Monday, April 9, 2018

පොලිතින් සදහා ආදේශක ලෙස ජෛව හායනයට ලක්වන භාණ්ඩ නිෂ්පාදනකරුවන් වෙත කරනු ලබන මූල්‍ය සහනාධාර

මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියමහවැලි සංවර්ධන හා පරිසර අමාත්‍යාංශයපොලිතින් සදහා ආදේශක ලෙස  ජෛව හායනයට ලක්වනභාණ්ඩ නිෂ්පාදනකරුවන් වෙත කරනු ලබනනිවේදනයයි.

1980 අංක 47 දරණ ජාතික පාරිසරක පනත යටතේ අංක 2034/ 33, 2034/34, 2034/35 හා 2017 සැප්තැම්බර් 01 දින දරණ ගැසට් නිවේදනයන් මගින් ප්‍රකාශිත නියෝග හා රෙගුලාසි ප්‍රකාරව සියළුම තහනම් පොලිතින් භාණ්ඩ සදහා ජෛව හායනයට ලක්වන භාණ්ඩ ආදේශයන් භාවිතා කළයුතු වේ.


ඒ අනුව 2018 අයවැය යෝජනාවලිය මගින් ජෛව හායනයට  ලක්වන භාණ්ඩ නිෂ්පාදකයන් සදහා පහත සහනයන් ලබා දීමට රජය විසින් තීරණය කර ඇත.
ජෛව හායනයට ලක්වන භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය සදහා වූ යන්ත්‍රෝපකරණ ආනයනයේදී බදු සහන ලබාදීම
සුළු හා මධ්‍ය පරිමාණ කර්මාන්ත අංශයේ පොලිතින් භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කරනු ලබන යන්ත්‍ර සූත්‍ර ජෛව හායනයට ලක්වන භාණ්ඩ නිෂ්පාදනය කරනු ලබන යන්ත්‍ර සූත්‍ර බවට පරිවර්තනය කිරීම සදහා මූල්‍ය සහයෝගය ලබා දීම. ( මුළු පරිවර්තන වියදමෙන් 50% ක් රු: 200000/- ක උපරිමයකට යටත්ව)
 මෙම සහනයන් ලබා ගැනීම සදහා සියළු ජෛව හායනයට ලක්වන භාණ්ඩ නිෂ්පාදකයන් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය වෙත අයදුම් කළ යුතු බව මෙයින් දන්වා සිටිමි.
වැඩිදුර විස්තර :  අධ්‍යක්ෂ, අපද්‍රව්‍ය කළමණාකරන ඒකකය, මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය.
දුරකථන අංක : 011-2882335 , 011- 2872278
අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්,
මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය,



Monday, March 5, 2018

වායු ගෝලයේ කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය වාර්තාගත මට්ටමකට

පෘථිවි වායු ගෝලයේ පවතින කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය 2016 වසරේ දී වාර්තාගත ඉහළ මට්ටමකට ළඟා වී ඇති බව විද්‍යාඥයෝ පවසති.
ලෝක කාලගුණ විද්‍යා ආයතනය කියා සිටියේ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් සහ 'එල්නීනෝ' කාලගුණ සංසිද්ධිය ඒ සඳහා බලපා ඇති බවය.
එහි ප්‍රතිඵලයක් වශයෙන් වායු ගෝලයේ පවතින කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ප්‍රමාණය ඉහළ ගොස් ඇති අතර වසර ලක්ෂ අටකින් දැක නොමැති මට්ටමකට එය ළඟා වී ඇති බව ලෝක කාලගුණ විද්‍යා ආයතනය වැඩිදුරටත් පෙන්වා දෙයි.
පසුගිය දශකය තුළ වායු ගෝලයේ පැවති කාබන් ඩයොක්සයිඩ් සාමාන්‍ය හා සැසඳීමේ දී 2016 වසර තුළ එම අගය 50% ඉහළ ගොස් තිබේ.
'එල්නීනෝ' තත්ත්වය හමුවේ නියඟයට මුහුණ දී ඇති කලාප තුළ ශාක වර්ධනය සීමා වේ
'එල්නීනෝ' සංසිද්ධිය හේතුවෙන් ඇති වන නියං හමුවේ ශාකවලට කාබන් ඩයොක්සයිඩ් අවශෝෂණය කර ගැනීමට ඇති හැකියාව සීමා වන බැවින් මෙවැනි තත්වයක් බලාපොරොත්තු වූ බව පර්යේෂකයෝ පවසති.
නමුත් වායු ගෝලයේ පවතින කාබන් ඩයොක්සයිඩ් ඉහළ යාමේ ප්‍රමාණය පුදුමයට පත්කරවන සුළු බව පර්යේෂකයෝ වැඩිදුරටත් කියා සිටිති.

උපුටා ගැනීම - www.bbc.com/sinhala - 2017 ඔක්තෝබර් 30

ලෝක වනජීවී දිනය ( මාර්තු 03)


ලෝක වනජීවී දිනය මාර්තු 03 දිනට යෙදී තිබේ. ලෝකයේ තර්ජනයට ලක්වූ ජීවි විශේෂයනගේ අන්තර්ජාතික වෙළඳාම පිළිබඳ සම්මුතිය වන ‘‘සයිට්ස්’’ සම්මුතියට වසර 40ක් සපිරීම නිමිත්තෙන් 2013 වසරේ මාර්තු 03වනදා බැංකොක් නුවර පැවැති සමුළුවකදි මාර්තු 03 ලෝක වන ජීවි දිනය ලෙස නම් කිරිමට යෝජනා කෙරුණා. ඒ අනුව, එම වසරේ දෙසැම්බර් මාසයේදී මාර්තු 03වනදා ලෝක වන ජිවි දිනය ලෙස ප‍්‍රකාශයට පත් කෙරුණා. ලෝකයේ වෙසෙන සියලු සත්ත්ව හා ශාකවල සුරක්ෂිතතාවය සළකමින් එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මාර්තු 03 දින ලෝක වනජීවී දිනය ලෙස නම් කර ඇත.

2018 වසරේ  ලෝක වන ජීවි දිනය ලෝකයේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති විලෝපිකයන් වන විශාලතම බිලාළයන් ආරක්ෂා කර ගැනීමේ තේමාවක් මුල්කර ගනිමින් සැමරුණි. එය  “Do one thing today to help protect these magnificent creature” මේ අනගි සත්වයා අරක්ෂා කර ගැනීම වෙනුවෙන් අද එක් දෙයක් කරමු” යන්න තේමාව වේ.

