමු' - (1995), 22. පණ්‌ඬුල ඇඳගම (සංස්‌කාරක) 'සබරගමුව වංශ කථාව' - (2003), 23. සාරානන්ද (සංස්‌කරණය) 'පූජාවලිය' - (1981), 24. දයානන්ද බිනරගම 'සබරගමුව පැරණි රජ දහන' - (2006), 25. දයානන්ද බිනරගම( 'බළන්ගොඩ මානවයා සහ අපේ ආදීවාසී වරිගේ ඇත්තෝ' - (2008), 26. දයානන්ද බිනරගම( 'ශ්‍රී ලංකාවේ ප්‍රාථමික චිත්‍ර කළාව සහ ප්‍රාථමික ලේඛන කලාව' - (2008), 27. ෙ-. ඩබ්ලිව්. ඩී. සෝමසුන්දර, ප්‍රාථමික සමාජයන්ගේ සිට නූතන සමාජයන් දක්‌වා සමාජීය හා ආර්ථික වෙනස්‌වීම් (අප්‍රිකාවේ තෝරාගත් ජන සමාජයන් පිළිබඳ විශ්ලේෂණයක්‌) අමුද්‍රත ආචාර්ය උපාධි නිබන්ධනය - - (2008), 28.
S. Paranavitana 'Inscriptions of Ceylon Vol; 1'
- Colombo - (1970), 29. P. E. P. Deraniyagala
'The Hybridization of the Veddas with the
SInhalese' Spolia Seylanica Vol 30' pt; 1' -
(1963), 30. C. G. Selgdmann and B. Z.
Seigmann 'The Veddas': Cambridge University
Press (1911), 31. Hugh Neville. 'The
Taprobanian' Vol; 111. (1888), 32. Robert
Percival. 'An Account of The Island of
Ceylon'; London (1803), 33. K. N. O.
Dharmadasa. 'The CReolization of an
Aboriginal Languags; The Case of Veddas in
Sri Lanka'; Anthropological Linguistics: Vol.
16 No: 2 - (1974), 34. K.N.O. Dhramadasa.
Creolizon Legend and History An spect of the
History of Veddas Sri Lanka Journal of the
Humanities Vot: 1 - 1975 35. J. Bailey. 'Wild
Tribes o The Veddas of Ceylon' Transactions
of Ethnological Society Vol: III; - (1863), 36.
Bridet and Raymond Allchin. 'The Birth of
Indian Civilization' London: - (1968), 37. S.
Deraniyagala. 'Pre-Historic Ceylon': A
Summary in 'Ancient Ceylon: I - (1971), 38.
James Browe; Veddah Village of
Anuradhapura; The historical Anthropology of
a Community in Sri Lanka; London;
University of Washing on press - (1978), 39.
Henry Parker; Concerning a Vadda and a Bride
Village Tales of Ceylon - (1914), 40.
Description of the Bedahs of Veddahs in his an
Account of the Island of Ceylon London;
Balowin - (1805), 41. The Perhistory of Sri
Lanka Part; I' & II' Department of
Archaeological Survey; Colombo 7 - (1992),
42. R. L. Spittell: Wild Ceylon: - (1925)

දිවයින බදාදා අතිරේකය Online edition -  http://www.divaina.com/2011/08/31/badada04.html
දයානන්ද බිනරගම

Monday, July 31, 2017

ලෝක ජනගහණ දිනය (ජුලි 11)

2017 වසරේ ජනගහන දිනයේ තේමාව 'සැලසුම්සහගත පවුලක්‌ - තිරසාර හෙටක්‌' යන්න වේ.

1800 දී මිලියන එකක්‌ව තිබූ ලෝක ජනගහණය 1963 වන විට දෙගුණයක්‌ වී තිබේ. 1987 දී එය 40% කින් වර්ධනය වී බිලියන 5 ක්‌ බවට පත් වී තිබේ. පළමු ලෝක ජනගහණ දිනය පැවැත්වීමට මුල් වී ඇත්තේ එම කාරණයයි. එදා පටන් සෑම වසරකම තෝරාගත් මාතෘකාවක් ඔස්සේ මෙම දිනය සමරනු ලබයි.

එයින් බලාපොරොත්තු වන්නේ ලෝක ජනගහනයේ වර්ධන පිළිබඳ පරීක්ෂාවෙන් කටයුතු කිරීමටය.  මෙම සැමරුම එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනේ පාලන කවුන්සලය විසින් පිහිටුවන ලදී.