බොහෝ මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් නිසා ඇති වී තිබෙන බව පරිසරවේදීන් පෙන්වා දෙයි. මිනිසුන්ගේ ක්‍රියාකාරකම් නිසා මෙම සත්ත්ව විශේෂවල වාසභූමී ආක්‍රමණය වෙමින් පවතී. පසුගිය කාලය තුළ  කොටි ගහනය හා අප්‍රිකානු සිංහ ගහනය අඩු වී ඇති බව ලෝක වනජීවී වෙබ් අඩවි වාර්තා කරයි.
මේ හේතුව නිසා ලෝක වනජීවී දිනයේ දී ලෝකයේ වනාන්තරවල වෙසෙන බළල් විශේෂවල ආරක්ෂාව  සම්බන්ධයෙන් අවධානය යොමුව පවතී.


දිනමිණ පුවත්පතෙහි මේ සම්බන්ධයන් ඵලවූ ලිපිය අවශය අය වෙනුවෙනු පහතිනි උපුටා දක්වා ඇත.
Saturday, මාර්තු 3, 2018 - 01:00

මාර්තු 03 “ලෝක වනජීවී” දිනයයි. ලේකයේ තර්ජනයට ලක්වූ ජීවි විශේෂයන්ගේ අන්තර් ජාතික වෙළඳාම් පිළිබඳ සම්මුතිය වන CITES සම්මුතියට වසර 40ක් සැපිරීම නිමිත්තෙන් 2013 මාර්තු 03 දින බැංකොක් නුවරදී පැවති පාර්ශ්වකරුවන්ගේ 16 වන සම්මේලනයේදී මාර්තු 03 “ලෝක වනජීවී” දිනය ලෙස නම් කිරීමට යෝජනා විය. ඒ අනුව එම වසරේ දෙසැම්බර් මාසයේදී ජිනිවාහිදී පැවැති එක්සත් ජාතීන්ගේ 68 වන මහා සභාවේදී වනජීවීන් පිළිබඳව ලෝක අවධානය යොමුකිරීම සඳහා මාර්තු 03 ලෝක වනජීවී දිනය ලෙස නිත්‍ය වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කරන ලදී. ඒ අනුව එක්සත් ජාතීන්ගේ වාර්ෂික දින දර්ශනයේ 2014 වර්ෂයේ සිට මාර්තු 03 වනජීවි දිනය ලෙස සටහන්ව ඇති අතර එදින වනජීවීන් පිළිබඳව ලෝක අවධානය යොමුකරවන සහ ඒ වෙනුවෙන් ක්‍රියාත්මක වන විශේෂිතම දිනය බවට පත්ව ඇත.

වනජීවීන්ගේ නිසඟ වටිනාකම සහ ඔවුන්ගෙන් මිනිසාගේ පැවැත්ම උදෙසා ලැබෙන්නාවූ පාරිසරික, ජීවවිද්‍යාත්මක, සමාජීය, ආර්ථික, සංස්කෘතික, ආධ්‍යාත්මික, විනෝදාත්මක සහ සෞන්දර්යාත්මක දායකත්වයක් මෙහි වනජීවි දිනය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමේදී විශේෂ අවධානයට යොමු විය. එසේම දිනකට ලෝකයේ වනජීවීන් දස දහදස් සංඛ්‍යාවක් මිනිසාගේ අවශ්‍යතාවයන් සඳහා ජීවිතක්ෂයට පත්වන අතර වනජීවීන් මිනිසාගේ ආහාර, ඉඳුම් හිටුම් (නිවාස), ඇඳුම් පැලඳුම්, බෙහෙත් හේත්, රූපලාවණ්‍ය කටයුතු, විනෝදාත්මක කටයුතු සඳහා යොදාගනු ලැබේ. එසේම ජාත්‍යන්තර වශයෙන් වනජීවීන් සහ සත්ව කොටස් විශාල වශයෙන් වෙළඳාම් වේ. මේ තත්ත්වය අවමකිරීම සඳහා ලෝක ජනතාව පෙළ ගැස්වීමද ලෝක වනජීවි දිනය ප්‍රකාශයට පත් කිරීමේ අරමුණු අතර වේ.

මෙවර වනජීවී දිනය ලෝකයේ තර්ජනයට ලක්ව ඇති විලෝපිකයන් වන විශාලතම බිලාලයන් (Big Cats – Predators Under Threat) තේමා කරගෙන සැමරීමට අදහස් කරන අතර “Do one thing today to help protect these magnificent creature” මේ අනගි සත්වයා අරක්ෂා කර ගැනීම වෙනුවෙන් අද එක් දෙයක් කරමු” යන්න තේමාව වේ.

මෙවර ලෝක වනජීවී දිනයේ අවධානය යොමුව ඇති විශාලතම බීලාල පවුල හෙවත් Big Cats විලෝපිකයික් ලෙස පිළිගැනෙන අතර මොවුන්ට පවත්නා තර්ජන හේතුවෙන් මුළු වනජීවි සංහතියටම සිංහයා, මුවා, හිම කොටියා සහ ව්‍යාඝ්‍රයා සැලකේ. මෙම සතුන් සියලු දෙනාම අද මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් ලෝකයේ වඳවීමේ තර්ජනයට ලක්ව සිටිති. මූලික වශයෙන් මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් ඔවුන්ගේ වාසස්ථාන හීන වී යාම, දඩයම, වනජීවි මිනිස් ගැටුම සහ දේශුගුණ විපර්යාස ආදිය මොවුන්ගේ ගහනය අඩුවීම කෙරෙහි බලපෑම් කර ඇත. එසේම නීති විරෝධි වෙළඳාම හරහාද මෙම සතුන්ගේ පැවැත්මට තර්ජන එල්ල වී තිබේ. පසුගිය ශතකයක පමණ කාලය තුළ ලෝකයේ ව්‍යාඝ්‍ර ගහනයෙන් 90%ක් පමණ අඩුවී ඇති අතර අප්‍රිකානු සිංහයාගෙන් 40%ක් පමණ පසුගිය 20 වසරක කාලය තුළ අඩුවී ගොස් තිබේ. අනෙකුත් විශේෂ වන කොටියා, ෂූමා, ජගුවර්, හිම කොටියා, චීටා ද මෙලෙසින්ම වඳවී යාමේ තර්ජනයට ලක්ව ඇත. ලෝකයේ විශාලතම බිලාල් පවුලේ සතුන් දැකගත හැකි ප්‍රදේශ ලෙස අප්‍රිකාව, ආසියාව, උතුරු, මධ්‍යම සහ දකුණු ඇමරිකාව සැලකිය හැකිය.

ඉහත සතුන් සංකේත වාහන මෝස්තර සහ ක්‍රීඩා සමාජ ආදිය සඳහා ගෝලීය වශයෙන් භාවිතා කරනු දක්නට ලැබේ. සයිටීස් CITES ලේකම් කාර්යාලය එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජික රටවල් සමඟ එක්ව විශාලම බිලාලයින් රැකගැනීම පිළිබඳව ලෝක අවධානය යොමුකර ගැනීම සඳහා එක්සත්ජාතීන්ගේ මූලස්ථානයේදී මාර්තු 02 ඉහළ පෙළේ වැඩසටහනක් සංවිධානය කර තිබිණි.

ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම විලෝපිකයා

බලල් පවුලේ ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලාතම සත්වයා වන්නේ කොටියා (Panthera Pardus Kotiya) දළ වශයෙන් ශ්‍රී ලංකාවේ කොටි ගහනය දහසකට ආසන්නව ජීවත් වන බවට විශ්වාස කරනු ලැබේ. වියළි කලාපයේ මෙන්ම තෙත් කලාපයේද ජීවත් වන කොටියා බොහෝවිට දක්නට ලැබෙන්නේ යාල, විල්පත්තුව, කුමන සහ හෝර්ටන්තැන්න ජාතික උද්‍යානයන්හිදීය. ජාන විකෘතියකින් බිහිවන කළු කොටි සිංහරාජ අඩවියේදී හමු වී ඇත. ආහාරදාමයේ ඉහළම පුරුක වන කොටියාගේ ගහනය මත අනෙක් සතුන්ගේ ගහනය තීරණය වන බැවින් කොටියා විලෝපිකයෙක් ලෙස පාරිසරික වශයෙන් විශාල කාර්ය භාරයක් ඉටු කරනු ලැබේ.

ශ්‍රී ලංකාවේද කොටි ගහනය සීඝ්‍රයෙන් වඳවීමේ තර්ජනයට මුහුණ පා තිබේ. විශේෂයෙන්ම කඳුකර ප්‍රදේශයේ ජීවත් වන කොටි - මිනිස් ක්‍රියාකාරකම් හේතුවෙන් මිය යාමට පටන් ගෙන ඇත. මෙහිදී මිනිසුන් විසින් වල් ඌරන් වැනි වෙනත් සතුන් දඩයම් කිරීම සඳහා අටවන ලද උගුල්වලට හසුවීමෙන් කොටින්ගේ ගාත්‍රා තුවාල වීම බොහෝ විට සිදුවේ. එහිදී ඔවුන්ට ජවසම්පන්නව ගොදුරු සොයා ගැනීමට අපහසු වන බැවින් පහසුවෙන් ගොදුරු සොයා ගන ගමව්මානවලට කඩා වදිති. විශේෂයෙන්ම ගෘහ ඇශ්‍රිතව ඇති කරනු ලබන බල්ලන්, ගවයන්, කුකුළන්, එළුවන් ආදී සතුන් පහසුවෙන් දඩයම් කර ගැනීම ඔවුන්ගේ අභිලාෂය වේ. එහෙත් මෙසේ ගම්වදින කොටි නිසා බියට පත් වන ගැමියන් ඔවුන්ට විවිධ හිරිහැර කර පලවා හැරීමට උත්සාහ ගන්නා අතර ඇතැම් කොටින් මෙහිදී මියගිය අවස්ථා ගණනාවක්ද වාර්තා විය. මෙහිදී මිනිසුන්ගෙන් වන හිරිහැර හේතුවෙන් කොටි මිය යනවා මෙන්ම ඇතැම් අවස්ථාවලදී කොටින්ගෙන් මිනිසුන්ටද කරදර වේ. නොයෙකුත් සංවර්ධන ක්‍රියා හේතුවෙන් කොටින්ගේ වාසස්ථාන අහිමිවීමද කොටි ගම්වැදීමට එක හේතුවක් වී තිබේ. මිනිසුන් විසින් අවධිමත් ලෙස කැලෑ කපා විනාශ කිරීමෙන් කොටින්ගේ වාසස්ථාන අහිමි වේ. මෙය අද ඔවුන්ගේ පැවැත්මට බලවත් තර්ජනයක්ව ඇත. මේ පිළිබඳව ජනතාව දැනුවත් විය යුතු වනවා මෙන්ම පාරිසරික සමතුලිතතාවය පවත්වාගෙන මිනිසාට ජීවත් විය හැකි යහපත් පරිසරයක් ගොඩනඟා ගැනීම සඳහා වනජීවීන්ගෙන් සිදුවන යහපත පිළිබඳව අවධානය යොමුකිරීමටත් ඔවුන් සංරක්ෂණය කිරීම සඳහා තම තමන් හැකි පමණින් කටයුතු කිරීම ද ජාතික යුතුකමක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.

කොටියා සහ සංචාරක කර්මාන්තය

ලෝකයේ වනජීවි ලෝලීන් අතර ශ්‍රී ලංකා කොටියා ඉතා ජනප්‍රිය ය. බොහෝ විදේශීය වනජීවී ලෝලීන් ශ්‍රී ලංකාවට පැමිණෙන්නේ කොටි දැකබලා ගැනීමටය. ඒ සඳහා ප්‍රසිද්ධ ජාතික උද්‍යානයක් ලෙස යාල ජාතික උද්‍යාන පිළිගැනේ. යාල ජාතික උද්‍යානයේ කොටි ගහනය හේතුවෙන් එහි සංචාරක ආදායමද ඉහළ ගොස් ඇත. එහෙත් යාල සංචාරය කරනු ලබන සංචාරකයින්ගේ ඇතැම් නොහොබිනා අකටයුතුකම් හේතුවෙන් එම ජාතික උද්‍යානයටත් වන සතුන්ටත් හිරිහැර වන අවස්ථා එමටය. එබැවින් ඔබ යාල සංචාරය කිරීමට උනන්දු වන්නේ නම් කොටි නැරැඹීමට අදහස් කරන්නේ නම් ජාතික උද්‍යානයේ නීති රීති උල්ලංඝනය නොකර ශ්‍රේෂ්ඨ පරිසරවේදියකු ලෙස උද්‍යානය නරඹන්නේ නම් ඔබ අනාගත පරපුරටත් සත්ව ප්‍රජාවටත් විශාල සේවාවක් කරනු ඇත.

ශ්‍රී ලංකාවේ පාරිසරික සංචාරක කර්මාන්තයේ ප්‍රවර්ධනය කිරීමේ අදහසින් ප්‍රකාශයට පත් කළ Top 7 නම් ප්‍රමුඛ ජීවි විශේෂ 7 අතර කොටියාද එක් විශේෂයක් ලෙස නම්කර ඇත. ඒ කොටියා ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම විලෝපිකයා වන බැවිනි.