දැනට සෑම වසරක ම දශලක්‌ෂ 78 ක්‌ පමණ ජනතාවක්‌ ලෝක ජනහගණයට එකතු වීමෙන් ස්‌වභාවික සම්පත් වලට ඇති ඉල්ලුම වැඩිවීමෙන් අප ජිවත් වන පෘථිවියට වැඩි පීඩනයක්‌ ඇති කරවයි. දරිද්‍රතාවය, අසාමනතාවය සහ සම්පත් කෙරෙහි ඇති පීඩනය වැඩිවීම ජනගහණය වැඩිවීමේදී ඇතිවන අභියෝගයන් වන අතර ලෝකය පෙර නොවු ආකාරයට එකට සම්බන්ධව වී ඇති නිසා මෙම ප්‍රශ්න සෑම රටකටම බලපායි. ලෝකයේ ජනගහණය වැඩිවීමත් සමග අද ජීවත් වන සහ අනාගත පරම්පරාව සඳහා අසාමානතා අඩුකිරීමටත් ජීවන මට්‌ටම නගා සිටුවීමටත් නව චින්තනයක්‌ සහ ගෝලීය සහයෝගීතාවයක්‌ අවශ්‍ය වේ. මෙහිදී තරුණ ජනයා බලගැන්වීමත් ගැහැනු ළමයින්ගේ අධ්‍යාපනය වර්ධනය කිරීමත්, ස්‌ත්‍රින්ගේ අයිතිවාසිකම් සුරැකීමත් සියලු දෙනාගේ පැවැත්මට තිබෙන ස්‌වභාවික සම්පත් ආරක්‌ෂා කිරීමත් කළ යුතු වේ.

ලෝක ජනගහණය වර්ධනය පිළිබඳව අදහසක් ලබා ගැනීමට Population clock නැතිනම් ජනගහණ ඔරලෝසුව වැදගත් වේ. එවැනි අඩවි කිහිපයක් අධ්‍යයනය කළ මා හට පෙනී ගියේ ඒවා එකිනෙක වෙනස්කම් දක්වන බවයි. ඒ එම අඩවිය ගණනය කරන ආකාරය අනුව සිදුවන්නකි. ඒ අනුව එය නිවැරදිම නොවේ. එවැනි අඩවි කිහිපය 04ක සබැඳි පහතින් දක්වා ඇති අතර අවශ්‍ය කෙනෙකුට එය බලාගතහැකිය.
01. http://www.geography.learnontheinternet.co.uk/populationclock.html
02. http://galen.metapath.org/popclk.html
03. http://www.worldometers.info/world-population/
04. https://www.census.gov/popclock/


පසුගියදා නිකුත් වූ එක්‌සත් ජාතීන් ගේ වාර්ෂික ජනගහන සමීක්‌ෂණය වාර්තාවට අනුව 2023 දී එනම් තව අවුරුදු හයකින් ලෝක ජනගහනය බිලියන 8 ඉක්‌මවනු ඇත. එම ලෝක ජනගහනයෙන් අටෙන් එකක්‌ එනම්, බිලියනයක්‌ ම වයස අවුරුදු 60 ඉක්‌මවූ අය වනු ඇති අතර 2023 වන විට දැනට පවතින අනුපාතයට වඩා ඉහළ අනුපාතයකට පිරිමි ජනගහනය වර්ධනය වනු ඇත. වාර්තාවට අනුව මෙම පරතරය 2023 දී තවත් ඉහළ යන බව පෙන්වා දී ඇත. 1966 දී ලෝක ජනගහණ වර්වධනය 2%ක්‌ ව පැවතිණු  අතර මේ වන විට එය 1.2%කි. ලෝක ජනගහණ වර්වධන වේගයත් සමග කරණ ලද ගණන් බැලීම් අනුව  2050 වසරේ දී ලෝක ජනගහනය බිලියන 9.8ක්‌ දක්‌වා වර්ධනය වන බව ද පෙන්වා දී ඇත. එසේම  එය 2100 දී බිලියන 12.3 දක්වා ඉහළ යන බව දක්වා ඇත.  රටවල් 223ක ජනවර්ග දහසක් පමණ ඊට අයත්.