මෙවර ලෝක වනජීවි දිනය නිමිත්තෙන් වනජීවි සංරක්ෂණ දෙපාර්තමේන්තුව දිවයින පුරා වනජීවි රක්ෂිත ප්‍රදේශ ආශ්‍රිතව මහජනතාව සහ පාසල් සිසුන් දැනුවත් කිරීමේ වැඩසටහන් රාශියක් දියත් කර ඇත.

www.dinamina.lk

Friday, March 2, 2018

ලෝක උරුම නකල්ස් පරිසර පද්ධතියේ පරිසර අධ්‍යයන අවස්ථා මහජනතාවට.

ලෝක උරුම නකල්ස් ආශ‍්‍රිතව පාරිසරික හා ජෛව විවිධත්ව අධ්‍යයන වැඩසටහන් සදහා මහජනතාවට අවස්ථාව ලබාදීමට දුම්බර මිතුරෝ පරිසර සංවිදානය තීරණය කරයි.පරිසර කදවුරු,පරිසර සංචාර,කදු නැගීම්,පාරිසරික ගවේශන, දියඇලි අධ්‍යන චාරිකා යනාදී අධ්‍යන චාරිකා රැසක් මේ වන විට සංවිධාන කර ඇතැයි දුම්බර මිතුරෝ පරිසර සංවිධානය සදහන් කරයි.
දුබිබර වන පෙතේ සංරක්ෂණය,ජෛව විවිධත්වය ඇගයීමට ඉඩ ලබාදීම,අවිදිමත් පරිසර සංචාර අවම කර සංචාරයන් සදහා පැමිණෙන පුද්ගලයින්ට අවශ්‍ය පාරිසරික දැනුම ලබාදීම සිය සංවිධනයේ අරමුණ බව එහි සභාපති නෙවින් මීවතුර මහතා සදහන් කළේය.
ඉහත වැඩසටහනට අමතරව රාත‍්‍රි කදවුරු මෙන්ම පාරිසරික ඡයාරූප පාඨමාලාවක් ද සැලසුම් කර ඇති බව සභාපතිවරයා සදහන් කළේය.
මේ සදහා සහබාගී විය හැක්කේ පරිසර හිතකාමි පිරිස් වලට පමණක් බවත් විශේෂයෙන් තරු ණහා විශ‍්‍රාමලත් පුරවැසියන් කෙරෙහි වැඩි අවස්ථාවක් ලබාදෙන බව ද නෙවිල් මී වතුර මහතා සදහන් කළේය.
මේ සම්බන්ධයෙන් උනන්දුවක් දක්වන්නන් දුම්බර පරිසර කේන්ද්‍රය, දුම්බර මිතුරෝ පරිසර සහ සංස්කෘතික සංගමය, අංක 62, වලව්වත්ත, නිට්ටඹුව ලිපිනයට හෝ දුරකතන අංක 075-5347297, 071 -0526266 හෝ dumbaralk@yahoo.com ඊමේල් ලිපිනයෙන් වැඩිදුර විස්තර ලබාගත හැකි බව සගමය සදහන් කරයි.
– ඉන්දික අරුණ කුමාර
උපුටා ගැනීම

අන්තර්ගතය - March 1, 2018 at 2:08 am | lanka C news
පින්තූරය - www.sarasaviya.lk

Friday, February 2, 2018

ලෝක තෙත්බිම් දිනය අදයි (2018-02-02)

මෙවර ලෝක තෙත්බිම් දින තේමාව Wetland for a sustainable urban future යන්නයි. එහි සිංහල පරිවර්ථනය තිරසර නාගරික හෙට දවසක් උදෙසා තෙත් බිම් යන්න වේ. මෙවර තෙත්බිම් දිනය සැමරීම වෙනුවෙන් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරියේ සභාපති තුමා විසින් දිවයින සොබාසර වෙත නිකුත් කළ පිලිය පහතින් උපුටා දක්වා ඇත.

ජීවයේ පදනම ජලයයි" යනුවෙන් ප්‍රකට කියමනක්‌ පවතී. මිහිමත ජීවයේ සම්භවය සිදුව ඇත්තේ ජලයෙනි. අපගේ පැවැත්මට ජලය කෙතරම් වැදගත් වන්නේ ද යන්න එමඟින් පැහැදිළි වේ. ජල සම්පත මූලික කරගත් ප්‍රධාන පරිසර පද්ධතියක්‌ ලෙසින් තෙත්බිම් පරිසර පද්ධතිවලට ද හිමි වන්නේ ප්‍රමුඛ ස්‌ථානයකි. මෙම මූලික පදනමෙහි පිහිටා පරිසරය සුරක්‌ෂිත කිරීම උදෙසා රාජ්‍යයන් මට්‌ටමින් ක්‍රියාත්මක වීමේ අවශ්‍යතාව අවධාරණය කරලීම සඳහා 1971 දී රාජ්‍ය නායකයන් කණ්‌ඩායමක්‌ ඉරානයේ රැම්සා නුවරට රැස්‌වී පොදු තීන්දුවක්‌ ගනු ලැබූහ. එහිදී තෙත්බිම් සුරැකීම සම්බන්ධයෙන් පොදු එකඟතාවකට පැමිණි අතර, එම එකඟතාව රැම්සා සම්මුතිය යනුවෙන් හඳුන්වනු ලබයි. 

 තිරසර පුරවර උදෙසා - සුරකිමු තෙත්බිම්" යන තේමාව යටතේ 2018 තෙත් බිම් දින සැමරුම සඳහා පෙබරවාරි 2 වැනිදා පෙ. ව. 9.00 ට පරිසර අමාත්‍යතුමන් වන ජනාධිපති මෛත්‍රිපාල සිරිසේන මැතිතුමන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් බත්තරමුල්ල, අපේගම පරිශ්‍රයේදී ජාතික වැඩසටහන පැවැත්වේ. ශ්‍රී ලංකාවේ සමස්‌ත භූමියෙන් 15% ක්‌ තරම් භූමියක්‌ වසා පවතිනුයේ තෙත්බිම් වලිනි. මානව ශිෂ්ඨාචාරයේ තිඹිරිගෙය වූ තෙත්බිම් මඟින් පාරිසරික වශයෙන් මෙන්ම සමාජීය වශයෙන් ද නිහඬව සිදු කරන්නා වූ අප්‍රමාණ සේවාවන් පිළිබඳව නූතන කාර්යය බහුල මිනිසා ඒ තරම් අවධානයක්‌ යොමු කරන්නේ නැතිකම බරපතළ ප්‍රශ්නයක්‌ බවට පත්ව ඇත. ඝර්ම කලාපීය රටක්‌ ලෙසින් ඉතා සරු භෞතික සාධකයන්හි උරුමයක්‌ සහිත රටක්‌ ලෙසින් ශ්‍රී ලංකාවේ සරු පාරිසරික වටපිටාවක්‌ පවතී. තෙත්බිම් ඇතු`ඵ වනාන්තර පරිසර පද්ධති හා ගංගා ආශ්‍රිත මෙන්ම වෙරළබඩ පරිසර පද්ධති වශයෙන් ගණනාවක්‌ ශ්‍රී ලාංකික අපට උරුමව ඇත. ඉහළ ජෛව විවිධත්වයක්‌ ඇති මෙවැනි පරිසර පද්ධතීන් මඟින් සමස්‌ත ජීවිතයේ පැවැත්මට මොනතරම් නම් සේවාවක්‌ ඉටු කරන්නේ ද යන්න පිළිබඳව මිහිමත ජීවත් වන බුද්ධිමත්ම සත්ත්ව කොට්‌ඨාසය වන මිනිසුන් විශේෂ අවධානයක්‌ යොමු කළ යුත්තේය. අපගේ දෛනික ජීවිත පවත්වාගෙන යැමේදී ආහාර, ඇඳුම්, පැලඳුම්, නිවස මෙන්ම අනෙකුත් විවිධ වූ පාරිභෝගික අවශ්‍යතා වෙනුවෙන් අපි කොතරම් මුදලක්‌ වැය කරන්නේ ද? අපගේ විනෝදාංශය සඳහා අති විශාල මුදල් ප්‍රමාණයක්‌ වැය කරන්නෙමු. එසේ වුවත් සොබාදහමින් අපිට ලබාදෙන අත්‍යවශ්‍ය සේවාවන් සඳහා අපි සතයක, රුපියල හෝ තඹ දොයිතුවක මුදලක්‌ වැය කරන්නේ නැත.



 සොබාදහමෙන් සලසන ලද සේවාවන් මොනවාද?

 අපගේ ජීවීත පවත්වාගෙන යැම සඳහා පිරිසිදු වාතය ලබා දෙන්නේ සොබාදහමෙහි, පිරිසිදු පානීය ජලය ඇතුළු විවිධ අවශ්‍යතා සඳහා ජල සම්පත ලබාදෙනුයේ සොබාදහම මඟිනි. සුවදායක බව සුන්දර වටපිටාව ගත සිත සුවපත් කිරීම සඳහා සෙවණ, සිසිලස සමඟ සොඳුරු දසුන් මවා ජීවිතයේ සෞන්දර්යාත්මක පක්‌ෂය පෝෂණ කරනුයේ පරිසර පද්ධති මඟිනි. ඕනෑම තද සිතක්‌ සහිත පුද්ගලයන් පවා දමනය කරමින් දැහැමි හා සරල මිනිසුන් බවට පත් කිරීමේ අමිල මෙහෙවරක්‌ කිරීමේ පුදුමාකාර බලයක්‌ පරිසර පද්ධතිවල පවතී. 

 නූතන මෙන්ම කාර්මික සංවර්ධන වැඩපිළිවෙලත් සමඟ මෙවැනි ස්‌වභාවික මෙන්ම කෘත්‍රිම පරිසර පද්ධතිවලට දැඩි තර්ජනයක්‌ පවතින අතර, තුලනාත්මක සංවර්ධනයක්‌ පවත්වා ගනිමින් පරිසරයත් ආරක්‌ෂා වන සංවර්ධන අවශ්‍යතාත් සපුරා ගත හැකි ප්‍රායෝගික වැඩපිළිවෙලක්‌ කෙරෙහි අපගේ අවධානය යොමු විය යුත්තේය. තිරසර සංවර්ධනය වැනි නූතන සංකල්ප සඳහා කාලීනව වැඩි වලංගු භාවයක්‌ පවතිනුයේ මෙම අවශ්‍යතාවයේදීය. ජාතික පාරිසරික පනත යටතේ ක්‍රියාත්මක වන මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය විසින් තිරසර සංවර්ධන ඉලක්‌ක සාක්‌ෂාත් කර ගැනීමේදී පාරිසරික බලපෑම් ඇගයීම් වැඩපිළිවෙල හා පාරිසරික බලපත් නිකුත් කිරීම වැනි තාක්‍ෂණික උපාය මාර්ග භාවිත කරනුයේ මෙම තුලනාත්මක සංවර්ධන අවශ්‍යතාව උදෙසාය. විවිධ ක්‌ෂේත්‍ර නියෝජනය කරමින් රටේ ජාතික ආර්ථිකය පෝෂණය උදෙසා ව්‍යවසායකයන් වශයෙන් කටයුතු කරන පාර්ශ්වයන් ද පෙරදාට වඩා තුලනාත්මක සංවර්ධනය හෙවත් තිරසර සංවර්ධනය පිළිබඳ වෙනසක අවධානය යොමු කිරීම තත්කාලීන සමාජ අවශ්‍යතාවක්‌ බවට පත්ව ඇත.

 ස්‌වභාවික සම්පත්හි අගය වටිනාකම පිළිබඳවත්, ඒවා අනාගතයට ආරක්‌ෂා කර ගැනීමේ ක්‍රමෝපායන් පිළිබඳවත් මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය විසින් ඉතා ප්‍රායෝගික වූත්, දීප ව්‍යාප්ත වූත් ඵලදායී වැඩසටහනක්‌ දැයට හඳුන්වා දෙමින් ක්‍රියාත්මක කරමින් සිටී. ජාතික පරිසර නියමු වැඩසටහන ලෙසින් හඳුන්වන්නේ එයයි. අනාගත ශ්‍රී ලංකාවේ බිහිවන පුරවැසියන් පරිසර හිතකාමී ලෙසින් සමාජ ගත කරලීම උදෙසා මෙම පුළුල් වැඩසටහන අධ්‍යාපන අමාත්‍යාංශයේ ප්‍රධාන අනුග්‍රහයෙන් මේ වන විට පාසල් පද්ධතිය තුළ ක්‍රියාත්මක කරමින් පවතී. පරිසර නියමු වැඩසටහන යටතේ විවිධ වූ පාරිසරික අධ්‍යාපන කඩඉම් පසු කරන සිසුන් සඳහා පදක්‌කම් 05 ක්‌ ලබා ගැනීමේ අවස්‌ථාව සලසා ඇත. එම විවිධ වූ කඩඉම්වලදී මෙරට විවිධ වූ පරිසර පද්ධති අධ්‍යයනය කිරීමේ අවස්‌ථාව සලසා දී ඇති අතර, යම් ගසක තිබෙන දැවමය වටිනාකම තක්‌සේරු කිරීමට වඩා ඒ පිළිබඳව පුළුල්ව සලකා බලා එමඟින් ඉටු කරන පාරිසරික සේවාවන් පිළිබඳව අවධානය යොමු කෙරෙන ආකාරයේ ආධ්‍යාත්මික වූ මඟ පෙන්වීමක්‌ කරනු ලබයි.