පවුල් සැලසුම් කිරීම මානව අයිතිවාසිකමක්‌ වන අතර 2030 වසරේ දී තිරසර සංවර්ධන අරමුණු ළඟා කරගැනීම සඳහා මෙය ද වැදගත් ඉලක්‌කයක්‌ ලෙස සැලකේ. මෙමගින් කාන්තාවට තමන් ගර්භණීභාවයට පත් විය යුතු ද, එසේ නම් ඒ කුමන අවස්‌ථාවේ දී ද සහ කොපමණ වතාවක්‌ ද යන්න තීරණය කිරීමට අවස්‌ථාව ලබා දේ. පවුල් සැලසුම් මගින් කාන්තාවට, ඇය ගේ ශරීරය සහ ඇගේ අනාගතය පිළිබඳව දැනුවත් ව තීරණ ගැනීම සඳහා සවිබල ගැන්වීම තුළින් සෞඛ්‍යවත් සහ ආරක්‌ෂාකාරී ජීවිතයක්‌ ගත කිරීමටත්, ජාතික ආර්ථිකයේ සංවර්ධනයට තම දායකත්වය ලබා දීමටත් අවස්‌ථාව උදා කර දේ.

පවුල් සැලසුම් කිරීමේ වැදගත්කම හඳුනාගනිමින් සෞඛ්‍ය අමාත්‍යංශය ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික පවුල් සැලසුම් වැඩසටහනේ පළමු සමාලෝචන වාර්තාව පවුල් සෞඛ්‍ය කාර්යංශයේ දී ජූලි 10 දින එළිදක්‌වනු ලැබී ය.

1965 වසරේ දී ශ්‍රී ලංකාවට පවුල් සැලසුම් වැඩසටහන් හඳුන්වා දීමෙන් පසුව සිදු කරන ලබන පළමු සමාලෝචනය මෙය වේ. ජූලි 11 වැනි දින ලෝකය පුරා ලෝක ජනගහන දිනය සමරන අවස්‌ථාවේ දී මේ සමාලෝචනය සිදු කෙරිණි. එය ඉතා කාලෝචිත වාර්තාවක්‌ ලෙස සැලකිය හැකි.

ජනගහණ දිනය පිළිබඳ මාධ්‍ය සම්මන්ත්‍රණයට සහභාගි වූ කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලයයේ ප්‍රජා විද්‍යා අධ්‍යයන අංහයේ ජ්‍යෙෂ්ඨ මහාචාර්ය ඉන්ද්‍රලාල් ද සිල්වා මහතා මාධ්‍යයට අදහස් දක්වා ඇත්තේ අපේ ජනගහනය වැඩි වීමට හේතුව මෑත දී කතුන් ගේ සඵලතාව බවයි. ලංකාවේ වයස අවුරුදු පනහේ දී කාන්තාවක ලබා සිටින දරුවන් ගණනෙහි සාමාන්‍යය සමස්‌ත සාඵල්‍යතා අනුපාතය (Total Fertility Rate – TFR) 2.42කි. 1950 දී TFR අගය 3.4ක්‌ විය. 1998 දී එය 1.9ක්‌ විය. ලංකාවේ දැන් Living together ක්‍රමය (විවාහ නොවී එකට ජීවත්වීම) ද ඉස්‌මතු වන බව පෙනී යන්නේ යෑයි ඔහු සඳහන් කරයි. යුද්ධයෙන් පසු රටේ ජනගහනය අඩු වූවා යෑයි සිතමින් එය පියවාගත යුතු යෑයි සිතන පිරිසක්‌ ද දැන් බිහි ව ඇත. අපේ මඳසරුභාවට අදාළ ප්‍රතිකර්ම ද වර්ධනය වී ඇත.

මේ වන විට ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහනයද මිලියන 21 ඉක්මවා ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ ජනගහනය 2042 දී මිලියන 25කට වඩා ඉහළ යන බව මහාචාර්ය ඉන්ද්‍රලාල් මහතා පෙන්වා දී ඇත. මේ තත්ත්වය අනුව පෙනී යන්නේ නිසි පවුල් සැලසුම් ක්‍රම අනුගමනය නො කළ හොත් අනාගතයේ දී මෙරට ජනගහන පිපිරුමක්‌ ඇති වීමේ අවදානමක්‌ පවතින බව ය.



අන්තර්ජාලයේ ලිපි, ප්‍රවෘති අඩවි, ලිපිවල කරුණු අශ්‍රය කර ගනිමින් සකස් කරන ලදි.
There was an error in this gadget

R C D