 ලෝක පාරිසරික ප්‍රවණතාවන්ට සාපේක්‌ෂව කාබන් පියසටහන් වැනි සංකල්ප මඟින් අවධාරණය කරන පරිසර දූෂණයට පුද්ගලයන් ලෙසින් අපි කෙතෙක්‌ දුරට දායක වන්නේ ද? එම දායකත්වයත් හැකිතාක්‌ අඩු කර ගන්නේ කෙසේ ද? පරිසර දූෂණයට දායක වනවාට වඩා පරිසර සංරක්‌ෂණයට දායක වන්නේ කෙසේ ද? යන්න පිළිබඳව අවබෝධ කරවීමත් සිදුවිය යුත්තේය. ශ්‍රී ලාංකික පුරවැසියන් වශයෙන් මේ වන විට අපට තිබෙන්නා වූ පාරිසරික තර්ජනයන් අවබෝධ කර ගනිමින් හා පාරිසරික සම්පත්වලින් අපට සිදුවන්නා වූ අමිල මෙහෙවර පිළිබඳව අවබෝධ කර ගනිමින් ඊට අනුගත වන ආකාරයේ චර්යාත්මක ජීවිතයට නූතන මිනිසා හැඩ ගස්‌වා ගත යුතුව ඇත. 

 තෙත්බිම් සහ අපි

 ලෝකයේ කවර රටක වුව ද නාගරික ප්‍රදේශයන්ට මායිම් ව පිහිටා ඇති තෙත්බිම් සඳහා පවතින තර්ජනය සාපේක්‌ෂව වැඩිය. ඊට හේතු වන්නේ සමාජ නවීකරණයේදී නගර පුළුල් වීම හා අනෙකුත් නාගරීකරණ අවශ්‍යතාවන් සහිත ප්‍රදේශයක්‌ ලෙසින් තෙත්බිම් පැවැතීමයි. ශ්‍රී ලංකාව තුළ ප්‍රධාන හා උප ප්‍රධාන වශයෙන් ගංඟා ද්‍රශර් 103 ක්‌ පවතින අතර ඊට අමතරව විවිධ ස්‌වභාවයේ වූ ජල මුලාශ්‍ර සහිත තෙත්බිම් අති විශාල ප්‍රමාණයක්‌ පවතී. සමස්‌ත භූමි ප්‍රමාණයෙන් 15% ක්‌ පමණ තෙත්බිම් පරිසර පද්ධතියට අයත් වේ. රැම්සා සම්මුතිය යටතේ ලෝකය පුරා තෙත්බිම් 2240 ක්‌ මේ වන විට හඳුනාගෙන ඇති අතර ශ්‍රී ලංකාවේ ද එවැනි තෙත්බිම් 06 ක්‌ මේ වන විට ප්‍රකාශයට පත්කර ඇත. ඒවා නම්, වගුව 1




 මෙයට අමතරව ජාතික පාරිසරික පනත යටතේ, විශේෂ අවධානයක්‌ යොමු කරමින් රැකගත යුතු පාරිසරික ආරක්‌ෂණ ප්‍රදේශ 10 අතරින් තෙත්බිම් පරිසර පද්ධති 05 ක්‌ ඊට ඇතුළත් වීම ද විශේෂත්වයකි. 

 මෙලෙස ප්‍රකශයට පත්කරන ලද තෙත්බිම් හා එලෙස ප්‍රකාශයට පත් නොකරන ලද තෙත්බිම් රාශියක්‌ අප සතුව තිබෙන අතර, විවිධ වූ මානව අවශ්‍යතාවයන්හිදී එවැනි තෙත්බිම් පරිසර පද්ධතිවලට සිදුවන හානිදායක තත්ත්වයන් පාලනය සඳහා සමස්‌ත ජනතාවගේම පූර්ණ සහයෝගය ඒ සඳහා ලැබිය යුත්තේය. අධික වර්ෂා පවතින කාලවලදී වැඩි ජලය ගබඩා කර ගනිමින් ද, ගොඩබිම දෙසට මුහුදෙන් ඇතිවන පීඩනය අවම කිරීමෙන් ද, ධීවර කර්මාන්තයට දායක වෙමින් ජනතාවගේ ආර්ථික ශක්‌තීන් ඉහළ දැමීමෙන් ද, පරිසර දූෂණය පාලනය සඳහා වැඩි වායුගෝලීය කාබන් ප්‍රමාණයක්‌ අවශෝෂණය කරගැනීමෙන් ද තෙත්බිම්වලට ආවේණික කඩොලාන ශාක මෙන්ම සත්ත්ව විශේෂයන්ට තිඹිරිගෙය ලෙසින් ක්‍රියාත්මක වීමෙන් ද, මානවයාගේ විනෝදාස්‌වාදය සඳහා ද සුවිශාල කාර්යභාරයක්‌ මෙවැනි පරිසර පද්ධති මඟින් කරනු ලැබේ.

 පරිසර අමාත්‍යතුමන් වන ජනාධිපති මෛත්‍රිපාල සිරිසේන මැතිතුමන්ගේ ප්‍රධානත්වයෙන් 2018 ලෝක තෙත්බිම් දින සැමරුම පෙබරවාරි 02 වැනි දින පෙරවරු 9.00 ට බත්තරමුල්ල, අපේ ගම පරිශ්‍රයේ දී පැවැත්වේ. පුත්තලම දිස්‌ත්‍රික්‌කයේ වෙන්නප්පුව ප්‍රදේශයේ ගිංඔය ආශ්‍රිත තෙත්බිම් පරිසර පද්ධතිය නිල වශයෙන් ප්‍රකාශයට පත් කිරීම ඇතුළු ක්‍රියාකාරකම් රැසකට අදාළ තොරතුරු මෙහිදී ජනගත කිරීමට සැලසුම් කර ඇත.

 ඔබ ආශ්වාස කරන හුස්‌ම ටික පිළිබඳව, ඔබ බොන ජල සම්පත පිළිබඳව වගේම යම් පරිසර පද්ධතියකින් ලබාදෙන සතුට හා සංහිඳියාව පිළිබඳව නැවත නැවතත් සිතීමට පුරුදු වෙමු. ස්‌වභාවික පරිසරයේ පැවැත්ම මිනිසා ඇතුළු සමස්‌ත ජීවීන්ගේම පැවැත්ම වන බැව් අපි හිතන්නට පුරුදු වෙමු. 

මහාචාර්ය ලාල් මර්වින් ධර්මසිරි
සභාපති- මධ්‍යම පරිසර අධිකාරිය
http://divaina.com/daily/index.php/visheshanga3/6852-2018-01-30-13-15-64

Tuesday, January 30, 2018

සිලෝන් ටී ජපානයටත් එපාවෙයි (රසායන ද්‍රව්‍ය භාවිතයේ විපාක)


මෙරට තේ නිසි ප්‍රමිතියෙන් යුක්ත නොවන බවත් එහි අහිතකර රසායනික අඩංගු බවත් ජපාන රජය මෙරට රජය වෙත දැනුම් දී තිබෙනවා. වැවිලි කර්මාන්ත අමාත්‍ය නවීන් දිසානායක මහතා පවසන්නේ මෙම ගැටලුව විසඳා ගැනීමට ඉහළ පෙලේ සාකච්ඡා ආරම්භ කර ඇති බවයි.

අමාත්‍යවරයා පෙන්වා දෙන්නේ ජපන් රජය තවමත් අනතුරු ඇඟවීම් සිදුකරන නොමැති වුවද සමහර තේ වර්ගවලට අදාල ප්‍රමිතීන් සපුරා නොමැති බවයි.

මෙම ගැටලුව විසඳා ගැනීමට මාස හයක කාලයක් ලබාදෙන ලෙස රජය ජපානයෙන් ඉල්ලා තිබෙන බව ද ඇමතිවරයා පවසයි.

සිලෝන් ටී සඳහා ලොවපුරා තිබූ ඉහළ පිළිගැනීම මේ වනවිට පළුදු වෙමින් පවතින අතර මීට පෙර රුසියාවද සිලෝන් ටී ආනයනය කිරීම අත්හිටුවීමට කටයුතු කළේය. තේ වගාවේදී භාවිතා කරන විවිධ වල්නාශක හේතුවෙන් තේවල රසායනික මට්ටම වැඩි වී තිබේ.

මෙරට තේ අපනයනයේදී යුරෝපා වෙළඳපොලට අනුකූල ප්‍රමිතීන්වලට අනුව සකස් කරන අතර ඇමතිවරයා පවසන්නේ ජපානය විසින් එම ප්‍රමිතීන්ට වඩා ඉහළ ප්‍රමිතියක් අපේක්ෂා කරන බවයි. ගැටලුවට හේතු වී ඇත්තේ මෙම තත්වයයි.

උපුට‍ා ගැනීම - ඊ නිවුස් වෙබ් අඩවිය

Monday, December 11, 2017

ලෝක කඳුකර දිනය අදයි (2017-12-11)

ලෝක කඳුකර දිනය අදට යෙදී ඇත. ඒ වෙනුවෙන් විවිධ සැමරුම් වාඩසටහන් ලොව වටා ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි. එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ මූලිකත්වයෙන්  සෑම වසරකම විවිධ තේමාවන් මුල් කර ගනිමින් මෙම සැමරුම් වැඩසටහන් ක්‍රියාත්මක කරනු ලබයි. 

2017 වසරේ  ලෝක කඳකර දින තේමාව වන්නේ "Mountains under Pressure: climate, hunger, migration" යන්නයි එහි සිංහල පරිවර්ථනය "කඳුකරයේ බලපෑම යටතේ දේශගුණය, කුසගින්න, සංක්රමණ" ලෙස වේ.

2014 වසරේ ලිපිය සඳහා පිවිසෙන්න -  http://isiwaraya.blogspot.com/2014/12/11.html

වැඩි දුර තොරතුරු සඳහා ලිවිසෙන්න http://www.un.org/en/events/mountainday/
--------------------------------------------------------------------------------------------------------


2013-12-11 දින දිවයින පුවත්පතේ පළ වූ ලිපිය අවශ්‍ය අයගේ දැන ගැනීම සඳහා පහතින් උපුටා දක්වා ඇත.


රකිමු!  අපි කඳුකරය
හෙටට (11) යෙදෙන ලෝක කඳුකර දිනය නිමිත්තෙනි

ජාත්‍යන්තර කඳුකර දිනය දෙසැම්බර් මස 11 වැනිදාට (හෙටට) යෙදී තිබේ. මෙම දිනය සැමරීමේ අරමුණ ලෝක කඳුකර කලාපය මගින් මිරිදිය සම්පත පෝෂණයට හා ආහාර නිෂ්පාදනයට කඳුකර කලාපයෙන් ඇති දායකත්වය ප්‍රධාන වශයෙන් ඇගයීමට ලක්‌කිරීමය. එසේම ජෛව විවිධත්වය ඇතිකිරීම, කාලගුණ හා දේශගුණ තත්ත්වයන්ට සෘජු දායකත්වයක්‌ සැපයීම ඇතුළු අංශ ගණනාවක්‌ සඳහාම කඳුකර ප්‍රදේශ ඉතා ඉහළ දායකත්වයක්‌ සපයන අතර කඳුකරයන් දක්‌නට නොලැබෙන කලාපයේ රටවල මෙම වැදගත්කම් ඉතා පහළ වට්‌ටමක පවතී.

එහෙයින් කඳුකර දිනයක්‌ ප්‍රකාශයට පත්කර එක්‌සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය මෙදිනදී කඳුකර කලාපයන් රැකගැනීමේ දැවෙන අවශ්‍යතාව ලෝ වැසියාට පෙන්වා දේ. කඳුකර දිනය පිළිබඳව තොරතුරු කියාදෙන ලෝක ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානය කියා සිටින්නේ කඳුකර දිනය කඳුකර පරිසරවල වැදගත්කම කියාදෙන්නට කදිම අවස්‌ථාවක්‌ බවයි. ජීවත්වීම සඳහා අවශ්‍ය මූලික සාධක ලබාදීම ඇගයීමට ලක්‌කිරීම කඳුකර සංවර්ධනය හා සුරැකීම, ලෝක කඳුකර ප්‍රදේශ පිළිබඳ ධනාත්මක වෙනසක්‌ සඳහා බැඳියාවෙන් කටයුතු කිරීමට ලෝක ජනතාව ඒකරාශිකිරීම වැනි වැදගත් මෙහෙයන් මෙම දිනය සැමරීමෙන් උද්ගතවන ප්‍රතිලාභ බවද එම සංවිධානය පෙන්වා දේ.

කඳුකරය යනු මිරිදිය අවපෝෂණය, රඳවා ගැනීම, ගබඩාකිරීම, ක්‍රමවත්ව පහත්බිම්වලට සම්ප්‍රේක්‍ෂණය සිදු කරන සොබා දහමේ විශ්මිත ක්‍රියාකාරිකයාය. එසේම ශාක හා සතුන්ගේ අතිශය විවිධත්වයක්‌ ඇතිකර ජෛව විවිධත්ව පෝෂණය සඳහා වැදගත් මෙහෙවරක්‌ සිදුකරන පරිසර නිකේතනයයි. එතෙකින් නොනැවතී මිනිසුන් දහයෙන් එකක ජනාවාසය වන්නේද කඳුකරයයි. මෙනිසා කඳුකරය සුරක්‌ෂිත කිරීම අනාගත පරපුර වෙනුවෙන් සුරක්‍ෂිත කිරීම වත්මන් මානව වර්ගයාගේ වගකීම බවද එක්‌සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය කියා සිටී.

කඳුකර පරිසර පද්ධතියේ හා මානව වර්ගයාගේ සැබැඳියාව සැලකිල්ලට ගෙන ලෝක ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානය මගින් 2002 වසර ලෝක කඳුකර වර්ෂය ලෙස නම්කරන ලදී. එම වර්ෂය පුරා ලොව කඳුකර කලාප සුරක්‍ෂිත කිරීමේ අගය දැනුම හා දැනුවත් කිරීම සිදුකරන ලද අතර ලෝක කඳුකර වර්ෂය ප්‍රකාශයට පත්කිරීම සඳහා එක්‌සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය තීන්දුවක්‌ ගනු ලැබුවේ 2001 දෙසැම්බර් මාසයේදීය. 2002 වසර අවනසානයත් සමඟ එම වසරේ දෙසැම්බර් මස 11 වැනිදා ලෝක කඳුකර දිනය ප්‍රකාශයට පත්කරන ලදී. මේ අනුව ප්‍රථම ක\qකර දිනය සැමරෙන්නේ 2003 වසරේදීය. එතැන් පටන් මෙම දිනය වාර්ෂිකව සමරනු ලැබේ. මෙවර ජගත් කඳුකර දිනයේ තේමාව Mountain - Key to a Sustanable Future තිරසාර අනාගතයක්‌ සඳහා මාවත කඳුකරය යන්නයි.

ශ්‍රී ලංකාවටද කඳුකර දිනය සැමරීම ඉතා ඉහළින්ම වැදගත් වේ.

ඊට හේතුව ශ්‍රී ලංකාවද කඳුකර කලාපයකින් සමන්විත රටක්‌ වීමයි. අපේ රට ජල සම්පතින්, ආහාර සම්පතින් හා ජෛව විවිධත්වයෙන් පොහොසත් වීමටත්, දේශගුණික වශයෙන් මෙන්ම භූගෝලීය වශයෙන්ද විවිධත්වයක්‌ දැරීමටත් ප්‍රධාන හේතුව රට මධ්‍යයේ පිහිටි කඳුකර කලාපයයි.

ශ්‍රී ලංකාව භූගෝලීය විෂමතාව අනුව වෙරළබඩතැන්න, අඩතැන්න හා මධ්‍යම කඳුකරය වශයෙන් කොටස්‌ තුනකට බෙදෙන අතර ඉන් වඩාත්ම වැදගත් කලාපය ලෙස හැඳින්වෙන්නේ මෙම කඳුකර කලාපයයි. එනම් මධ්‍ය කඳුකර කේන්ද්‍රÊකරමින් අරීයව රට වටෙන් ගංගා හා ඔය 103 ක්‌ මුහුදට ගලායන අතර ඒවා මෙරට පානීය හා කෘෂිකර්මාන්තයේ මුදුන්මල්කඩ බවට පත්වී ඇත. එසේම කඳුකර ජෛවවිවිධත්වය සඳහා මෙම ප්‍රදේශය ඉතා ඉහළ දායකත්වයක්‌ සපයයි.

ශ්‍රී ලංකාවේ මධ්‍යම කඳුකරය කොටස්‌ කිහිපයකට බෙදා දැක්‌වෙන අතර ගල්ඔය කඳු, සබරගමු කඳු, නකල්ස්‌ කඳු වශයෙන්ද නැවත බෙදා දැක්‌වේ. මෙයින් මධ්‍යම කොටසට හග්ගල, හෝර්ටන්තැන්න වැනි අතිශය ජෛවවිවිධත්වයකින් පොහොසත් වනාන්තර කලාප හා මහැවලි, නදියේ ජලපෝෂක කලාපය අයත් වේ.

මධ්‍යම කඳු පන්තියටම ශ්‍රීපාදය ඇතුළු බෑන සමනොළ, ගොන්මොල්ලිය ඇතුළු ඉහළ කඳුවැටි රැසක්‌ අන්තර්ගත වේ. කලු, කැළණි, වලවේ ගංගා ඉන් ආරම්භවේ. ගල්ඔය කඳු පන්තිවලින් මැණික්‌ ගඟ, කුඹුක්‌කන් ඔය, ගල්ඔය, කිරිඳිඔය වැනි ගංගාධාර ඇතිවේ.

එසේම නකල්ස්‌ හෙවත් දුම්බර කඳුකරයද දිවයිනේ වැදගත්ම කඳුකර කලාපයක්‌ වන අතර එහි භූගෝලීය විෂමතාව අනුව වනාන්තර කලාප වැඩි ගණනක්‌ දක්‌නට ලැබේ. ඉතා ඉහළ ජෛව විවිධත්වයක්‌ ඇති මෙහි දුම්බර වනපෙතට ආවේණික ශාක හා සතුන් ද රැසකි. එසේම කලු, හීං, හුළු වශයෙන් ගංගා තුනක්‌ ආරම්භ වන අතර ඒවා සෘජුවම මහවැලි ගඟට එකතුවේ. වළාකුළු වනාන්තරවලින් පොහොසත් මෙම කලාපයේ ඊට ආවේණික ජෛවවිවිධත්වයක්‌ ඇති නමුත් ප්‍රබල ලෙස මානව බලපෑම් එල්ලවන ප්‍රදේශයකි. එබැවින් දුම්බර ඉතා විශේෂ කොට සැලකිය යුතු වනාන්තර කලාපයක්‌ බවට අද පත්ව තිබේ.

එසේම අප රටේ තැන තැන විසිsරුණු හුදකලා සහ ශේෂ කඳු වැව් සියල්ලක්‌ම පාහේ පාරිසරික ඓතිහාසික හා සංස්‌කෘතික වශයෙන් වැදගත් ස්‌ථාන වේ. මේවා පිළිබඳ අධ්‍යයන හා සංරක්‍ෂණය අත්‍යාවශ්‍ය කටයුත්තකි.

ලෝක කඳුකර දිනය සමරන මෙවර, අපගේ කඳුකරයද සුරක්‍ෂිත කිරීම සඳහාත් තිරසාර සංවර්ධන ක්‍රියාදාමයක්‌ යටතේ දියුණු කිරීමටත් වැඩසටහන් සැලසුම් කර ක්‍රියාවට නැගිය යුතුය. එහෙත්, මෙවර පරිසර බලධාරීන් විසින් කඳුකර දිනය සැලකිල්ලෙන් සමරන බවක්‌ පෙනෙන්නට නැත.

දුම්බර මිතුරෝ පරිසර හා සංස්‌කෘතික සංගමය
නිමල් කණහැරආරච්චි - ප්‍රදීප් සමරවික්‍රම
http://www.divaina.com/2013/12/10/news36.html

There was an error in this gadget

R C D